गण्डकीका संरक्षण क्षेत्रमा पर्यटकको ‘बूम’—एक्यापमा ३ लाख नाघ्ने संकेत, डिजिटल सिस्टमतर्फ तीव्र मोड

काठमाडौं । गण्डकी प्रदेशका संरक्षित क्षेत्रहरूमा पर्यटकको चाप उल्लेख्य रूपमा बढ्न थालेको छ। विशेषगरी अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र  (एक्याप)मा चालु आर्थिक वर्षको चैत मसान्तसम्म २ लाख ५१ हजारभन्दा बढी पर्यटक भित्रिँदा वर्ष सकिँदासम्म संख्या ३ लाख नाघ्ने संकेत देखिएको छ।

कार्यक्रम प्रमुख रविन कडरियाका अनुसार आन्तरिक र भारतीय पर्यटकको वृद्धि यसपटक उल्लेखनीय छ। यही ट्रेन्डले गण्डकीलाई पुनः ट्रेकिङको ‘हटस्पट’ बनाउँदै लगेको देखिन्छ।

प्रदेश सरकार पनि प्रणाली सुधारतर्फ आक्रामक देखिएको छ। वन तथा वातावरणमन्त्री नम्दु गुरुङका अनुसार ट्रेकिङ परमिटमध्ये करिब ६३ प्रतिशत टिकट अनलाइनबाट काटिएका छन् र अब पूर्ण रूपमा डिजिटल प्रणाली लागू गर्ने तयारी छ। “काउन्टर हटाएर अनलाइनमै जान्छौँ,” उनले भने, “यसले खर्च घटाउँछ र यात्रुका लागि सहज बनाउँछ।”

संरक्षणसँगै पर्यटन व्यवस्थापनमा पनि ध्यान दिइएको छ । पदयात्रा मार्ग सुधार, फोहोर व्यवस्थापन र ‘क्लिन ट्रेकिङ’ अभियानलाई प्राथमिकतामा राखिएको छ।

यता ढोरपाटन शिकार आरक्षमा पनि पर्यटक संख्या बढ्दो छ। चालु वर्षमा २० हजारभन्दा बढी पर्यटक पुगेका छन्, जसमा अधिकांश नेपाली छन्। सिकार पर्यटनबाट मात्रै अघिल्लो वर्ष २ करोड ७५ लाखभन्दा बढी राजस्व संकलन भएको थियो।

त्यस्तै मनास्लु संरक्षण क्षेत्रमा पनि पर्यटक आकर्षण बढिरहेको छ। जडीबुटी बिक्रीबाट मात्रै ३ लाखभन्दा बढी आम्दानी भएको छ, जसले स्थानीय अर्थतन्त्रमा टेवा पुर्‍याएको छ।

पञ्चासे संरक्षित वनक्षेत्रमा भने हरियाली प्रवर्द्धन, जलाधार संरक्षण र सामुदायिक वन व्यवस्थापनका कार्यक्रमले वातावरणीय सन्तुलन र स्थानीय जीवनस्तर दुवैमा सकारात्मक प्रभाव पारेको छ।

यद्यपि चुनौतीहरू अझै छन्—जनशक्ति अभाव, सीमित बजेट र दुर्गम भूगोल। तर प्रविधिमैत्री प्रणाली, पारदर्शिता र दिगो व्यवस्थापनमार्फत गण्डकीका संरक्षण क्षेत्रहरूलाई अझ व्यवस्थित र आकर्षक बनाउने लक्ष्य प्रदेशले अघि सारेको छ।

 संरक्षण र पर्यटनबीच सन्तुलन मिलाउँदै गण्डकी प्रदेशले अब ‘डिजिटल र दिगो पर्यटन’को नयाँ मोड समातेको संकेत देखिएको छ।