फागुन २१ पछि पनि गठबन्धन सरकार बन्ने प्रचण्डको दाबी

काठमाडौं । नेपाली कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) का संयोजक पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले आगामी फागुन २१ गते हुने निर्वाचनबाट कुनै पनि दलले स्पष्ट बहुमत नल्याउने दाबी गरेका छन्। उनले चुनावपछि पुनः दलीय समीकरणकै सरकार बन्ने सम्भावना प्रबल रहेको बताएका हुन्।

दाहालका अनुसार अहिलेको राजनीतिक धरातल हेर्दा एकल बहुमतको सम्भावना अत्यन्त न्यून छ। “जनताको मत विभाजित छ, राजनीतिक ध्रुवीकरण छ। यस्तो अवस्थामा कुनै पनि दलले एक्लै सरकार बनाउने अवस्था देखिँदैन,” उनले भने । त्यसैले आगामी सरकार फेरि पनि गठबन्धनकै आधारमा बन्ने उनको ठोकुवा छ।

चुनाव टारिए देश संकटमा

चुनाव नहुने वा सर्ने हल्ला चलाइएकोप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै दाहालले अहिलेको परिस्थितिमा निर्वाचन नै सबैभन्दा उपयुक्त विकल्प भएको बताए। उनका अनुसार चुनाव अन्योलमा परे देश झन् ठूलो संकटमा फस्ने जोखिम छ।

“अहिलेको विषम अवस्थामा चुनाव नै निकास हो। यदि चुनाव यताउता भयो भने देश राजनीतिक अस्थिरताको भुमरीमा फस्न सक्छ,” उनले भने। कतिपयले ‘हावाहुरीको सरकार’ बन्ने चर्चा गरिरहेको प्रसंग उल्लेख गर्दै उनले नतिजा जस्तोसुकै आए पनि स्वीकार गर्नुपर्ने धारणा राखे।

“हावाहुरीकै सरकार बनेछ भने पनि लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट आएको परिणामलाई स्वीकारेर अगाडि बढ्नुपर्छ,” उनले स्पष्ट पारे।

‘नयाँ’ र ‘पुराना’को भाष्यप्रति आपत्ति

दाहालले पछिल्लो समय ‘नयाँ’ र ‘पुराना’ शक्तिबीच कृत्रिम विभाजनको भाष्य निर्माण भइरहेको आरोप लगाए। सामाजिक सञ्जालमार्फत स्थापित राजनीतिक शक्तिहरूलाई अवमूल्यन गर्ने प्रयास भइरहेको उनको भनाइ छ।

“विचार, मुद्दा र परिवर्तनको इतिहास बोकेका शक्तिहरूलाई ‘पुराना’ भन्दै खारेज गर्न खोज्नु लोकतान्त्रिक गणतन्त्रकै अपमान हो,” उनले टिप्पणी गरे। उनका अनुसार यस्तो भाष्यले लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई कमजोर पार्ने खतरा हुन्छ।

तीन राजनीतिक धारको विश्लेषण

दाहालले हालको परिस्थितिमा नेपालमा तीनवटा राजनीतिक धार देखा परेको तर्क गरे। पहिलो धारका रूपमा उनले भदौ २३ अघि विद्यार्थीको हत्या भएको घटनालाई उल्लेख गर्दै सत्ता उन्मादले दुःखद अवस्था सिर्जना गरेको बताए। दोस्रो धारका रूपमा २४ भदौमा भएको विध्वंसात्मक गतिविधिलाई उनले इंगित गरे। तेस्रो धारमा देशी–विदेशी शक्तिको घुसपैठ र आन्दोलन ‘हाइज्याक’ भएको प्रसंग उनले उठाए।

देश संकटमा परेको बेला सबै वामपन्थी शक्तिहरू एकजुट हुनुपर्ने आवश्यकता आफूले अघि सारेको दाबी उनले गरे। त्यसै प्रक्रियाबाट २६ घटक मिलेर नयाँ नेकपा बनेको उनको भनाइ छ।

जेन–जी आन्दोलन र हाइज्याकको आरोप

दाहालले ‘जेन–जी आन्दोलन’ को मर्म आफूले सबैभन्दा पहिले बुझेको दाबी गरे। “त्यो आन्दोलनको भावना र आक्रोशलाई सुरुमा मैले नै महसुस गरेको हुँ,” उनले भने। उनले आफूहरूले नेतृत्व संरचनामा परिवर्तन गरेर नयाँ आवाजलाई स्थान दिन खोजेको उल्लेख गरे।

तर, उक्त आन्दोलनलाई पछि चलखेल गरेर हाइज्याक गरिएको आरोप उनले लगाए। “हाम्रा घर र कार्यालयमा आक्रमण भए, आगजनी भयो। त्यसैले म भन्छु—जेन–जी नेतृत्वले भनेजस्तै त्यो आन्दोलन पनि हाइज्याक भयो,” उनले दाबी गरे।

नेतृत्व र पदप्रति धारणा

अन्तर्वार्ताका क्रममा दाहालले आफू र माधव नेपालले नेतृत्व लिएरै नेकपालाई अहिलेको अवस्थासम्म ल्याएको बताए। यद्यपि, अब मूल नेतृत्वमा बस्नैपर्छ भन्ने व्यक्तिगत आकांक्षा नभएको उनले स्पष्ट गरे।

“मुख्य नेतृत्वमा रहिरहनुपर्छ भन्ने मेरो मरिहत्ते छैन। महाधिवेशनसम्म जाँदा मेरो भूमिका सानो नहोस्, तर पद नै चाहिन्छ भन्ने आग्रह छैन,” उनले भने।

प्रधानमन्त्री घोषणा गर्ने अभ्यासप्रति आलोचना

दाहालले अन्य दलहरूले प्रधानमन्त्रीको उम्मेदवार घोषणा गरेर चुनावमा जानु अपरिपक्व राजनीतिक व्यवहार भएको टिप्पणी गरे। उनका अनुसार चुनावअघि नै पद बाँडफाँटको अभ्यास गर्नु लोकतान्त्रिक संस्कारसँग मेल खाँदैन।

“निर्वाचन स्वच्छ होस्, मतदाताले निर्भय भएर मतदान गर्न पाऊन्—हामी त्यसमा केन्द्रित छौँ,” उनले भने। नेकपाले प्रधानमन्त्रीको नाम घोषणा नगरी मुद्दा र कार्यक्रमका आधारमा जनतासामु जाने रणनीति अपनाएको उनले बताए।

समग्रमा दाहालको आकलन स्पष्ट छ । यसपटकको चुनावले एकल बहुमतको सरकार जन्माउने छैन। परिणाम गठबन्धनतर्फ नै मोडिनेछ। तर, लोकतान्त्रिक प्रक्रियाबाट आउने जुनसुकै परिणामलाई स्वीकार गरेर अघि बढ्नुपर्ने उनको जोड छ।

राजनीतिक ध्रुवीकरण, नयाँ–पुरानाको बहस, आन्दोलनको प्रभाव र गठबन्धनको सम्भावनाबीच आगामी निर्वाचनले देशको सत्ता समीकरण फेरि एकपटक पुनर्संरचना गर्ने संकेत देखिएको छ। अब मतदाताको अन्तिम निर्णय बाँकी छ ।