जनयुद्वकाे सिपाहीदेखि खुला राजनीतिमा युवाहरूको नेतृत्वसम्म: दिपशिखाको यात्रा अवसरवादको राजनीति माथि

राजनीतिमा अनुहार धेरै देखिन्छन्, तर उनीहरूको इतिहास, संघर्ष र नेतृत्वको धरातल फरक हुन्छ। केही नेताहरू केवल अवसरवादमा सीमित रहन्छन्, पद र सत्ताका लागि काम गर्छन्, भने केहीले आफ्नो जीवन नै जोखिममा राखेर जनताको अधिकार र लोकतान्त्रिक मूल्यको लागि संघर्ष गर्छन् । नेपाली राजनीति यस दृष्टिले विविध छ, र यसमा रामप्रसाद सापकोटा दिपशिखा एक उदाहरणीय पात्र हुन्। “जनयुद्ध र जनआन्दोलनमा ज्यान दिन तयार सापकोटा दिपशिखा र अवसरवादको राजनीतिमा सीमित अन्य नेता” भन्ने भनाइले यही फरकलाई स्पष्ट रुपमा देखाउँछ।

दिपशिखा केवल एउटा नाम मात्र होइन । उनी पीएलए (जन मुक्ती सेना) का सिपाहीका रूपमा जनयुद्धको अग्रपंक्तिमा रही प्रत्यक्ष संघर्षमा सहभागी भएका पात्र हुन् । जब देश राजनीतिक र सामाजिक परिवर्तनको खतरनाक मोडमा थियो, त्यतिखेर हजारौँ युवाहरूले आफ्नो जीवन जोखिममा राखे, परिवार र व्यक्तिगत जीवनको बलिदान दिए । त्यसमध्ये दिपशिखा अग्रपंक्तिमा थिए । उनी केवल आन्दोलनके सहभागी मात्र होइनन्, बलिदानको प्रतीक, साहसको जीवित उदाहरण पनि हुन्।

जनयुद्वकाे सहभागिताले उनलाई केवल सैनिकको रूपमा प्रशिक्षण मात्र दिएको छैन ।  नेतृत्व, अनुशासन, रणनीति र समर्पणको अनुभव पनि दिएको छ । यो अनुभवले उनलाई केवल युद्धको समयमा मात्र होइन, पछि खुलेको लोकतान्त्रिक राजनीतिमा पनि उत्कृष्ट नेतृत्वकर्ता बनाएको छ । दिपशिखाले जनयुद्वमा सिपाहीको रूपमा देखाएको साहस, जोश र समर्पण आजको खुला राजनीतिक व्यवस्थामा युवाहरूलाई नेतृत्व दिने क्षमतासम्म विकसित भएको छ । उनी केवल आफ्नो पार्टीको लागिमात्र होइन, देशभरिका युवाहरू र आम नागरिकका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेका छन्।

दिपशिखाको राजनीतिक यात्राले के स्पष्ट देखाउँछ भने राजनीतिक नेतृत्व केवल भाषण, चुनावी प्रचार र सामाजिक सञ्जालमा उपस्थित हुने मात्र होइन । नेतृत्व भनेको जोखिम बहन गर्ने क्षमता, कठिन परिस्थितिमा जनताको विश्वास जित्ने क्षमता र अनुशासन र परिश्रमको संयोजन हो। दिपशिखा यी सबै गुणहरूले सज्जित छन् । जनयुद्वको सिपाहीबाट सुरु भएको उनको राजनीतिक जीवन अहिले खुला राजनीतिमा युवाहरूको नेतृत्व गर्ने क्षमता, जनतासँगको सम्बन्ध र जनताको मन जित्ने नेतृत्वको रूपमा परिणत भएको छ।

विपरीत रूपमा, अवसरवादी राजनीति गर्ने पात्रहरू केवल सत्ताको नजिक रहँदै प्रचार, पद र अवसरका लागि केन्द्रित रहेकाे पाइन्छ । जनयुद्ध र आन्दोलनमा वास्तविक सहभागिता नगरी केवल भाषण र अवसरमा सीमित रहने नेतृत्व जनतामा स्थायी विश्वास निर्माण गर्न सक्दैन । यस अर्थमा दिपशिखा र अन्यबीचको भिन्नता स्पष्ट छ।

