Khabar Dabali Logo
  April 3, Fri

कांग्रेस यसरी फस्यो भागबन्डाको दुश्चक्रमा

नेपाली कांग्रेसभित्रको सकस

पुष ११ गते पार्टी कार्यलय सानेपामा सभापति शेरबहादुर देउवाको नेतृत्वमा बसेको नेपाली कांग्रेसको केन्द्रीय समिति बैठकले एकतर्फी रुपमा केहि महत्वपूर्ण निर्णय गर्यो । सो बैठकले १४ औं महाधिवेशनको कार्यतालिका, विभाग २८बाट बढाएर ४७ बनाउने, भातृसंस्थाको समय अवधि थप गर्ने र विधानका केहि धाराहरु निलम्बित गर्ने जस्ता महत्पूर्ण विषयमा पार्टी संस्थापन पक्षले एकतर्फि ढंगले निर्णय गर्यो । जुन निर्णय सहमति र विधान विपरित थियो । यसले पार्टीभित्र सहमति, सहकार्य र एकताको भावनामाथि ठेस पुर्यायो । दुवैपक्षबीच सहमति नजिक पुगेको वार्ता, संवाद र छलफललाई सो निर्णयले झनै अविश्वासको अवस्थामा पुर्‍यायाे ।

कांग्रेसमा दुईपक्षबीच मतभेद उत्कर्षमा पुगेपछि बरिष्ठ नेता पौडेल र महामन्त्री शशांक कोइरालाजीले ७७ वटै जिल्ला सभापतिलाई काठमाडौं आउन खबर गर्नुभयो । पार्टी केन्द्रिय कार्यलय सानेपामा पुष २१ मा बसेको जिल्ला सभापति भेलामा हामी ४३ जिल्लाका सभापतिहरु सभागिता रहेको थियौं । सो भेलामा नेतृत्वसामु ४ बुँदे सूझाव पेश गरेका थियौं । अहिलेको परिस्थितिमा कसरी अगाडि बढ्न सकिन्छ भन्ने बिषयमा जिल्ला सभापतिबाट सूझाव पेश गर्यौं । कांग्रेसभित्र देखिएको विभाजित मानसिकता र बहुमतको आधारमा एकलौटी निर्णय भएको अवस्थामा दुवैपक्षलाई मिलाउने हिसाबले सूझाव दियौं ।

तीन दिनसम्म भएको छलफलमा दुबै पक्षबाट भएका कमिमजोरी औल्याउने काम भयो । पार्टीले पनि बहुमतको आधारमा भएको निर्णय सच्याउनु पर्छ भन्ने निष्कर्ष निस्कियो । पार्टीलाई एक बनाएर लानुको बिकल्प पनि छैन । पार्टी एक बनाउन सबै तह र तप्काबाट मेहनत र परिश्रम गर्नेपर्छ । एक ढिक्का भएर १४ औं महाधिवेशनमा प्रवेश गर्नुपर्छ भन्ने निष्कर्षमा बैठक पुगेको थियो ।

पार्टी कार्यलयमा परामर्श बैठक सकिएपछि बैठकको निष्कर्ष लिएर पुष २४ गते पार्टी सभापतिको निवास बुढानिलकण्ठ गएका हौं । सबै पक्षलाई समेटेर लैजानु पर्ने अवस्थामा पार्टी सभापतिले एकलौटी ढंगले मनोमानि गर्नु ठिक भएन । यसले पार्टीलाई क्षति गर्छ । सबैलाई मिलाएर लैजाने दायित्व नेतृत्वको हो । गल्ति सच्याएर अघि बढ्न उहाँलाई हामीले सूझाव दियौं । जवाफमा उहाँले सबैपक्षलाई समेटेर अघि बढ्न तयार भएपनि साथीहरुले सहयोग नगरेको गुनासो गर्नुभयो । जिल्ला सभापतिहरुको सूझावको आधारमा सबै पक्षलाई साथ लिएर अघि बढ्ने प्रतिबद्धता पनि व्यक्त गर्नुभयो ।

उहाँले भेलामा मलाई पनि बोलाएको भए हुने थियो भन्ने कुरा गर्नु भयो । जवाफमा हामीले त्यो हाम्रो अधिकार क्षेत्र नभएको बतायौं ।

