जसले एक भोटले चुनाव हारे

काठमाडौं, ५ फागुन । हामी सक्छौँ– ठूला–ठूला निर्वाचनमा एक भोटको खासै महत्व हुँदैन । कतिले त हाम्रै निर्वाचनमा पनि ‘म एकजनाले भोट नदिएर के हुन्छ र’ भन्ने गरेका पनि छन् । तर, विश्व इतिहासमा यस्ता कैयौँ प्रसंग छन् जहाँ एक भोटका कारण शक्तिशाली मानिएका उम्मेदवारले हारेका छन् । एक भोटले हार्ने नेता हुन् भारतीय कंग्रेसका नेता सिपी जोशी । जोशीले भारतमा २००८ मा भएको विधानसभामा निर्वाचनमा पराजय भोग्नुप¥यो । यो निर्वाचनमा उनले ६२ हजार दुई सय १५ भोट ल्याएका थिए । उनका विपक्षी कल्याण सिंह चौहानले चाहिँ ६२ हजार दुई सय १६ भोट ल्याएर विजयी भए । पछि, जोशीले भनेका थिए– उनकी आमा, पत्नी र सवारी चालकले मतदान गरेका थिएनन् । भारतमै सन् २००४ मा कर्नाटक विधानसभा निर्वाचनमा एआर कृष्णमूर्तिले जनता दल (सेक्युलर)बाट निर्वाचनमा उम्मेदवारी दिएका थिए । उनले त्यो निर्वाचनमा ४० हजार सात सय ५१ भोट पाए । उता, भारतीय कंग्रेसका आर ध्रुवनारायणले त्योभन्दा एक मात्र भोट बढी ल्याए र जित आफ्नो नाममा दर्ज गरे । एआरले पनि आफ्ना सवारी चालकलाई मतदान गर्न छुट्टी दिएका थिएनन् त्यसैले उनको एक भोट कम आएको थियो । निर्वाचनमा दुई उम्मेदवारले बराबर मत ल्याएको रमाइलो घटनाचाहिँ अमेरिकाको हो । सन् १९९४ मा अमेरिकाको वायमिङमा हाउस अफ रिप्रिजेन्टेटिभको निर्वाचनमा रिपब्लिकन पार्टीका उम्मेदवार र्‍यान्डल लुथी र निर्दलीय उम्मेदवार ल्यारी कल दुवैले बराबर एक हजार नौ सय ४१ मत पाएका थिए । यी दुईको मत बराबर भएपछि टेबल टेनिस बल प्रयोग गरेर ‘टस’ गरियो अनि विजयी उम्मेदवार छानियो । यति मात्र होइन, देशकै राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा पनि यस्तै एउटा अनौठो संयोग मिलेको छ । यो पनि अमेरिकाको कुरा नै हो । सन् १८७६ मा अमेरिकामा भएको १८औँ राष्ट्रपतीय निर्वाचनमा रदरफोर्ड बी हायस र स्यामुएल जे टिलडेनको प्रतिस्पर्धा थियो । यीमध्ये रदरफोर्डले एक सय ८५ इलेक्टोरल भोट हासिल गरे भने टिलडेनले १ सय ८४ इलेक्टोरल भोट मात्र । नयाँ पत्रिकाबाट