इरानबारे २० तथ्य : सभ्यता, स्रोत र विशेषता

काठमाडाैं । पश्चिम एसियामा अवस्थित इरान (सन् १९३५ सम्म पर्सिया) विश्वका पुराना सभ्यतामध्ये एक मानिन्छ। करिब ९ करोडभन्दा बढी जनसंख्या भएको यो देश नेपालभन्दा झन्डै ११ गुणा ठूलो छ। तेल र प्राकृतिक ग्यासले सम्पन्न इरान यतिबेला क्षेत्रीय तनाव र द्वन्द्वका कारण पनि चर्चामा छ।

यहाँ इरानबारे २० रोचक तथ्यहरू प्रस्तुत छन्—

१. इरान मध्यपूर्व (पश्चिम एसिया) मा अवस्थित छ र १९३५ सम्म पर्सिया नामले चिनिन्थ्यो।

२. पुरातात्विक प्रमाणअनुसार यहाँ पूर्वऐतिहासिक कालदेखि मानव बसोबास रहेको पाइन्छ।

३. इरानी पठारमा ई.पू. ६००० देखि नै स्थायी बस्तीहरू विकास भएका थिए।

४. पर्सिया प्राचीन विश्वका सबैभन्दा विशाल साम्राज्यमध्ये एक थियो।

५. पर्सेपोलिस अचेमेनिड साम्राज्यको राजधानी थियो र आज विश्वका उत्कृष्ट पुरातात्विक स्थलमध्ये एक मानिन्छ।

६. इरानका २७ वटा सम्पदा युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत छन्।

७. अलेक्जेन्डर द ग्रेट ले करिब ई.पू. ३३० मा पर्सियामा आक्रमण गरेका थिए भने चंगेज खान ले सन् १२१९ मा कब्जा गरेका थिए।

८. इराक र इरानबीच सन् १९८०–१९८८ सम्म चलेको युद्धमा करिब १० लाख मानिस मारिएको अनुमान छ।

९. लुट मरुभूमि पृथ्वीका सबैभन्दा तातो स्थानमध्ये एक मानिन्छ।

१०. उत्तरी इरानको अल्बोर्ज पर्वतमाला क्षेत्रमा उत्कृष्ट हिउँ पर्ने स्की रिसोर्टहरू छन्।

११. इरानमा ‘थम्ब्स–अप’ संकेत अपमानजनक मानिन्छ।

१२. इरानलाई नाकको शल्यक्रियाको हब मानिन्छ; राइनोप्लास्टी यहाँ अत्यन्त लोकप्रिय छ।

१३. पोलो खेलको उत्पत्ति इरानमै भएको मानिन्छ।

१४. केसर उत्पादनमा इरान विश्वकै सबैभन्दा ठूलो उत्पादक हो। ‘रातो सुन’ भनेर चिनिने यो मसला विश्व बजारमा महँगो मानिन्छ।

१५. एसियाटिक चितुवा हाल मुख्यतः इरानमै पाइन्छ, र यसको संख्या अत्यन्त न्यून छ।

१६. इस्फहान इरानको प्रमुख पर्यटकीय गन्तव्य हो।

१७. इरान विश्वका सबैभन्दा बढी शरणार्थी स्वीकार गर्ने देशहरूमध्ये एक हो।

१८. इरानसँग विश्वको चौथो ठूलो तेल भण्डार र दोस्रो ठूलो प्राकृतिक ग्यास भण्डार रहेको छ।

१९. पर्शियन रग (कार्पेट) निर्माणमा इरानको लामो इतिहास छ। सन् २००७ मा Iran Carpet Company ले संसारकै ठूलो हातले बुनेको कार्पेट निर्माण गरेको थियो।

२०. Keyan Bod Plant मध्यपूर्वको पहिलो कण्डम कारखाना मानिन्छ, जसले वार्षिक रूपमा लाखौँ कण्डम उत्पादन गर्छ।

इतिहास, संस्कृति, प्राकृतिक स्रोत र सामाजिक विशेषताले भरिएको इरान विश्व राजनीतिमा मात्र होइन, सभ्यताको दृष्टिले पनि महत्वपूर्ण देशका रूपमा चिनिन्छ।