राष्ट्रिय सभाको एक सिट साढे चार महिनादेखि रिक्त, ओम प्रकाश अर्यालको नाम अनुमोदन हुन सकेन

काठमाडौं । राष्ट्रिय सभाको एक मनोनित सदस्य पद साढे चार महिनादेखि रिक्त रहेको छ। राष्ट्रपतिबाट मनोनित सदस्य वामदेव गौतमले ४ माघ २०८२ मा राजीनामा दिएपछि उक्त स्थान खाली रहेको हो।

रिक्त पदमा नियुक्तिका लागि पूर्वगृहमन्त्री ओम प्रकाश अर्यालको नाम सरकारले सिफारिस गरे पनि राष्ट्रपतिबाट अनुमोदन हुन सकेन। त्यसयता उक्त पदमा नयाँ नियुक्ति भएको छैन।

संविधानअनुसार राष्ट्रिय सभामा ५९ सदस्य रहने व्यवस्था छ। तीमध्ये ५६ जना प्रदेशअनुसार गठित निर्वाचक मण्डलबाट निर्वाचित हुन्छन् भने तीन जना नेपाल सरकारको सिफारिसमा राष्ट्रपतिबाट मनोनित गरिन्छन्।

निर्वाचित सदस्यहरू प्रत्येक प्रदेशबाट कम्तीमा तीन महिला, एक दलित र एक जना अपाङ्गता भएका व्यक्ति वा अल्पसंख्यक समुदायको प्रतिनिधित्व सुनिश्चित हुने गरी चयन गरिन्छन्। यसरी सातै प्रदेशबाट आठ–आठ जना गरी ५६ सदस्य राष्ट्रिय सभामा पुग्छन्।

मनोनित सदस्यहरू राष्ट्रिय जीवनका विभिन्न क्षेत्रमा विशिष्ट योगदान पुर्‍याएका प्रख्यात विज्ञ वा बुद्धिजीवी हुनुपर्ने संवैधानिक व्यवस्था छ। साथै, मनोनित हुने तीन जनामध्ये कम्तीमा एक जना महिला अनिवार्य हुनुपर्छ।

वामदेव गौतमको राजीनामापछि रिक्त भएको पदमा अर्याललाई १ चैत २०८२ मा सिफारिस गरिएको थियो। तर राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले उक्त सिफारिस अनुमोदन नगरेपछि नियुक्ति प्रक्रिया अघि बढ्न सकेन।

प्रतिनिधिसभा निर्वाचनपछि गठन भएको वर्तमान सरकारले पनि राष्ट्रिय सभाको रिक्त पदमा नयाँ नियुक्तिका लागि हालसम्म कुनै निर्णय गरेको छैन।

हाल राष्ट्रपतिबाट मनोनित सदस्यका रूपमा नारायण प्रसाद दाहाल र डा। अञ्जान शाक्य राष्ट्रिय सभामा रहेका छन्। रिक्त रहेको तेस्रो पदमा नियुक्ति कहिले हुन्छ भन्ने विषय अझै अन्योलमै छ।