आरोग्य पर्यटन दशकले नेपाललाई विश्व स्वास्थ्य गन्तव्य बनाउने : चेम्बर अध्यक्ष अग्रवाल

काठमाडौं  । नेपाल चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष कमलेश कुमार अग्रवालले सरकारले घोषणा गरेको ‘आरोग्य दशक’ पहलले नेपाललाई आरोग्य, स्वास्थ्य तथा चिकित्सा पर्यटनको अन्तर्राष्ट्रिय गन्तव्यका रूपमा स्थापित गर्न महत्वपूर्ण भूमिका खेल्ने बताएका छन् ।

काठमाडौंमा आयोजित आयुष अन्तर्राष्ट्रिय कन्क्लेभ २०२६ लाई प्रमुख अतिथिका रूपमा सम्बोधन गर्दै अध्यक्ष अग्रवालले नेपालमा रहेका हिमाल, जडीबुटी, योग, ध्यान तथा परम्परागत उपचार पद्धतिजस्ता प्राकृतिक तथा सांस्कृतिक सम्पदाले स्वास्थ्य पर्यटनका क्षेत्रमा अपार सम्भावना बोकेको उल्लेख गरे ।

उनका अनुसार नेपाल चेम्बर अफ कमर्सले ‘आरोग्य दशक’ अभियानलाई पूर्ण समर्थन गर्नेछ । यस पहलले स्वास्थ्य क्षेत्रमा लगानी, नवप्रवर्तन, अनुसन्धान तथा अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्यलाई प्रवद्र्धन गर्ने विश्वास उनले व्यक्त गरे ।

सन् १९५१ मा स्थापित नेपाल चेम्बर अफ कमर्सले सात दशकभन्दा बढी समयदेखि व्यापार, उद्योग, पर्यटन तथा आर्थिक कूटनीतिमा योगदान दिँदै आएको पनि उनले स्मरण गरे ।

अध्यक्ष अग्रवालले विश्व स्वास्थ्य प्रणाली उपचारमुखी अवधारणाबाट स्वास्थ्य प्रवद्र्धन, रोग रोकथाम, जीवनशैली व्यवस्थापन तथा समग्र कल्याणतर्फ उन्मुख भइरहेको बताए । कोभिड–१९ महामारीले स्वास्थ्य प्रणाली सुदृढता, मानसिक स्वास्थ्य र समुदायस्तरीय तयारीको महत्व अझ स्पष्ट पारेको उनको भनाइ थियो ।

उनले परम्परागत चिकित्सा प्रणाली र आधुनिक विज्ञानबीचको सहकार्य भविष्यको स्वास्थ्य सेवाको आधार बन्न सक्ने उल्लेख गर्दै कृत्रिम बौद्धिकता (एआई), डिजिटल स्वास्थ्य, टेलिमेडिसिन, जैव प्रविधि तथा डाटा विश्लेषणजस्ता प्रविधिले स्वास्थ्य क्षेत्रमा नयाँ अवसर सिर्जना गरिरहेको बताए ।

नेपालका जडीबुटी, प्राकृतिक उपचार पद्धति, योग तथा ध्यानलाई वैज्ञानिक अनुसन्धानमार्फत विश्व बजारमा प्रवद्र्धन गर्न सके आर्थिक वृद्धि, रोजगारी सिर्जना र दिगो विकासमा महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने उनको भनाइ थियो ।

सम्बोधनका क्रममा उनले नेपाल र भारतबीचको ऐतिहासिक, सांस्कृतिक तथा जनस्तरको सम्बन्ध उल्लेख गर्दै स्वास्थ्य तथा आरोग्य क्षेत्रमा सहकार्यले द्विपक्षीय सम्बन्ध अझ सुदृढ बनाउन सक्ने बताए । उनले संयुक्त अनुसन्धान, शैक्षिक आदान–प्रदान, औषधि उद्योग, जडीबुटीजन्य उत्पादन तथा स्वास्थ्य पर्यटनमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याए ।

सरकार, निजी क्षेत्र, शैक्षिक संस्था, स्वास्थ्यकर्मी, अनुसन्धानकर्ता र विकास साझेदारबीचको सहकार्यबाट मात्र समावेशी र दिगो स्वास्थ्य प्रणाली निर्माण सम्भव हुनेमा उनले जोड दिए ।

नेपाल–भारतबीच स्वास्थ्य, अनुसन्धान, औषधि उद्योग तथा पर्यटन क्षेत्रमा सहकार्य विस्तार गर्नुपर्ने उनले दोहोर्‍याए । आयुष कन्क्लेभ २०२६ ले नयाँ साझेदारी विकास गर्दै मानव कल्याण र दिगो विकासमा योगदान पुर्‍याउने विश्वास उनले व्यक्त गरे ।

नेपाल चेम्बर अफ कमर्सको सहकार्यमा आयोजित कन्क्लेभको चौथो संस्करण काठमाडौंमा सम्पन्न भएको हो । जुन १४ मा भएको उक्त कार्यक्रमको मुख्य उद्देश्य आयुष प्रणालीलाई अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा प्रवद्र्धन गर्नु तथा चिकित्सकहरूलाई भविष्य उन्मुख प्रविधिसँग परिचित गराउनु रहेको थियो ।

कार्यक्रममा नेपाल, भारत, बंगलादेश र युएईका आयुर्वेद विशेषज्ञ, चिकित्सक, अनुसन्धानकर्ता र प्राविधिकसहित २०० भन्दा बढी प्रतिनिधिहरूको सहभागिता रहेको थियो । यसअघि भारतको आग्रा, गोवा र जयपुरमा सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेको यो कन्क्लेभ नेपालमा पहिलो पटक आयोजना गरिएको हो । कार्यक्रममा नेपालस्थित भारतीय दूतावासका उच्च अधिकारीहरूको पनि उपस्थिति थियो ।