अकस्मात् यसकारण टाढिए दुई राप्रपा

काठमाडौं, २६ साउन । दुई राप्रपा एकीकरणको घोषणासभा मंगलबार दिउँसो १ बजे गर्ने गरी राजधानीको राष्ट्रिय सभागृहमा सम्पूर्ण तयारी भएको थियो । दुवै पार्टीका देशभरका नेता–कार्यकर्ता एकीकरण कार्यक्रममा सहभागी हुन राजधानी आउँदै थिए । राप्रपा नेपालबाट पार्टी अध्यक्ष कमल थापा र विश्वबन्धु थापा तथा राप्रपाबाट अध्यक्ष पशुपतिशमशेर राणा र वरिष्ठ नेता लोकेन्द्रबहादुर चन्द गरी वक्तासमेत तय भएको थियो । आजको कान्तिपुर दैनिकमा खबर छ – पूर्व पञ्च पृष्ठभूमिका दुवै पार्टीबीचको सम्बन्धका घटनाक्रम अकस्मात् फेरियो । निर्धारित दिन र समयमा एकीकरण घोषणासभा भएन । बरु लगभग सोही समयमा पार्टी एकीकरणको साटो झन् टाढिने सन्देश आए । दुवै पार्टीका तर्फबाट बेग्लाबेग्लै खालका अभिव्यक्ति आए, आपसी खटपट र टुटफुटको सन्देशसहित । राप्रपा नेपालका अध्यक्ष थापाले त पत्रकार सम्मेलन नै गरेर भने, ‘अब राप्रपा एकीकरणको अध्याय सकियो ।’ थापाबाट यस्तो अभिव्यक्ति आउनुलाई राणाकै अघिल्लो दिन सोमबार साँझको विज्ञप्तिले सघाएको थियो । जहाँ विधानको प्रश्न उठाई राणाले घोषणासभामा राप्रपा सम्बद्ध नेता–कार्यकर्तालाई सहभागी नहुन उर्दी जारी गरेका थिए । त्यसलगत्तैका घटनाक्रमले पार्टी एकीकरण घोषणा तुहिएको हो । कसरी भयो भंग ? नाम राप्रपा र झन्डा राप्रपा नेपालको राख्नेलगायतका सहमतिसहित जोडिन ठीक परेका बेला सोमबार बिहान राणाले थापालाई जरुरी भन्दै महाराजगन्जस्थित आफ्नो निवास बोलाएका थिए । उनीहरूबीच वर्तमान पुष्पकमल दाहाल नेतृत्वको सरकारमा सहभागी हुने, नहुनेबारे एकीकरणपछि मात्र निर्णय गर्ने सहमति बनेको थियो । ‘तर, मलाई बोलाएर पशुपतिजीले आफ्नो पार्टीका तर्फबाट मन्त्रीका लागि २ जना नाम पठाउनैपर्ने बाध्यता पर्‍यो भन्नुभयो । म त आश्चर्यचकित परें,’ पहिले भएको सहमति बाहिर गई जबराले त्यस्तो प्रस्ताव ल्याएको दाबी गर्दै उनले मंगलबार दिउँसो पत्रकारमाझ भने, ‘मैले हुँदैन भनें । उहाँले मलाई बाध्यता छ भनी दोहोर्‍याउनुभयो । अनि मैले तपाईंका लागि सत्ता कि पार्टी एकता एक छान्नुपर्ने अवस्था छ भनें ।’ राणासित कुनै समझदारी नभई थापा बाहिरिएका थिए । राणाले सोही दिन दिउँसो विज्ञप्ति निकाली पार्टीभित्र विधानबारे विवाद मिलिनसकेकाले घोषणासभालाई अस्वीकार गरेका थिए । लगत्तै राप्रपाका तर्फबाट २ जना सांसद दीपक बोहरा र विक्रम पाण्डेलाई मन्त्री चयन गरियो । दुवै जनाले सोमबार साँझ नै मन्त्रीको शपथ लिई वर्तमान मन्त्रिपरिषद्मा प्रवेश गरे । यो घटनाले नै दुई पार्टी एकीकरणलाई रोकेको थियो । संसद्मा २५ सांसद सदस्यसहित चौथो शक्ति राप्रपा नेपाल र १२ सदस्यको राप्रपाको एकीकरण पहल केही महिनादेखि बाक्लिँदै आएको थियो । दुवै पार्टीले वार्ता समिति बनाई एकीकरणका खाकासहित अवधारणापत्र बनाएका थिए । जहाँ एकीकृत भएको पार्टीमा दुई अध्यक्ष हुने नौलो व्यवस्था प्रस्ताव थियो । राप्रपा नेपालको अध्यक्ष पार्टी अध्यक्ष हुने र राप्रपाको अध्यक्ष राष्ट्रिय अध्यक्ष हुने अवधारणापत्रलाई दुवै पार्टीको केन्द्रीय समितिले पारित गरेपछि एकीकरणलाई नजिक तुल्याएको पनि थियो । एउटै पार्टी बनेपछि बस्ने कार्यसम्पादन समिति बैठकले सरकारमा सहभागी हुनेरनहुने निर्णय गर्ने टुंगोसमेत लागेको थियो । त्यही सहमति तोडेका कारण अब एकीकरण नै हुन नसक्ने निष्कर्ष राप्रपा नेपालले निकालेको हो ।