बुहारी पढाउँदै इलामको चुलाचुली गाउँपालिका

इलाम  । २०६१ सालमा एसएलसी पास गरेर अध्ययन छोडेकी कमला भट्टराई (ढुंगाना) १८ वर्ष पछि कक्षा ११ मा भर्ना भएकी छन् । उनी गएको वर्षदेखी जनता मावि चुलाचुलीमा कक्षा ११ मा भर्ना भएकी हुन् । 

कक्षा ११ मा उनी राम्रो अंकका साथ उत्तिर्ण समेत भएकी छन् । चुलाचुली गाउँपालिकामा बुहारी शिक्षा सुरु गरेदेखी कमला जस्तै अन्य बुहारीले समेत उच्च शिक्षा लिन पाएका छन् । बुहारीले पढ्न रहर गरे गाउँपालिकाले नै दायित्व लिने गरेको छ । 

इच्छा शक्ति भए गर्न सकिन्छ भन्ने नमुना उदाहारण समेत बनेकी छन् कमला भट्टराई । उनले कक्षामा राम्रो अंकका साथ कक्षा ११ उत्तिर्ण गरेकी छन् । अर्थात कक्षाकोठाबाट तेस्रो हुँदै उनी उत्तिर्ण भइन् । त्यसले पनि आफुमा सन्तुष्टि जागेको कमलाको भनाई छ । परिवारको साथ, विद्यालयको हौसला र समाजको समेत प्रेरणा मिलेको उनको भनाई छ । 

उनी भन्छिन, ‘बिबाहसँगै पढाई टुंगिएको महसुस भइरहेको थियो गाउँपालिकाले बुहारी शिक्षा सुरु गर्यो अनी पढ्न आएँ ।’ बिहान घरको काम भ्याएर दिउशो उनी कक्षा कोठामा बसेर शिक्षा लिने गरेकी छन् ।  चुलाचुली गाउँपालिकाले गएको वर्षदेखी ‘बुहारी शिक्षा’ सुरु गरेको हो । यो शिक्षा सुरु भएदेखी बिबाहसँगै पढाई छोडेकाहरुलाई राहत भएको छ । कमला जस्तै अन्य पाँच जनाले हाल चुलाचुलीमा निशुल्क अध्ययन गरिरहेका छन् । 

गाउँपालिकाले बिबाह पछि अध्ययन गर्न चाहाने बुहारीहरुलाई निशुल्क शिक्षा सुरु गरेको छ । यो शिक्षासँगै यहाँका बुहारीहरु समेत अध्ययनमा आउन थालेका छन् । पहिलो वर्ष नै गाउँपालिका भित्र पाँच जना बुहारीहरु भर्ना भएर अध्ययन गरिरहेको गाउँपालिका शिक्षा शाखाका प्रमुख राम मिश्रले बताए । उनले हाल कक्षा ११ को भर्ना चलिरहेकाले यस वर्ष समेत बुहारीहरु भर्ना हुँदै गरेको बताए ।

स्थानिय सरकारले स्थानिय जनताका साना साना विकासका अपेक्षा पुरा गर्नु पर्दछ भन्ने बुझेर नै कार्यक्रमको थालनी गरिएको गाउँपालिका अध्यक्ष राजेन्द्र केरुङले बताए । उनले ठुला ठुला महल बनाउँदा मात्र विकास नहुने समाज शिक्षित बनाउन सके पनि ठुलो विकास हुने बताए । जनतालाई शिक्षित गराउनु नै पहिलो विकास भएको उनको भनाई छ । 

गाउँपालिकामा ‘बुहारी शिक्षा’, बिद्यालयलाई निशुल्क बस वितरण, गाउँपालिकामा पढ्दै कमाउँदै कार्यक्रम सुरु भएसँगै गाउँपालिका अध्यक्ष केरुङको शिक्षा क्षेत्रमा नाम कहलिएको छ ।  उनले भने ‘स्थानिय सरकारले जनताको प्रतक्ष पिरमर्का बुझेर काम गर्नु पर्दछ भन्ने राम्ररी बुझेको छु ।’ केरुङले गाउँपालिकामा जितेर आएपछि यो कार्यक्रम सुरु गरेका हुन् ।

चुलोचम्कामा मात्र सिमित रहेका बुहारीहरुलाई शिक्षा दिक्षा दिए मात्र परिवार शिक्षित र समृद्ध बन्ने भएकाले गाउँपालिकाले यो कार्यक्रम थालेको उनी बताउँछन् । उनले एउटी आमा शिक्षित भएमात्र छोराछोरी शिक्षित हुने भएकाले पनि यो कार्यक्रम थालिएको बताए । उच्च शिक्षाको दायित्व स्थानिय सरकारले लिने गरि सो कार्यक्रम सुरु गरिएको अध्यक्ष केरुङको भनाई छ ।

गाउँपालिका भित्र रहेका बुहारीहरुले जनता मावि चुलाचुली २, बालज्योती मावि चुलाचुली ४, र राष्ट्रप्रेमी मावि चुलाचुली ६ फुङ्नाम गरी तीनवटा विद्यालयमा बुहारी शिक्षा अध्यापन भइरहेको छ । घरब्यवहारमा लागेर पढाईछोडेका महिलाहरु घरको कामसँगै अध्ययन गर्न आउन थालेसँगै गाउँपालिकाको यो कार्यक्रम समेत सफल बन्दै गएको छ ।

६ वटा वडा रहेको यस गाउँपालिकामा जम्मा २० वटा सामुदायिक विद्यालय र ७ वटा निजि विद्यालयहरु सञ्चालित छन् । गाउँपालिकाले जनता माविमा बिद्यालय बस समेत वितरण गरेको छ । यस बिद्यालयमा सिभिल इन्जिनियरिङको कक्षा समेत सञ्चालनमा रहेको छ ।