विश्वासको मतले इयु प्रमुखको हैसियत निर्धारण गर्ने

ब्रसेल्स । युरोपेली सङ्घ (इयु) प्रमुख उर्सुला भोन डेर लेयनले सोमबार विश्वासको मतदानअघि सांसदहरूबाट कडा प्रश्नको सामना गर्नेछिन् । विश्वासको मतदानमा उनले जित्ने निश्चित भए पनि यसले ब्लकको नेतृत्वमा उनको हैसियत निर्धारण गर्नेछ ।

अति-दक्षिणपन्थी गुटले चालेको दुर्लभ चुनौतीले स्ट्रासबर्गमा बिहीबार मतदान हुँदा कन्जरभेटिभ युरोपेली आयोगका अध्यक्षलाई पराजित गर्ने कुनै सम्भावना छैन । तर सोमबारको बहसले ब्लकको सभामा इयु-व्यापी निर्वाचनको एक वर्षपछि सबै पक्षका भन डेर लेयनका विरोधीहरूलाई आफ्नो शक्ति देखाउने मौका दिनेछ ।

विश्वासको मत रोमानियाका अति–दक्षिणपन्थी सांसद घिओर्गे पिपेरियाले सुरु गरेकी थिइन् । उनले भोन डेर लेयनमाथि कोभिड खोपका लागि वार्ता गर्दा फाइजरका प्रमुखलाई पठाएको पाठ सन्देशहरूमा पारदर्शिताको कमी भएको आरोप लगाएका थिए । द न्युयोर्क टाइम्स लगायत धेरै अदालती मुद्दाहरूको केन्द्रबिन्दु–सन्देशहरू जारी गर्न आयोगको असफलताले यसका मालिकलाई केन्द्रीकृत र अपारदर्शी निर्णय लिने आरोप लगाउने आलोचकहरूलाई बल दिएको छ ।

यो बाम र केन्द्रमा भोन डेर लेयनका परम्परागत सहयोगीहरूको बढ्दो गुनासो हो । उनीहरूले संसदमा नयाँ यथास्थितिलाई लिएर विरोध गरेका छन् । संसद्मा उनको केन्द्र–दक्षिणपन्थी खेमाले आफ्नो एजेन्डा अगाडि बढाउन अति दक्षिणपन्थीसँग बढी मिलेर काम गरेको छ ।

पुटिनका कठपुतली

‘फाइजरगेट’ बाहेक रोमानियाका पिपेरियाले युरोपेली आयोगले उनको देशको हालैको राष्ट्रपति चुनावमा हस्तक्षेप गरेको आरोप पनि लगाए । निर्वाचनमा इयुका आलोचक र राष्ट्रवादी जर्ज सिमिओन युरोपेली समर्थक निकुसोर डानसँग पराजित भएका थिए । रोमानियाको संवैधानिक अदालतले रुसी हस्तक्षेप र कट्टर दक्षिणपन्थी उम्मेदवारलाई फेरि खडा हुनबाट प्रतिबन्ध लगाइएको आरोप लगाउँदै प्रारम्भिक मतपत्र खारेज गरेपछि मतदान भएको थियो ।

मतदान रद्द भएपछि इयुले टिकटकमा औपचारिक अनुसन्धान सुरु गरेको थियो । भोन डेर लेयनलाई पिपेरियाको चुनौतीलाई फ्रान्सको नेसनल र्याली र हङ्गेरीका राष्ट्रवादी प्रधानमन्त्री भिक्टर ओर्बानको पार्टी दुवै समावेश भएको प्याट्रियट्स फर युरोप समूहसहित अति–दक्षिणपन्थीको समर्थन छ । प्रस्तावले गत हप्ता सात सय २० सिट विधायिकाको दशांश अर्थात् न्यूनतम ७२ हस्ताक्षर सङ्कलन गरेपछि मतदान तय गरिएको थियो । 

गत जुलाईमा भएको मतदानमा भोन डेर लेयन चार सय एक मतले पुनः निर्वाचित भएकी थिइन । संसदको सबैभन्दा ठूलो शक्ति, भोन डेर लेयनको युरोपियन पिपुल्स पार्टी (इपिपी) ले आयोगको प्रमुखलाई दिइएको चुनौतीलाई स्पष्टरूपमा अस्वीकार गरेको छ । समूहका प्रमुख म्यानफ्रेड वेबरले यसलाई रूसी समर्थक, विधानसभामा युरोपेली विरोधी शक्तिहरूको काम भनेका छन् । 

“रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनका कठपुतलीहरूले युरोपेली संसदमा युरोपको एकतालाई कमजोर पार्ने र विश्वव्यापी अशान्ति र आर्थिक सङ्कटको समयमा आयोगलाई तल झार्ने प्रयास गरिरहेका छन्”, उनले आरोप लगाउँदै भने, “यो युरोपेली जनताका लागि लाजमर्दो कुरा हो ।” बाम र केन्द्रमा निन्दा प्रस्तावलाई समर्थन गर्ने कुनै प्रश्न उठ्दैन् ।

तर दुवै खेमाले विवादास्पद उपायहरू पारित गर्न र विशेष गरी वातावरणीय नियमहरू फिर्ता लिन अति दक्षिणपन्थीसँग मिलेर काम गरेको आरोप लगाउँदै भोन डेर लेयनलाई उनको निष्ठा स्पष्ट गर्न दबाब दिन चाहन्छन् । “हामी इपिपीलाई सोध्न जाँदैछौँ, स्पष्ट रूपमा, यो कससँग काम गर्न चाहन्छ”, मध्यमार्गी नेता भ्यालेरी हेयरले भने, “के यो अझै पनि हामीसँग छ, युरोपेली समर्थक समूहहरू वा इसिआर र प्याट्रियट्सहरूसँग जसले इपिपी आयोगका प्रमुखलाई तल झार्न खोजिरहेका छन् र यससँग युरोपको दृष्टिकोण जसमा हामी विश्वास गर्छौँ ?”

संसद्को दोस्रो शक्ति समाजवादी र प्रजातन्त्रवादीले पनि इपिपीको आगामी प्राथमिकताहरूमा ‘प्रतिबद्धताको स्पष्ट सङ्केत“ खोजेका थिए । “इपिपीले सावधानीपूर्वक हेर्नुपर्छ कि उनीहरू कससँग, हामीसँग वा निन्दाको मत सुरु गर्नेहरूसँग पुल निर्माण गर्न चाहन्छन्”, समूहले भन्यो । अविश्वासको सफल मतले भोन डेर लेयनको २७ सदस्यीय युरोपेली आयोगको राजीनामा निम्त्याउनेछ जुन ऐतिहासिक पहिलो हुनेछ ।

सबैभन्दा नजिकको समानान्तर मितिहरू सन् १९९९ मार्चमा राख्छ जतिबेला लक्जमबर्गका ज्याक स्यान्टरको नेतृत्वमा रहेको टोलीले विश्वास मतको सामना गर्नुको सट्टा भ्रष्टाचार र कुव्यवस्थापनको दाबीलाई लिएर सामूहिक रूपमा राजीनामा दिएको थियो ।