०५८ सालमा गिरिजाबाबु सभापति हुँदा उहाँलाई नसोधी जिल्लासभापतिको भेला बोलाएका थियौं । उहाँलाई बोलाइएको थिएन । तर, भेलाको समापनको दिन गिरिजाबाबु आफै आएर कुरा राख्नु भयो । उहाँले पनि गिरिजाबाबुले जस्तै गरेर भेलामा आफ्नो भनाइ राख्न सक्नुहुन्थ्यो । त्यसमा उहाँ चुक्नुभयो ।

सभापतिले दिएको नीति निर्देशन जिल्ला सभापतिले शिरोपर गरेर जानुपथ्र्यो । उहाँलाई साथ दिँदै आएको पनि हो । अहिले पनि हामी साथ र सहयोग दिन तयार छौं । उहाँ सभापति भएको हिसावले यति बुझ्नु पर्यो कि अहिलेको अवस्थामा बहुमत र अल्पमतको दिशामा जाने कुरा होइन । सबैपक्ष मिलेर जान सक्नुपर्छ । यहि नै जिल्ला सभापतिहरुको भेलाको निष्कर्ष हो ।

कांग्रेसमा भागबन्डाको विजारोपण

वि.सं. ०५८ सालमा ४० र ६० को भागबण्डाले नेपाली कांग्रेस फुट्यो । ०६२/०६३ सालको आन्दोलनपछि गिरिजाबाबुले विभाजित कांग्रेसलाई एक बनाउने सवालमा सबै नेताहरुको भूमिकालाई खुला गरिदिँदा भागबण्डाको राजनीतिले प्रसय पाएको हो । तत्कालिन अवस्थामा संस्थापन पक्षले र शेरबहादुर पक्षलाई ४० प्रतिशत दिने सहमति भएअनुसार भागबण्डा भयो । त्यतिबेला बिभाजित कांग्रेसलाई एकताको सुत्रमा बाध्ने हिसाबले भागबन्डा भएको थियो । पार्टी समायोजन भइसकेपछि, त्यसलाई समाप्त गर्नुपथ्र्यो । तर, शेरबहादुर जीले ४० प्रतिशतलाई समातेर बसिरहनुभयो ।

उहाँले त्यहि शक्तिको आडमा ९ महिनासम्म केन्द्रीय समिति बैठकसमेत बहिस्कार गर्नुभयो । त्यसपछि सभापति सुशील कोइरालाले आफ्नो निवास महाराजगञ्जमै देउवाजीलाई बोलाएर, ‘तपाई जे–जे भन्नुहुन्छ मान्छु तर विवाद समाधानको समाधानको सुत्र निकाल्नोस विभाजित मानसिकतामा पार्टी अगाडि बढ्न सकिँदैन’, भनेर भन्नुभयो । सुशील जीले सदासयाताकासाथ देउवा जीलाई ४० नै भागबण्डा दिएर पार्टीलाई एकजुट बनाउनुभएको हो । यसरी नेपाली कांग्रेस फेरि भागबण्डाको दुश्चक्रमा फस्न पुग्यो ।

अब हामीले खोजेको ४० र ६० को भागबण्डा होइन । अहिले देखिएको विवाद सभापति र पौडेलको मात्र लडाँइ होइन । नेपाली कांग्रेसमा त्याग, तपस्या र संघर्षबाट आएका हजारौं कार्यकर्ता छन् । तिनीहरुले अवसर पाउन भागबण्डाको राजनीतिलाई अब अन्त्य गर्नेपर्छ । कांग्रेसको विधानमा जे लेखिएको छ, त्यसलाई सबैले अक्षरस पालना गर्नुपर्छ । यसको पालना सभापतिले पनि गर्नुपर्छ । पौडेल जीले पनि गर्नुपर्छ । कुनै भागबन्डा खोज्नु हुँदैन । देउवा र पौडेलले ४० र ६० को भागबण्डा खोज्ने अनि अरु के गर्ने ?

