करोडौँको लगानी भएको सिँचाइ योजना १५ वर्षदेखि अलपत्र

दोलखा  । दोलखाको सैलुङ गाउँपालिका–८ मा करोडौँ लगानी भएको सिँचाइ योजना १५ वर्षदेखि अलपत्र भएको छ ।करिब डेढ दशक अघि सुरु भएको एक करोड ६२ लाख रुपियाँ खर्चेको झोर खोला सिँचाइ योजना कागजी रूपमा सम्पन्न भनिए पनि सामान्य वादविवाद र प्राविधिक कमजोरीले सञ्चालनमा आउन नसकेको हो । 

२०६५ सालदेखि निर्माण सुरु भएको एक करोड ६२ लाख रुपियाँ खर्च भएको यो योजना सञ्चालनमा आउन नसक्दा स्थानीय मर्कामा परेका स्थानीय बताउँछन् ।  तीन हजार पाँचसय बढी किसानहरू लाभान्वित हुने यो योजना यति लामो समयमा पनि सम्पन्न हुन नसक्नु सारै दुःखको कुरा रहेको  स्थानय मोहनसिंह तामाङले बताए ।  के कारणले लम्बिएको भन्ने विषयमा किसानलाई केही थाहा नभएको उनको भनाइ छ । 

सिँचाइ आएपछि खेतीपाती गरेर लाभान्वित हुन्छौँ भनेर पलाएको आशा मुर्झाएको स्थानीयको भनाइ छ । लोकतन्त्र गणतन्त्रमा त सबैले थाहा पाउनु पर्ने कुराहरु केही थाहा नभएको र पारदर्शी हुनुपर्ने कुरा अपारदर्शी भएकै कारण जनतालाई भ्रममा तामाङले बताए। 

कागजी कामले सम्पन्न भए तापनि सानो गल्तीले यो योजना सञ्चालन हुन नसकेको हो । केही उपभोक्ताले प्राविधिकलाई समेत बाध्यमा पारेर पाइप गाड्नै नसकिने पहरोबाट पाइप लगिँदा अहिले पानीको भार थेग्न नसकेर पाइप झोलिएर पानी जान नसक्ने भएपछि  निर्माण सुरु भएको १५ वर्षपछि केही तलबाट पक्की पिलरबाट पानी लान काम सुरु भएको छ  । 

अरू सबै काम सम्पन्न भई पाइप फिटिङ भइसकेको हो । चुचे पहरोको पाइप अहिले श्राप सावित भएपछि पक्की पिलरको विधि अपनाउनु परेको हो । गाउँको रडाकोले उपभोक्ता समिति निर्माण गर्ने काम असार महिनामा मात्र हुन सकेको उपभोक्ता समिति अध्यक्ष विजय तामाङले बताए । असार महिनामा बजेट २५ लाखमध्ये सात लाख रुपैयाँको मात्र काम भएको र बाँकी बजेट फिर्ता गएर काम अधुरै रहेको अध्यक्ष तामाङले बताए । 

योजनामा १८ फुट अग्ला नौ वटा पिलर निर्माण गरी पाइप पनि जडान गरिएको छ । अब नौ वटा पिलर निर्माण गरेपछि काम सम्पन्न हुने तामाङले बताए । पानी पनि सञ्चालन हुनका लागि र काम सक्नका लागि अब करिब ३२ लाख रुपैयाँ लाग्ने भए पनि बजेट नआए पुनः काम रोकिने सम्भावना टड्कारो रहेको उनले बताए । 

सम्झौताअनुसार ठेकेदारको काम सकिएको छ । पुरानो उपभोक्ता समितिको पाइप लाइन खन्ने पुर्ने काम पनि सकिएको छ । सानो प्राविधिक समस्याले सञ्चालनमा आउन नसक्दा योजना अल्झेर बसेको हो । 

चुचे पहरोको सानो कारण तर ठुलो समस्या उत्पन्न हुने हुँदा सरकारको लगानीको सदुपयोग नहुँदा अहिलेसम्म किसानले सिँचाइ गर्न नपाएका हुन् । यो योजनामा पहिले देखि नै भत्कोस लागेको छ । गत २०६५ सालतिर योजना छनौट भई सर्वे भएर १० लाख रुपियाँ आयो । यसको पाइप किनियो । काम नभएको भनी अख्तियारमा उजुरी पर्यो ।आएको रकमको पाइप खरिद भएकाले योजना सम्पन्न भनेर कार्यालयले लेखिदियो । भनसुन र धेरै लडभिडपछि मात्र पुनः योजना सुरु भएको बताइन्छ । 

जिल्ला स्थितको जलस्रोत तथा सिँचाइ विकास डिभिजन कार्यालयकारअनुसार यो योजना गत २०७३ सालमा पुनः सुरु भएको हो । एक वर्षमा सम्पन्न हुनुपर्ने ,योजना २०७४, ०७५, ०७७ गरी तीन पटक म्याद थपिएको छ । समय लम्बिँदै जाँदा योजनामा निर्माण भएको झोलुङगेपुल बिग्रनुका साथै ठाउँ ठाउँमा पाइप छुटिएका छन् । 

भएका कामको मूल्याङ्कन गर्दै सम्झौता भएको एक करोड २३ लाख १८ हजार २५१ मध्ये  एक करोड २० लाख २३२ रुपियाँ ठेकेदारले भुक्तानी पाइसकेको छ । साँढेको जुधाइ बाछाको मिचाइ हुँदा असली किसान मारमा परेका छन् । सरकारी लगानी बालुवामा पानी हाले झैँ भएको देखिन्छ । 

गत आर्थिक वर्षमा २५ लाख रुपियाँ बजेटले चुचे पहराको तलबाट पाइप लगेर आयोजना सञ्चालन गर्न लागिएकोमा उपभोक्ता समिति बन्न समय लागेर काम हुन नसकेको भरखरै कार्यालय प्रमुख भएका रुपेश महतले बताए । 

यो वर्ष बजेट नपरेको र योजना जे जस्तो परिस्थितिबाट गुज्रेको भए पनि अर्का वर्षको बजेटबाट  सम्पन्न तथा सञ्चालनमा आउने उनले बताए । अब भने यो योजना सञ्चालनमा आउने उनको दाबी छ ।