कांग्रेसमा ‘नेता चयन’को अन्तिम घडी: सहमति कि प्रतिस्पर्धा?

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेस भित्रको लामो रस्साकस्सी अब अन्तिम मोडमा पुगेको छ। भोलि बस्ने कार्यसम्पादन समितिको बैठकबाट संसदीय दलको नेता टुंगो लगाइने तयारी गरिएको छ।

सभापति गगनकुमार थापा ले सो बैठकमा दलको नेताको नाम प्रस्ताव गर्ने तयारी गरेका छन्। उक्त नाम कार्यसम्पादन समितिबाट अनुमोदन भएलगत्तै सोही दिन औपचारिक घोषणा हुने बताइएको छ।

निर्वाचन समितिका संयोजक प्रकाश स्नेही का अनुसार अनुमोदनपछि सभापति थापाकै हातबाट निर्वाचित नेतालाई प्रमाणपत्र प्रदान गरिने कार्यक्रम तय गरिएको छ। यसले प्रक्रिया औपचारिक मात्र होइन, राजनीतिक रूपमा पनि ‘सभापतिको रोजाइ’ निर्णायक हुने संकेत दिएको छ।

चार नाम, एउटा कुर्सी

दलको नेताका लागि अहिले चार जना नेताको नाम चर्चामा छ
भिष्मराज आङ्देम्बे, मोहन आचार्य, बासना थापा र निस्कल राई।

यी चारै नामले कांग्रेसभित्र फरक–फरक समूह र समीकरणको प्रतिनिधित्व गर्छन्। त्यसैले यो केवल व्यक्ति चयन होइन, शक्ति सन्तुलनको प्रश्न पनि बनेको छ।

यसबीच अर्जुननरसिंह केसी ले आफ्नो दाबी फिर्ता लिएर बासना थापाको पक्षमा खुलेपछि समीकरण झन् रोचक बनेको छ। यो समर्थनले सहमतिको बाटो खोल्ने संकेत पनि मानिएको छ, तर अन्तिम निर्णय अझै अनिश्चित नै छ।

सहमति कि ‘निर्देशित चयन’?

कांग्रेस नेतृत्व भित्रबाट हेर्दा सहमतिमै नेता चयन गर्ने प्रयास भइरहेको छ। तर सहमति भनेको सबै पक्ष सन्तुष्ट हुने कि ‘एक पक्षको प्रस्ताव सबैले स्वीकार्ने’ भन्ने प्रश्न अझै खुला छ।

सभापति थापाले प्रस्ताव गर्ने नाम नै अन्ततः अनुमोदन हुने सम्भावना बलियो देखिन्छ। यस्तो अवस्थामा प्रक्रिया लोकतान्त्रिक भए पनि परिणाम ‘निर्देशित’ जस्तो देखिने जोखिम पनि उत्तिकै छ।

किन महत्वपूर्ण छ यो निर्णय?

संसदीय दलको नेता केवल संसदीय गतिविधि सञ्चालन गर्ने पद होइन, पार्टीको शक्ति सन्तुलन निर्धारण गर्ने महत्वपूर्ण स्थान हो।

आगामी राजनीतिक रणनीति, सरकारसँगको सम्बन्ध र पार्टीभित्रको गुटगत समीकरण—यी सबै कुरामा यसको सीधा प्रभाव पर्छ।

त्यसैले भोलिको बैठकलाई कांग्रेसभित्र ‘टर्निङ पोइन्ट’ का रूपमा हेरिएको छ।

भोलिको निर्णयले कांग्रेसले कुन बाटो रोज्छ भन्ने स्पष्ट पार्नेछ

सहमति, प्रतिस्पर्धा वा नेतृत्व–केन्द्रित चयन।

तर जे भए पनि एउटा कुरा स्पष्ट छ
यो केवल दलको नेता चयन होइन, कांग्रेसको आन्तरिक राजनीतिमा नयाँ अध्यायको सुरुवात हो।