सडक अवरुद्ध हुँदा काठमाडौँमा दसैँको मासु आपूर्ति संकट

काठमाडौँ। दसैँको समय नजिकिँदै गर्दा काठमाडौँ उपत्यकामा खसी, बोका र च्याङ्ग्राको आपूर्ति चुनौतीपूर्ण बनेको छ। निजी क्षेत्रले बजारमा ल्याएका पशुहरूको संख्या पर्याप्त भए पनि सडक अवरुद्ध र यातायात असहज भएको कारण उपत्यकामा मासुको माग पूरा गर्न कठिनाइ बढिरहेको व्यापारीहरू बताउँछन्।

यस वर्ष खाद्य व्यवस्था तथा व्यापार कम्पनी लिमिटेडले जेनजी आन्दोलनका कारण सरकारी स्तरबाट खसी, बोका र च्याङ्ग्राको विक्री नगर्ने निर्णय गरेको छ। तर निजी क्षेत्रले देशका विभिन्न ३५ जिल्लाबाट खसी–बोका काठमाडौँ ल्याएर बजारमा बिक्रीका लागि राखेको छ।

काठमाडौँको टुकुचा खसी बजार, कल्की र भृकुटीमण्डप लगायतका स्थानहरूमा व्यापारीहरूले विभिन्न जिल्लाबाट ल्याइएका खसी–बोका देख्न सकिन्छ। व्यापारी जीवनराज खतिवडा भन्छन्, “सडक अवरुद्ध नभएको खण्डमा मात्र उपत्यकाको माग पूरा गर्न सकिन्छ। बाटो अवरुद्ध हुँदा तसर्थ समस्या आएको छ।”

व्यापारी सन्तोषबहादुर खत्रीका अनुसार अहिले १० हजारभन्दा बढी खसी–बोका बजारमा उपलब्ध छन्। जिउँदो खसीको मूल्य प्रतिकेजी ६७०–७३० रुपैयाँ, बोकाको मूल्य ६५०–७३० रुपैयाँ र च्याङ्ग्राको मूल्य १२४०–१३०० रुपैयाँ प्रतिकेजी कायम गरिएको छ।

गत वर्ष करिब २५ हजार खसी–बोका दसैँमा विक्री भएको थियो र यस वर्ष पनि यस्तै व्यवस्थापन मिलाइएको छ। व्यापारी बलराम कुँवर भन्छन्, “प्यासेन्जर गाडीमा खसी हाल्न नपाएपछि आयात कम भइरहेको छ। यदि सडक अवरुद्ध रह्यो भने उपत्यकाको माग पूरा गर्न सक्दैनौं।”

सडक अवरुद्ध हुने र पहिरो आउने अवस्था व्यवसायीका लागि चिन्ताको विषय बनेको छ। धादिङ, नुवाकोट, काभ्रेपलाञ्चोक, दोलखा लगायतबाट ल्याइएका खसी–बोका सडकमा रोकिने वा मर्ने अवस्था देखिएको छ। यसले आपूर्ति श्रृंखला मात्र नभई उपभोक्तामा मूल्य स्थिर राख्ने योजना पनि चुनौतीपूर्ण बनाएको छ।

व्यापारीहरूले उपत्यकामा दसैँमा मासु आपूर्ति सहज बनाउन सडक खुला राख्न र सवारी साधनमा जिउँदो खसी–बोका ल्याउन अनुमति दिन सरकारसँग अनुरोध गरेका छन्। जीवनराज खतिवडा भन्छन्, “सडक अवरुद्ध रह्यो भने बजारमा मासु अभाव हुने अवस्था सिर्जना हुन्छ। हामी त्यसलाई व्यवस्थापन गर्न सक्दैनौं।”

सडक र यातायात असुविधा, निजी क्षेत्रको आपूर्ति र उपभोक्ताको मागबीचको सन्तुलन दसैँका समयमा काठमाडौँको मासु बजारको प्रमुख चुनौती बनेको छ। व्यापारीहरू भन्छन्, यदि सडक सञ्चालनमा रह्यो भने मूल्य स्थिर राखेर उपत्यकामा आवश्यक मासु आपूर्ति गर्न सकिन्छ, तर अवरुद्ध अवस्थामा दसैँको माग पूरा गर्न कठिनाइ अपरिहार्य छ।