सामुदायिक वनको आम्दानी, संरक्षणसँगै गाउँको विकास

अर्घाखाँची। अर्घाखाँचीका सामुदायिक वनले काठदाउरा बिक्रीबाट हुने आम्दानीलाई विकासनिर्माण, कृषि आधुनिकीकरण, रोजगारी सिर्जना र सामाजिक सेवामा लगानी गर्दै गाउँलाई आत्मनिर्भर बनाएका छन् ।

डिभिजन वन कार्यालय अर्घाखाँचीका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा जिल्लाका सामुदायिक वनले काठ तथा दाउराको राजस्व छ करोड ३९ लाख ५० हजार ७३९ रुपियाँ सङ्कलन भएको छ । उक्त आम्दानीको ७५ प्रतिशत रकम वन उपभोक्ता समूहले उपयोग गर्ने र बाँकी २५ प्रतिशत प्रदेश सरकारमा जम्मा हुने व्यवस्था छ ।

वरिष्ठ डिभिजनल वन अधिकृत नारायणदेव भट्टराईका अनुसार सामुदायिक वनको आम्दानीले गाउँघरमा पूर्वाधार निर्माण, आर्थिक सशक्तीकरण, रोजगारी प्रवर्धन र सामाजिक विकासका कार्यक्रम सञ्चालन हुँदै आएका छन् ।

शीतगङ्गा नगरपालिका–१२ स्थित मजुरेडाँडा सामुदायिक वनले नगरपालिकासँगको सहकार्यमा २५ लाख रुपियाँ लागतमा पक्की बाटो बनाएको छ । शीतगङ्गा–१३ को धिरीखोला सामुदायिक वनले सिँचाइ कुलो, विद्यालय भवन, सडक निर्माण तथा कृषि आधुनिकीकरणका कार्यक्रम सञ्चालन गरेको छ । समूहले कृषकलाई मिनी ट्रिलर, चापकटरलगायतका सामग्री वितरण गरी व्यावसायिक खेतीतर्फ प्रोत्साहन गरिरहेको छ ।

भङ्गालागाउँमा सामुदायिक वनकै लगानीमा सडक, खानेपानी, विद्युत्, विद्यालय भवन, इन्टरनेट विस्तार तथा सिँचाइ योजना निर्माण भएका छन् । करिब ६० लाख रुपियाँ लगानीमा सम्पन्न सिँचाइ योजनाबाट ५५ बिघा जमिनमा सिँचाइ सुविधा पुगेको छ । यसले तरकारी तथा अन्य नगदे बाली उत्पादनमा उल्लेख्य वृद्धि भएको स्थानीयको भनाइ छ ।

सामुदायिक वनको आम्दानीबाट गाउँमा विद्यालय भवन निर्माण, मन्दिर निर्माण तथा खानेपानी मर्मतका कामसमेत हुँदै आएका छन् । स्थानीयवासीका अनुसार विकासनिर्माणका लागि राज्यको अनुदान कुर्नुपर्ने अवस्था हट्दै गएको छ ।

वन उपभोक्ता समूहले कृषि तथा पशुपालनमा सहुलियत ऋणसमेत उपलब्ध गराएका छन् । भैँसीपालन, बाख्रापालन, कुखुरापालन र बङ्गुरपालनमा संलग्न कृषकलाई वार्षिक तीन प्रतिशत ब्याजदरमा ऋण प्रदान गरिएको छ । यसबाट धेरै परिवारको आयआर्जनमा सुधार आएको छ ।

वैदेशिक रोजगारीबाट फर्किएका युवालाई पनि सामुदायिक वनले स्वरोजगारमा सहयोग गरिरहेको छ । भङ्गालागाउँमा विदेशबाट फर्किएका सात जना युवाले अहिले आफ्नै गाउँमा व्यवसाय सञ्चालन गरिरहेका छन् । दुई जनालाई अटोरिक्सा खरिदका लागि ब्याजरहित ऋण उपलब्ध गराइएको छ ।

शीतगङ्गा–१४ स्थित पावर सामुदायिक वनले पातपतिङ्गरबाट प्राङ्गारिक मल उत्पादन सुरु गरेको छ । यसबाट अर्गानिक खेती प्रवर्धन हुनुका साथै वनमा हुने डढेलो नियन्त्रण र स्थानीय रोजगारी सिर्जनामा समेत टेवा पुगेको छ ।