मनसुनको चेतावनी : २ लाखभन्दा बढी जनता प्रभावित हुनसक्ने

काठमाडौँ । यस वर्षको मनसुनले देशभर ठूलो जनधनको क्षति पुर्‍याउन सक्ने अनुमान गरिएको छ । राष्ट्रिय विपद् जोखिम न्यूनीकरण तथा व्यवस्थापन प्राधिकरणले तयार पारेको मनसुन पूर्वतयारी तथा प्रतिकार्य राष्ट्रिय कार्ययोजनाअनुसार करिब ५१ हजार ८ सय ६८ घरपरिवारका २ लाख २६ हजार ६ सय ६१ जना नागरिक प्रभावित हुनसक्ने आकलन गरिएको हो ।

प्राधिकरणका अनुसार यसपालिको मनसुन सन् २०१४, २०१६ र २०२२ को मनसुनसँग मिल्दोजुल्दो देखिएको छ । ती वर्षहरूमा देशका विभिन्न भागमा बाढी, पहिरो, डुबान र आकस्मिक विपद्ले ठूलो क्षति पुर्‍याएको थियो ।

प्राधिकरणकी प्रवक्ता शान्ति महतका अनुसार सबैभन्दा खराब अवस्थाको अनुमान गर्दा एक हजारदेखि चार हजार घरपरिवार प्रत्यक्ष रूपमा उच्च जोखिममा पर्न सक्छन् । प्रदेश र स्थानीय तहलाई पूर्वतयारीमा सहज बनाउन जोखिमको क्षेत्रगत विश्लेषणसमेत गरिएको उनले बताइन् ।

यस वर्ष देशका अधिकांश क्षेत्रमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने अनुमान गरिएको छ । तर तापक्रम बढ्ने संकेतले जोखिम झन् बढाएको विज्ञहरू बताउँछन् । उच्च हिमाली क्षेत्रमा हिमताल फुट्ने खतरा बढ्न सक्ने र त्यसले तल्लो तटीय क्षेत्रमा बाढी, पहिरो, डुबान, जमिन कटान तथा आकस्मिक बाढी निम्त्याउन सक्ने चेतावनी दिइएको छ ।

तराई क्षेत्रमा भने अत्यधिक गर्मी र ‘लु’ को जोखिम बढ्ने देखिएको छ । विशेषगरी मधेश र दक्षिणी तराईका जिल्लामा जनजीवन प्रभावित हुन सक्ने आकलन गरिएको छ ।

जल तथा मौसम विज्ञान विभागका अनुसार कर्णालीको दक्षिणी भूभाग, लुम्बिनीका अधिकांश क्षेत्र, मधेशको पूर्वी भाग र कोशी प्रदेशको दक्षिणी क्षेत्रमा सरदरभन्दा कम वर्षा हुने सम्भावना ५५ देखि ६५ प्रतिशतसम्म रहेको छ ।

त्यस्तै सुदूरपश्चिमका अधिकांश भूभाग, मधेशको पश्चिमी क्षेत्र र कोशीको मध्य भागमा पनि कम वर्षाको सम्भावना उच्च देखिएको छ ।

विपद् प्राधिकरणले यही जोखिम मूल्यांकनका आधारमा देशभर पूर्वतयारी योजना लागू गरिसकेको जनाएको छ । तर हरेक वर्षजस्तै यसपटक पनि प्रश्न उही छ — योजना कागजमै सीमित हुन्छ कि जोखिम आउनुअघि नै तयारी देखिन्छ ?