मुख्य गल्ती पार्टी सभापतिको

महाधिवेशन भएको ६ महिनाभित्र विभाग गठन हुनुपर्नेमा ४ बर्षसम्म पनि हुन सकेको छैन् । स्वभाविकरुपले पार्टी सभापतिले १४ औं महाधिवेशनलाई आफ्नो पकटमा पार्न यो सब गतिबिधि गरिहनुभएको छ । कांग्रेसको विधानअनुसार ४ बर्षभित्र महाधिवेशन हुनुपथ्र्यो । विशेष परिस्थितिमा महाधिवेशनको मिति थप्न सकिने भनिएको भए पनि अहिले त्यो अवस्था छैन ।

०७२ मा भुकम्प गयो । माओवादी द्वन्द्वको बेला असहज परिस्थिति थियो । त्यस्तो परिस्थितिमा एक बर्ष म्याद थप्ने कुरा स्वभाविक हुन्छ । अहिले कुनैपनि खालको असहज परिस्थिति छैन । सभापतिले एक बर्ष महाधिवेशनको म्याद बढाउनु उपयुक्त थिएन । केहि समय थप गरेको भए हुन्थ्यो । तर उहाँले एक बर्ष म्याद थप गर्ने, विभागहरु सबै गठन गर्ने, २५ सय कार्यकर्ता नियुक्ति गर्ने र उनीहरुलाई परिचालन गरेर पुनः सभापति बन्ने रणनीति अपनाउनु भएको छ ।

पौडेलले पनि गलत गरे

भेलामा हामीले महामन्त्री शंशाक कोइराला र बरिष्ठ नेता रामचन्द्र पौडेलको कमीकमजोरी पनि औंल्यायौं । स्थानीय तहको निर्वाचनमा जिल्ला सभापतिहरुको अधिकार कटौती गर्दै केन्द्रबाटै टिकट वितरण गर्नेमा पौडेलले पनि सहमति जनाउनुभएको हो । संसदीय बोर्ड ११ जनाको हुनुपर्नेमा २५ जनाको बनाउनुभयो । कार्यसम्पादन समिति विधानभन्दा माथि उठाउँदा पनि सहमति जनाउनुभयो ।

अहिले उहाँलाई अप्ठ्यारो बन्नेगरी १४ औं महाधिवेशन कार्यतालिका एकतर्फी घोषणा हुँदा हामीलाई सम्झनुभयो । हामीले सभापतिज्यूलाई मात्र दोष दिएका छैनौं । पौडेललाई पनि दोष दिएका छौं । दुवै पक्षको कमीकमजोरी रहेको छ । माथिकाले विधान मिच्न पाउने अनि तल सामान्य भुल हुँदा पनि विधानको डण्डा लगाउने कुरा स्वभाविक हुँदैन । यसको पनि अन्त्य हुनुपर्छ ।

निर्वाचन आचारसंहिता लागु भएकोले पार्टीले महत्पूर्ण निर्णय गर्न पाउँदैन

अब १४ औं माहाधिवेशनको मिति घोषणा भएपछि निर्वाचन आचार संहिताको पनि कुरा हुन्छ । पार्टीभित्र पनि आचार संहिता लागु हुन्छ । त्यसकारण कहिँ कतै नियुक्ति गर्न मिल्दैन । महाधिवेशन घोषणा नभएको भए विभाग गठन हुन सक्थ्यो । कुनै विभाग गठन गर्न मिल्दैन । विधानअनुसार ६ महिनामा गठन गर्नुपर्ने विभाग अहिले गठन गरेर हुँदैन । त्यसैले सभापतिले सबै तहका नेता, कार्यकर्तालाई एक बनाएर लैजानुपर्छ । उहाँ यो जिम्मेवारीबाट किन पन्छिनुभयो थाहा छैन ।

नेपाली कांग्रेसलाई एकताबद्धरुपमा अगाडि बढाउने मुख्य दायित्व पार्टी सभापतिको हो । उहाँले खुल्ला हृदयले वरिष्ठ नेता पौडेल, कृष्णप्रसाद सिटौला, महामन्त्री कोइराला र एकता प्रकृयाबाट आएका सबैपक्षलाई राखेर घनिभुत छलफल गर्नुपर्छ । सबै मिलेर १४ औं महाधिवेशनलाई सफल बनाउनुपर्छ । महाधिवेशन सफल बनाउन केन्द्रीय समितिको अझ धेरै दायीत्व छ । ७७ वटै जिल्ला सभापतिको पनि उत्तिकै दायित्व रहेको छ । अब विभाजित मानसिकताबाट होइन, एकजुट भएर नेपाली कांग्रेसले नेतृत्वदायी भूमिका निर्वाह गर्नुपर्छ ।

(लेख कुराकानीमा आधारित छ)

माघ २ गते, २०७६ - १३:२४ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

कोरोनाभाइरस फैलनबाट रोक्न मास्क कति उपयोगी ?

