पूर्वमा जारी नामाङ्कनको आन्दोलन अब सीमाङ्कनतिर अघि बढ्नुपर्छः आहुति

काठमाडौं । विश्लेषक विश्वभक्त दुलाल ‘आहुति’ले पूर्वमा जारी प्रदेश पुनःनामाङ्कनको आन्दोलन अब सीमाङ्कनको मुद्दातिर अघि बढ्नुपर्ने विचार व्यक्त गरेका छन् । वैज्ञानिक समाजवादी कम्युनिष्ट पार्टीका संयोजकसमेत रहेका आहुतिले किरात गणराज्य मोर्चा, यलाखोम समितिद्वारा काठमाडौंमा आयोजित ‘पूर्वी नेपालमा जनविद्रोहको दिशाबोध’ विषयक अन्तरक्रियात्मक कार्यक्रमलाई सम्बोधन गर्दै यस्तो बताएका हुन् ।

“नामाङ्कनबाट आन्दोलन उठ्यो, ठीक छ । यो जहाँबाट पनि उठ्न सक्छ । तर, अबचाहिँ यही नामाङ्कनकै विषयमा अल्झिरहनुचाहिँ ठीक होइन, अब यो सीमाङ्कनतिर अघि बढ्नुपर्छ,” आहुतिले भने ।  त्यसअघि उनले भने, “उत्पीडित आदिवासी जनजातिहरूको घनत्व भएको ठाउँहरूलाई मुख्य आधार बनाएर नयाँ सीमाङ्कनमा जाने कि नजाने, मुख्य प्रश्न यो हो । लिम्बूहरूको घनिभूत जनसङ्ख्या भएको ठाउँहरूलाई समेटेर लिम्बूवान् बनाउन प्रयास गर्ने कि नगर्ने रु किरातहरूको बहुसङ्ख्यक जनसङ्ख्या भएको ठाउँलाई समेटेर किरात, तामाङहरूको बहुसङ्ख्यक जनसङ्ख्या भएको ठाउँलाई समेटेर ताम्लासिङ बनाउने कि नबनाउने रु प्रश्न यो हो ।”

यसो हुँदा मात्रै जारी आन्दोलनको औचित्य पुष्टि हुने उनले बताए । “यदि यसो भयो भने मात्रै तेस्रो जनआन्दोलन भनेपनि, जनयुद्ध भनेपनि त्यसको महत्त्व रहन्छ । तर, अहिलेकै संविधान ठीक छ, यही संविधानको प्रदेशको सीमाङ्कन ठीक छ, यही व्यवस्था ठीक छ भनियो भने उत्पीडित राष्ट्रहरूको मुक्ति सम्भव छैन,” उनले भने ।

उनले वर्तमान संविधान र व्यवस्था उत्पीडित आदिवासी जनजातिहरूको मौलिक विशेषतासँग नमिल्ने बताए । “अहिलेको चालू राज्य व्यवस्था अर्को छ, आदिवासी जनजातिहरूको मौलिक विशेषताहरू अर्कोतिर छ । यो पनि छलफल हुनुपर्छ,” उनले भने ।

उनले उत्पीडित राष्ट्रहरूले पहिलो संविधान सभाले टुङ्ग्याएको १४ वटा प्रदेश खोज्नुपर्ने बताए । “त्यहाँ लिम्बूवान्-किरातको कुरा नभइ लिम्बूवान् मात्रै, किरात मात्रैको कुरा रहेको बताए ।