समानान्तर संरचनाले कांग्रेसमा गहिरिँदै विभाजन

काठमाडौं। प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एउटै ‘रुख’ चुनाव चिह्न लिएर प्रतिस्पर्धा गरे पनि नेपाली कांग्रेस व्यवहारतः दुई धारमा विभाजित देखिएको छ। नियमित १४औँ महाधिवेशन र विशेष महाधिवेशन पक्षधर समूहबीचको ध्रुवीकरणले पार्टीभित्र समानान्तर नेतृत्व र गतिविधि स्थापित भएको अवस्था छ।

१४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित सभापति शेरबहादुर देउवा  हुन्। उनले उपसभापति पुर्ण बहादुर खड्कालाई कार्यवाहक सभापतिको जिम्मेवारी दिएका थिए। त्यसपछि पुस २७ गते आयोजित विशेष महाधिवेशनबाट गगन ककुमार थापा सभापति निर्वाचित भए, जसलाई निर्वाचन आयोगले आधिकारिकता प्रदान गरेको थियो।

तर आधिकारिकतासम्बन्धी विवाद अहिले पनि सर्वोच्च अदालतमा विचाराधीन छ। निर्वाचन परिणामको नैतिक जिम्मेवारी लिँदै थापाले राजीनामा दिएपछि उपसभापति विश्वप्रकाश शर्माा बैठकको सभापतित्व गरिरहेका छन्। यसरी देउवा र थापा दुवै ‘सभापति’ दाबीमा छन् भने खड्का र शर्मा कार्यवाहक भूमिकामा सक्रिय छन्।

विशेष महाधिवेशनबाट निर्वाचित केन्द्रीय समितिको बैठक पार्टी कार्यालयमा चलिरहँदा १४औँ महाधिवेशनबाट निर्वाचित कार्यसम्पादन समितिको बैठक छुट्टै स्थानमा बस्नुले विभाजनलाई थप स्पष्ट पारेको छ। निर्वाचन आयोगले विशेष महाधिवेशनलाई वैधता दिएपछि पुरानो कार्यसमितिले आधिकारिकता गुमाएको भए पनि देउवा–खड्का पक्षले अदालतमार्फत कानुनी लडाइँ जारी राखेको छ।

निर्वाचनपछि दुवै पक्षले आ–आफ्नै समीक्षा र संगठनात्मक गतिविधि अघि बढाएका छन्। देउवा नेतृत्व पक्षले केन्द्रीय समिति बैठक बोलाउने तयारी गरिरहेको जनाएको छ। विशेष महाधिवेशन पक्षधर समूहले भने चुनावी पराजयका कारण र अन्तर्घातबारे समीक्षा गर्दै कारबाही प्रक्रिया अघि बढाउने संकेत दिएको छ।

दुवै पक्षबीच संवादको अभाव देखिएको छ। नेताहरूका अनुसार अनौपचारिक वार्ता भए पनि सहमतिको वातावरण बनेको छैन। अदालतको निर्णय नै अन्तिम निकास हुन सक्ने आकलन गरिए पनि तिक्तता बढ्दै जाँदा निर्णयपछिको एकता पनि सहज नहुने संकेत देखिएको छ।

यसरी समानान्तर संरचना र वैधानिक दाबीका बीच कांग्रेसभित्रको विवाद थप जटिल बन्दै गएको छ।