कोरोनाभाइरस फैलनबाट रोक्न मास्क कति उपयोगी ?

काठमाडाैं । के अनुहारमा प्रयोग गर्ने मास्क लगाउँदा कोरोनाभाइरसको सङ्क्रमण फैलने गतिलाई कम गर्न सकिन्छ?...   

कोरोना संक्रमणको आशंकामा १२० जना आइसोलेशनमा

काठमाडौं । काठमाडौं उपत्यकासहित देशभर अहिले कोरोनाको आशंकामा १२० जनालाई आइसोलेशनमा राखिएको छ । काठमाडौं...   
लकडाउनमा यस्तो देखियो काठमाडौं उपत्यका, हेर्नुहोस् भिडियोमा

लकडाउनमा यस्तो देखियो काठमाडौं उपत्यका, हेर्नुहोस् भिडियोमा

काठमाडौं । नेपाल प्रहरीले लकडाउनको समयमा काठमाडौं उपत्यकाको अवस्थाबारे ड्रोनमार्फत अनुगमन गरेको...   
पोखरामा कुनै कोरोना संक्रमित फेला परेको छैन : स्वास्थ्य मन्त्रालय

पोखरामा कुनै कोरोना संक्रमित फेला परेको छैन : स्वास्थ्य मन्त्रालय

काठमाडौं । स्वास्थ्य मन्त्रालयले पोखरामा कोरोना पोजेटिभ भएको भनि आएको चर्चा पुष्टी भईनसकेको बताएको...   
अमेरिकामा दुई सातामै थपिए एक करोड बेरोजगार, ६६ लाखले दिए भक्ताको लागि आवेदन

अमेरिकामा दुई सातामै थपिए एक करोड बेरोजगार, ६६ लाखले दिए भक्ताको लागि आवेदन

काठमाडौं । कोरोना भाइरसको बढ्दो तथ्यांकसँगै अमेरिकामा बेरोजगारीले पनि नयाँ रेकर्ड बनाएको छ । अमेरिकाको...   
चीनको कोरोना आँकडाप्रति अमेरिकाद्धारा शंका, सहि नभएको भन्दै सीआईएद्वारा खोज सुरु

चीनको कोरोना आँकडाप्रति अमेरिकाद्धारा शंका, सहि नभएको भन्दै सीआईएद्वारा खोज सुरु

काठमाडौं । चीनले सार्वजनिक गरेको कोरोना आँकडाप्रति अमेरिकामा निकै संशय पैदा भएको छ । अमेरिकाले चीनको...   
क्वारेन्टाइनमा बसेको बेला के खाने, के नखाने ?

क्वारेन्टाइनमा बसेको बेला के खाने, के नखाने ?

काठमाडौं । क्वारेन्टाइनमा बसेको बेला अन्य समयभन्दा बढि आफ्नो स्वास्थ्य प्रति सचेत हुन आवश्यक छ । यस...   

छैटौं कोरोना संक्रमित बागलुङकी ६५ वर्षीया महिला

काठमाडाैं । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास देवकोटाले बिहीबार कोरोना संक्रमणको...   

नेपालमा भेटिए कोरोनाका छैंटौं संक्रमित

काठमाडौं । नेपालमा थप एक जनामा कोरोना संक्रमण देखिएको छ । स्वास्थ्य मन्त्रालयका प्रवक्ता डा. विकास...   
महामारीकाे बेला चाटर्ड गरिएको विमानमा पनि कमिसन, पर्यटनमन्त्रीले मागे स्पष्टीकरण

महामारीकाे बेला चाटर्ड गरिएको विमानमा पनि कमिसन, पर्यटनमन्त्रीले मागे स्पष्टीकरण

काठमाडौं । लकडाउनका कारण नेपालमा अलपत्र परेका अष्ट्रेलियन नागरिकहरुको उद्धारका लागि अष्ट्रेलियन...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top