नेपाली नोटमा नेपाल संवत्: प्रधानमन्त्री कार्कीको ऐतिहासिक पहल

काठमाडौं । नेपाली नोटमा नेपाल संवत् समावेश गर्ने प्रक्रिया अघि बढाउने तयारी सरकारले सुरु गरेको छ। यो घोषणा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले भक्तपुरको मध्यपुर थिमीमा नेपाल संवत् ११४६ को अवसरमा आयोजित कार्यक्रममा गरेकी हुन्।

प्रधानमन्त्री कार्कीले सम्बोधन गर्दै भनिन् “नेपाल राष्ट्र बैंकद्वारा निष्काशन गरिने नोटमा नेपाल संवत् उल्लेख गर्ने विषयमा सम्बन्धित पक्षसँग परामर्श गरी प्रक्रिया अगाडि बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गर्दछु।”

उनीसँगै कार्यक्रममा सहभागी दर्शक र ऐतिहासिक अध्ययनकर्ता यस कदमलाई ऐतिहासिक महत्वको मानिरहेका छन्।

नेपाल संवत्: ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

नेपाल संवत् ११४६ वर्षअघि राजा राघवदेवको शासनकालमा सुरु भएको थियो। यस वर्षको विशेष महत्व शंखधर साख्वाले गरिबी र ऋणमा डुबेका नागरिकको ऋणमोचन गरिदिएको निर्णयमा आधारित छ।

शंखधर साख्वाको निर्णयले गरीब नागरिकहरूलाई आर्थिक स्वतन्त्रता दिएको थियो। उनलाई वि.सं. २०५६ मा राष्ट्रिय विभूति घोषणा गरिएको थियो। २०६५ कात्तिक ७ गतेदेखि नेपाल संवत् राष्ट्रिय संवत्को रुपमा घोषणा गरिएको थियो।

प्रधानमन्त्री कार्कीले शंखधर साख्वाको निर्णयलाई सामाजिक एकता, त्याग र मानवीयताको प्रतीकको रुपमा प्रस्तुत गरिन्। उनले भनिन्, “यो दिन नै नेपाल संवत्को शुभारम्भको आधार हो। हामी यसबाट सामाजिक प्रेरणा लिन सक्छौं।”

सरकारी कदम र आगामी योजना

प्रधानमन्त्री कार्कीले सम्बोधनमा यस पहललाई कार्यान्वयन गर्न सरकारी कार्यालय र सम्बन्धित मन्त्रालयहरू मार्फत निर्देशन जारी गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरिन्।

नेपालको नोटमा संवत् समावेश गरिनु केवल ऐतिहासिक सम्मान मात्र होइन, सांस्कृतिक पहिचान र राष्ट्रिय गौरवको प्रतीक पनि हो। यसका लागि नेपाल राष्ट्र बैंक र प्रतिष्ठानहरूसँग सहकार्य गर्दै प्रक्रिया अघि बढाइने छ।

अनुगमन र प्रभावकारी कार्यान्वयनको लागि सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरिने योजना पनि बनाइएको छ।

ऐतिहासिक र सामाजिक महत्त्व

नेपाल संवत् नेपाली जनजीवन र इतिहासको महत्वपूर्ण आधार हो। शंखधर साख्वाको ऋणमोचनले देखाएको सामाजिक न्याय, समानता र मानवताप्रतिको सम्मान आज पनि प्रेरणादायी छ।

प्रधानमन्त्री कार्कीले यस पहललाई नागरिक, विद्यार्थी, ऐतिहासिक अनुसन्धानकर्ता र समाजका सबै तहका लागि राष्ट्रिय गर्व र सांस्कृतिक पहिचानको अवसरको रुपमा प्रस्तुत गरिन्।

नेपाल नोटमा संवत् समावेश हुनु भनेको केवल मुद्रा र अंकको परिवर्तन मात्र होइन। यो नेपाली इतिहास, संस्कृति र राष्ट्रिय पहिचानलाई वर्तमान र भविष्यसँग जोड्ने महत्वपूर्ण कदम हो।