बेलैमा धान भित्र्याउन नपाउँदा किसान समस्यामा

काठमाडौं । असारमा रोप्ने बेला पानी नपरेर समस्यामा परेका किसान अहिले कात्तिकमा परेको निरन्तर वर्षाका कारण पुनः समस्यामा परेका छन्। बेलैमा धान भित्र्याउन नपाउँदा किसानको महिनौँको परिश्रम जोखिममा परेको छ।

धानको बोटमै बाला टुसाउन थालेको र खेत पानीले भिजेको किसानहरूको गुनासो छ। कतिपयले काटेर राखेको धान चुट्न र भित्र्याउन नपाएका कारण कुहिने अवस्था पुगेको छ।

सिरहाको गोलबजार–९ का किसान रामपुकार कामतीका अनुसार सुरुमा खडेरीका कारण रोपाइँमा ढिलाइ भएको र अहिले भित्र्याउने बेलाको झरीले बाली नष्ट गरेको हो। “पहिले पानी नपरेर रोप्न गाह्रो भयो, अहिले वर्षाले काट्नै नसक्ने बनायो,” उनले भने।

तराई–मधेशमा साउनको तेस्रो हप्तासम्म पनि पर्याप्त पानी नपर्दा किसानलाई धान रोप्न कठिन भएको थियो। अहिले भने लगातारको वर्षा र हावाका कारण धेरै ठाउँमा धान ढलेको र बाला कुहिन थालेको छ।

कृषि ज्ञान केन्द्र सिरहाका प्रमुख नरेन्द्रकुमार महासेठले भने, “वर्षासँगै हावा पनि चलेकोले धान ढलेको छ। बाला कुहिएर उत्पादन घट्ने अनुमान गरिएको छ।”

कृषि विज्ञहरूले खेतमा पानीको निकास मिलाउने र काटिएको धान सुकाउन सक्ने अवस्था बनाएर मात्र भित्र्याउन सुझाव दिएका छन्। नार्कको राष्ट्रिय कृषि वातावरण अनुसन्धान केन्द्रले खेतमा पानी जम्न नदिन र घाम लागेपछि धान सुकाएर भित्र्याउन आग्रह गरेको छ।

वर्षाको प्रभाव धानमा मात्र सीमित छैन। तोरी, दलहनबाली र आलु जस्ता आगामी बालीहरूको रोपाइँ पनि प्रभावित भएको छ।

कृषि ज्ञान केन्द्र नवलपरासीका प्रमुख डा। रविन्द्रनाथ चौबेका अनुसार जिल्लामा हालसम्म ६० देखि ७० प्रतिशत किसानले मात्र धान भित्र्याउन सकेका छन्। बाँकी किसानले धान काटेर खेतमै राखेका छन् भने केहीले अझै नकाटेको अवस्थामा छन्।

“धान काटेर तोरी, दलहन र आलु लगाउने समय यही हो, तर निरन्तर वर्षाले किसानलाई त्यसमा पनि रोक लगाएको छ,” चौबेले भने।

कृषि विज्ञहरूका अनुसार, आगामी केही दिनमा मौसम खुलेर घाम लागेमा मात्रै किसानले राहत पाउनेछन्। अन्यथा, यस वर्ष धान उत्पादनमा उल्लेख्य गिरावट आउने देखिएको छ।