भारतमा अब सबै नयाँ स्मार्टफोनमा ‘सञ्चार साथी’ अनिवार्य

खबरडबली संवाददाता

काठमाडौँ । भारत सरकारले अब बिक्रीमा आउने हरेक नयाँ स्मार्टफोनमा सरकारी साइबर–सुरक्षा एप ‘सञ्चार साथी’ अनिवार्य रूपमा प्रि–इन्स्टल हुनैपर्ने व्यवस्था लागू गरेको छ। यस एपलाई प्रयोगकर्ताले हटाउन पनि नपाउनेछन्।

रोयटर्सका अनुसार स्मार्टफोन निर्माता कम्पनीहरू—एप्पल, सामसङ, भिभो, ओप्पो, साओमीलगायतलाई यो निर्णय ९० दिनभित्र कार्यान्वयन गर्न निर्देशन दिइएको छ। बजारमा भइसकेका वा गोदाममा रहेका मोडलहरूमा पनि सिस्टम अपडेटमार्फत एप थप्न भनिएको छ।

भारतमा १.२ अर्बभन्दा बढी मोबाइल प्रयोगकर्ता छन् र वर्षेनी १६ करोडभन्दा धेरै नयाँ फोन प्रयोगमा आउँछन्। यस कारण यो कदमलाई भारतको सबैभन्दा ठूलो साइबर–सुरक्षा अभियानको रूपमा हेरिएको छ।

यस वर्ष जनवरीमा सार्वजनिक ‘सञ्चार साथी’ एपले हराएका वा चोरी भएका फोन ट्र्याक तथा ब्लक गर्न सहयोग गर्छ। सरकारले हालसम्म ७ लाखभन्दा बढी हराएका मोबाइल यसमार्फत फेला परेको दाबी गरेको छ।

सरकारले यो कदम उपभोक्ता सुरक्षा र साइबर अपराध नियन्त्रणका लागि आवश्यक भएको बताइरहे पनि आलोचकहरूले भने व्यक्तिगत गोपनीयता र प्रयोगकर्ता स्वतन्त्रता सीमित हुने चेतावनी दिएका छन्। विशेषगरी एप्पलका लागि अनिवार्य प्रि–लोड नीति चुनौतीपूर्ण हुने विश्लेषकहरूको टिप्पणी छ।

यसअघि रूसले पनि सन् २०२५ देखि सरकारी एप सबै स्मार्टफोनमा अनिवार्य प्रि–लोड गर्ने निर्णय गरेकाे थियो। साइबर अपराध बढ्दै गएसँगै अन्य देशहरूले पनि यस्तै कदमकाे तयारी गरिरहेको उल्लेख गरिएको छ।भारतमा अब सबै नयाँ स्मार्टफोनमा ‘सञ्चार साथी’ अनिवार्य