नवलपुरमा माछापालनबाट वार्षिक २० करोडको आम्दानी

कावासोती । नवलपुर माछापालनमा आत्मनिर्भर जिल्लाका रुपमा विकास हुँदै गएको छ । माछाका लागि वातावरण अनुकुल र कमाई पनि राम्रै हुने भएपछि नवलपुरका युवा अरु पेशा छाडेर माछापालनमा लागेका छन् । 

नेपाल मत्स्य केन्द्रले यस जिल्लालाई माछापालनको लागि उत्कृष्ट प्रमाणित गरेपछि अहिले व्यावसायिक माछापालन गर्ने क्षेत्र समेत वर्षेनी बढ्दो रुपमा रहेको छ । नवलपुर मत्स्य व्यवसायिक कृषक समूहका अध्यक्ष इन्द्रमणी भुसालले जिल्लामा माछापालन व्यवसायबाट एक हजार किसानहरु लाभन्वित भएको बताए । उनले भने, “ देवचुली १३ मा विगत १९ वर्षदेखि माछा पालन र्फम दर्तागरि एक विघामा व्यवसायिक माछा पालन गर्दै आएको छु । वार्षिक रुपमा बाह्र लाख आम्दानी हुने गरेको छ । जसमध्ये पाँच लाख बचत हुने गरेको छ ।” 

व्यवस्थित तरिकाले माछा पालन गर्ने हो भने एक विघामा १५ देखि २० लाखसम्म आम्दानी गर्न सकिने उनले बताए । यहाँका किसानहरुले अहिले यो पेशालाई आम्दानीको मुख्य श्रोत बनाउन सफल हुनुमा आफ्नो पौरख र परिश्रमलाई मुख्य कर्म ठानेका छन्, भुसालले बताए । 

देवचुली नगरपालिका १३ की निर्मला दाहाल पनि माछापालनबाट सबै खर्च कटाएर वार्षिक १० लाख रुपियाँ आम्दानी गर्न सफल भएको बताउँछिन् । यो व्यवसायबाट राम्रो आम्दानी भएकाले स्वदेशमा नै खुसी भएको बताउँछिन । कावासोती १३ का कृषक कृष्ण पाण्डेले गण्डकी प्रदेशमै अग्रणी जिल्लाका रुपमा रहेको नवलपुरमा कृषकलाई दिने ज्ञान र अनुुदानले किसानहरुलाई थप टेवा भएको बताए । तीन बर्ष अघिसम्म माछापालन गर्ने कृषकहरुले माछा विक्रीको लागि बजारको राम्रो व्यवस्था, प्राविधिक तालिम नहुदा समस्या भएपनि अहिले सबै भएको उनले बताए । 

जिल्लामा पछिल्लो तीन वर्षमा मत्स्य उत्पादनमा वृद्धि भएको छ । मत्स्य पालन व्यवसाय तुलनात्मक रुपमा व्यवस्थापन गर्न सजिलो भएको र कृषकहरुले राम्रो आयआर्जन गरिरहेको हुनाले विगत तीन वर्षमा माछाको उत्पादन बढेको छ । नवलपुरका मत्यविकास अधिकृत सन्दिप लामिछानेले जिल्लामा गत आर्थिक वर्ष २०७८।७९ मा ९३३ मेट्रिक टन, २०७९।८० मा ९६८ मेट्रिक टन माछा उत्पादन भएको थियो । २०८०।०८१ मा ९८१ मेट्रिक टन माछा उत्पादन भएको छ । अहिले १३ मेट्रिक टन माछा उत्पादनमा वृद्धि भएको अधिकृत लामिछानेले बताए । 

आर्थिक वर्ष २०७९। ०८०मा पोखरीको सङ्ख्या एक हजार ५१७ रहेको थियो भने २०८०।०८१ यसमा ५७ पोखरीको सख्या वृद्धि भइ एक हजार ५७४ रहेको छ । मत्स्यकार्प फर्म ,२०७९। ०८० मा २१५, २०८०।०८१ म २७३ वटा फर्म छन् । जिल्लाको विभिन्न स्थानीय तहका पाच मत्स्य समूह र एक सय ३१ कृषकहरुलाइ कुल पच्चीस लाख २८ हजार सिल्भर कार्प तथा रोहु, नैनीका भुरा वितरण गरिएको भेटेरिनरी अस्पताल तथा पशु सेवा विज्ञ केन्द्र नवलपुरले जनाएको छ । 

जिल्लामा नेपाल सरकारले तोकेको सात जातका माछा पालन गरिँदै आएको छ । जसमा रोहु, नैनी, सिल्भर कार्प, कमल कार्प, ग्रास कार्प, विवेक कार्प, भागगोर, वडगासी माछा छन् । नवलपुरको विशेषत कावासोती, देवचुली र मध्यविन्दुको तीन सय हेक्टर क्षेत्रफलमा व्यवसायिक कृषि उत्पादन केन्द्र माछा व्लक  कार्यक्रम अन्र्तगत नयाँ पोखरी निमार्ण गरि माछा पालन गरिएको छ । यस्तै, जिल्लाको कूमारवर्ती, कोल्हुवा, अग्यौलि, रजहर, पिठौली, प्रगतिनगर, धौवादी, आसपासका क्षेत्रमा व्यवसायिक रुपमा माछापालन गरिँदै आएको छ । वार्षिक २० करोड भन्दा बढिको माछा विक्री हुने गरेको नवलपुरबाट नारायणगढ ,काठमाडौं, बुटवल, मुख्य बजार रहेको बताइएको छ ।