डोजर अभियानको आँकडा: १,२७२ घर–टहरा भत्किए, अझै सयौँ बाँकी

काठमाडौं । काठमाडौँ उपत्यकामा सुकुम्बासी बस्ती हटाउने अभियानले तीव्र रूप लिँदै जाँदा घर–टहरा भत्काउने क्रम पनि बढ्दो छ। नेपाल प्रहरी का अनुसार हालसम्म १ हजार २ सय ७२ वटा घर–टहरा भत्काइसकिएको छ, भने अझै ३ सय ७८ वटा हटाउन बाँकी रहेको छ।

शनिबारबाट सुरु भएको यो अभियान अहिले उपत्यकाका विभिन्न बस्तीमा एकैसाथ चलिरहेको छ। प्रहरीको विवरणअनुसार थापाथली, गैरीगाउँ–बानेश्वर, मनोहरा (जडीबुटी–काठमाडौँ) र मनोहरा (भक्तपुर) क्षेत्रमा गरी कुल १ हजार ६ सय ५० घर–टहरा पहिचान गरिएको थियो।

थापाथली: १४३ संरचना ध्वस्त, केहीको ‘उद्धार’

थापाथली क्षेत्रमा मात्रै शनिबार १४३ वटा घर–टहरा पूर्ण रूपमा भत्काइएको छ। प्रहरीका अनुसार ३४ परिवारका ११५ जनालाई त्यहाँबाट उद्धार गरी कीर्तिपुरस्थित राधास्वामी सत्सङ्ग भवनमा राखिएको छ।

तर ‘उद्धार’ शब्द प्रयोग भए पनि उनीहरूका लागि दीर्घकालीन व्यवस्थापन भने अझै स्पष्ट छैन।

गैरीगाउँ–बानेश्वर: अधिकांश हटाइयो, केही अझै बाँकी

गैरीगाउँ–बानेश्वर क्षेत्रमा ५७८ वटा घर–टहरा रहेकोमा २१५ पक्की र ३६३ कच्ची थिए। शनिबार ५६० वटा र आइतबार थप ५ वटा भत्काइएपछि कुल ५६५ संरचना हटाइएको छ।

यहाँ अझै १५ वटा पक्की घर भत्काउन बाँकी रहेको प्रहरीले जनाएको छ।

मनोहरा (जडीबुटी): एकैदिन सबै संरचना समाप्त

मनोहरा जडीबुटी क्षेत्रमा आइतबार ११४ वटा घर–टहरा एकैदिनमा पूर्ण रूपमा हटाइएको छ। यसबाट करिब ५५० देखि ६०० जनासम्म प्रत्यक्ष प्रभावित भए‍को अनुमान छ ।यो क्षेत्र अभियानको ‘सबैभन्दा छिटो’ सम्पन्न भएको उदाहरण बनेको छ।

मनोहरा (भक्तपुर): अझै ठूलो हिस्सा बाँकी

भक्तपुरतर्फको मनोहरा बस्तीमा ८१५ वटा घर–टहरा रहेकोमा ७७० पक्की र ४५ कच्ची संरचना थिए। तीमध्ये ४५० भन्दा बढी हटाइएको छ, तर अझै करिब ३६५ वटा संरचना बाँकी छन्।

यसले अभियान अझै केही दिन जारी रहने संकेत गर्छ।

तथ्यभन्दा बाहिरको प्रश्न

सरकारी तथ्यांकले कति घर भत्कियो भन्ने देखाउँछ,तर प्रश्न यतिमा सीमित छैनती घरमा बस्ने मानिस कहाँ गए?‍् प्रहरीले पुनःस्थापनाका लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय भइरहेको जनाएको छ ।तर प्रभावित परिवारका लागि स्पष्ट योजना, दीर्घकालीन बसोबास र जीविकोपार्जनको प्रश्न अझै अनुत्तरित देखिन्छ।

डोजरले संरचना हटाइरहेको छ, तर समस्या समाधान भएको छैन। १,२७२ घर–टहरा भत्किएको तथ्यांक एउटा पक्ष हो,तर त्यसपछिको मानवीय व्यवस्थापन अर्को—अझै जटिल—पक्ष हो।

अभियान जारी छ,तर यसको वास्तविक मूल्याङ्कन त्यतिबेला हुनेछ जब विस्थापित परिवारको भविष्य स्पष्ट हुनेछ।