दाउरा बेचेर गुजारा गर्दै बाराका विपन्न समुदाय

बारा । जाडो मौसम बढेसँगै बाराको कोल्हवी नगरपालिका र करैयामाइ गाउँपालिकाका ग्रामीण भेगका गरिब तथा विपन्न समुदाय दैनिक जीविकोपार्जनका लागि दाउरा बिक्रीमा निर्भर हुन थालेका छन् ।

अत्यधिक चिसो, कुहिरो र शीतलहरका बीच उनीहरू बिहानैदेखि जंगल तथा सामुदायिक वन क्षेत्रबाट दाउरा संकलन गरी साइकलमा बोकेर बजारसम्म पुर्‍याउने गरेका छन् । स्थानीय बजार, चोक र टोलमा दाउरा बोकेका साइकलहरूको लाम देखिनु यहाँ सामान्य दृश्य बनेको छ ।

वैकल्पिक रोजगारीको अभाव र बढ्दो महँगीका कारण गरिब परिवारका सदस्यहरू चिसोको पर्वाह नगरी दाउरा संकलन र बिक्रीमा जुट्न बाध्य छन् । यसरी संकलन गरिएका दाउरा प्रतिभारी ६ सयदेखि १ हजार रुपैयाँसम्ममा बिक्री हुने गरेको कोल्हवी नगरपालिका–१०, बेल्वाका सुमन चौधरीले बताए । 

दाउरा बिक्रीबाट आएको सीमित आम्दानीले खाद्यान्न, नुन, तेल तथा बालबालिकाको न्यूनतम खर्च धान्ने गरिएको उनको भनाइ छ । कोल्हवी र करैयामाइ क्षेत्रका अधिकांश दाउरा विक्रेता भूमिहीन, सुकुम्बासी तथा दैनिक ज्यालादारीमा निर्भर परिवारका सदस्य रहेका छन् । “जाडोमा दाउराको माग बढ्छ, यही समयमा दाउरा बेचेर घरखर्च चलाउनुपर्छ,” करैयामाइ गाउँपालिका–६ का स्थानीय दाउरा विक्रेता बिगनप्रसाद तेलीले भने । 

एक साइकल दाउराको भारी संकलन गर्न कम्तीमा दुई दिन लाग्ने, चिसो मौसममा लामो दूरी साइकल चलाउँदा स्वास्थ्य जोखिम बढ्ने र वन गस्ती टोलीबाट साइकल तथा बन्चरो जफत हुने समस्या रहेको उनले गुनासो गरे । 

सरोकारवालाले विपन्न समुदायलाई लक्षित गरी जाडो याममा राहत, वैकल्पिक रोजगारीका कार्यक्रम तथा सीपमूलक तालिम सञ्चालन गर्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन् । महागढीमाइ नगरपालिका–३ का रामबाबुप्रसाद जैसवालका अनुसार चिसो बढ्दै जाँदा दैनिकी झन् कठिन बन्दै गएको यस क्षेत्रका गरिब समुदायका लागि राज्यका सम्बन्धित निकाय र स्थानीय सरकारबीच सहकार्य र सहयोग अपरिहार्य देखिएको छ ।