दिपशिखाको योगदान केवल युद्ध र आन्दोलनसम्म सीमित छैन । उनले राजनीतिक प्रक्रिया, खुला जनप्रतिनिधित्व र स्थानीय नेतृत्वको विकासमा पनि महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। युद्धपश्चात उनले युवाहरूलाई सशक्त बनाउने, उनीहरूको आवाज राजनीतिक प्रक्रिया भित्र सुनिने र निर्णयमा प्रतिनिधित्व हुने सुनिश्चित गर्ने काम गरेक छन् । यसबाट के देखिन्छ भने दिपशिखाको नेतृत्वले मात्र स्थायी परिवर्तन ल्याउन सक्छ, न कि केवल अवसरवादमा सीमित राजनीतिक व्यवहार।

उनको नेतृत्वको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष हो । जनताको मनमा स्थापित विश्वास । सापकोटा  केवल पार्टीभित्रको प्रभावशाली नेता मात्र होइनन्; उनी जनतामा विश्वासको पात्र पनि हुन्। जनयुद्वकाे सिपाहीका रुपमा सुरु भएको उनकाे यो यात्रा, जसले उनीलाई जोखिम, चुनौती र बलिदानको सामना गर्न सिकायो, आज खुला राजनीतिमा युवाहरूको नेतृत्व र जनताको मन जित्ने शक्ति बनिसकेको छ।

यो यात्रा हामीलाई एक महत्वपूर्ण पाठ सिकाउँछ । सत्ता र पदको लागि राजनीति गर्ने र बलिदान र संघर्षको राजनीति गर्ने नेतृत्वबीचको भिन्नता । जब देश परिवर्तनको मोडमा हुन्छ, जनताको जीवन र भविष्य निर्णायक समयमा हुन्छ, त्यहाँ अवसरवादी नेतृत्वले केवल सीमित भूमिका खेल्छ, तर सच्चा नेतृत्व भनेको कठिन परिस्थिति, जोखिम र चुनौतीको सामना गर्दै जनताको हितमा काम गर्नु हो। दिपशिखाले यही मार्ग रोजेका छन्।

दिपशिखाको उदाहरणले के देखाउँछ भने नेतृत्व केवल भाषण, प्रचार र दृश्य प्रभावबाट आउँदैन । यो अनुभव, बलिदान, अनुशासन र जनताको मन जित्ने क्षमताबाट आउँछ । उनी पीएलए सिपाहीबाट सुरु भएर खुलेको लोकतान्त्रिक राजनीतिमा युवाहरूको नेतृत्व गर्न सफल भएका छन् । उनी केवल वर्तमानमा होइन, भविष्यका नेताहरूका लागि प्रेरणास्रोत पनि बनेका छन् ।

यस्तो नेतृत्वले मात्र राजनीतिक प्रणालीमा स्थायी सुधार ल्याउन सक्छ । अवसरवादी राजनीति, जसले केवल सत्ताको नजिक रहन खोज्छ वा जनतासँगको विश्वास जित्न नसक्छ, त्यसको परिणाम स्थायी हुँदैन। यस सन्दर्भमा दिपशिखाको यात्रा इतिहास र वर्तमानको सम्बन्ध स्थापित गर्दै, भविष्यका लागि प्रेरणा बनेको छ।

अन्ततः, “जनयुद्ध र जनआन्दोलनमा ज्यान दिन तयार दिपशिखा र अवसरवादको राजनीतिमा सीमित अन्य ” भन्ने भनाइ केवल तथ्य मात्र होइन, यो राजनीतिक मूल्य, नेतृत्व क्षमता र जनताको मनमा स्थापित विश्वासको स्पष्ट उदाहरण हो। दिपशिखाको नेतृत्वले देखाउँछ कि केवल भाषण र प्रचारमा सीमित नेता भन्दा बलिदान र अनुशासनमा आधारित नेता नै दीर्घकालीन परिवर्तन र विश्वासको पात्र बन्न सक्छ।

दिपशिखा आजको नेपालको लागि उदाहरणीय पात्र हुन् । पीएलएका रूपमा अनुभव र साहस, खुला राजनीतिमा नेतृत्व र जनतासँगको विश्वासका आधारमा स्थापित । उनी केवल आफ्नो पार्टीको नेतृत्व गर्ने मात्र होइन, समग्र नेपाली युवाहरू र जनताका लागि प्रेरणाको स्रोत बनेका छन्।

यो कथाले स्पष्ट के देखाउँछ भने नेतृत्व केवल अवसर र पदको लागि होइन, संघर्ष, बलिदान र जनताको हितको लागि हुनु पर्छ । दिपशिखा त्यो नेतृत्वको प्रतिक हुन्, जसले इतिहास निर्माण गर्नु मात्र होइन, वर्तमानमा विश्वास जित्ने शक्ति पनि राख्छन्।