कल सेन्टरमा जिज्ञासाको चाङ : मतदाता नामावली र आचारसंहितामा बढी चासो

काठमाडौँ। आगामी फागुन २१ गते हुने प्रतिनिधि सभा सदस्य निर्वाचनलाई लक्षित गरी निर्वाचन आयोगले सञ्चालनमा ल्याएको ‘कल सेन्टर’ मा मतदाता र सरोकारवालाको आकर्षण बढेको छ । माघ ५ गतेदेखि आयोग परिसरमा सुरु भएको कल सेन्टरमा आइतबारसम्म ७९२ जनाले विभिन्न विषयमा जिज्ञासा राखेको छन्।

आयोगका अनुसार प्राप्त जिज्ञासाहरूमध्ये सबैभन्दा बढी मतदाता नामावलीसँग सम्बन्धित छन् । यस अवधिमा नामावलीका विषयमा ४२० वटा जिज्ञासाको सम्बोधन गरिएको छ । यस्तै, निर्वाचन आचारसंहिताका विषयमा ७२, मतदाता शिक्षासम्बन्धी ३६ र अन्य विविध विषयमा २६४ वटा प्रश्नको जवाफ दिइएको आयोगले जनाएको छ ।

बिहान ९ देखि साँझ ६ बजेसम्म सेवा निर्वाचनका क्रममा नागरिक र सरोकारवालालाई आइपर्ने द्विविधा हटाउन आयोगले नि:शुल्क टोल-फ्री नम्बर ११०२ सञ्चालनमा ल्याएको छ । हाल बिहान ९ बजेदेखि साँझ ६ बजेसम्म सञ्चालन भइरहेको यो सेवाको समय क्रमश: थपिँदै लगिने आयोगको तयारी छ । एकै पटक १५ जनासम्मले फोन गर्दा कलहरू 'होल्ड'मा बस्नु नपर्ने गरी प्रविधिको व्यवस्था मिलाइएको छ । यो सेवा निर्वाचित उम्मेदवारलाई प्रमाणपत्र वितरण नगर्दासम्म जारी रहनेछ ।

• कल सेन्टरमा उठेका मुख्य प्रश्न र आयोगको स्पष्टोक्ति : आयोगले कल सेन्टरमार्फत प्राप्त भएका साझा प्रश्नहरूलाई समेटेर मतदाताका लागि स्पष्ट पारेको छ :
• परिचयपत्र नभए पनि भोट हाल्न पाइने : मतदाता नामावलीमा नाम भएका व्यक्तिले परिचयपत्र हराएको वा नभएको अवस्थामा नेपाली नागरिकता, राष्ट्रिय परिचयपत्र, राहदानी, सवारी चालक अनुमतिपत्र वा जग्गाधनी प्रमाण पुर्जाको सक्कल कागजात देखाएर मतदान गर्न पाउनेछन् ।
• अस्थायी मतदाता : ब्यारेकमा रहेका सुरक्षाकर्मी, कर्मचारी, थुनुवा, कैदी र वृद्धाश्रममा रहेका व्यक्तिहरूलाई अस्थायी मतदाताको रूपमा मतदानको अधिकार दिइएको छ ।
• मृतकको नाम दुरुपयोग नहुने : स्थानीय तहमा मृत्यु दर्ता भएकाहरूको नाम हटाइसकिएको र नामावलीमा नाम रहेका मृतकको हकमा फोटोसहितको नामावली रुजु गरेर मात्र मतदान गर्न दिइने भएकाले दुरुपयोगको सम्भावना नरहेको आयोगले जनाएको छ ।
• लोकसेवाको परीक्षा नसर्ने : वार्षिक कार्यतालिका अनुसार हुने लोकसेवाका परीक्षाहरू निर्वाचनका कारणले रोकिने छैनन् । यद्यपि, मतदानको दिन भने परीक्षा सञ्चालन हुने छैन ।
• नयाँ दल दर्ता : नयाँ दल दर्ता गर्न पाइने भए पनि आगामी फागुन २१ को निर्वाचनका लागि भने दल दर्ताको समयसीमा सकिसकेकाले ती दलले भाग लिन पाउने छैनन् ।
• उपभोक्ता समितिको चुनावमा रोक :  आचारसंहिता लागू भइसकेकाले निर्वाचन सम्पन्न नभएसम्म उपभोक्ता समितिको चुनाव गर्न नपाइने आयोगले स्पष्ट पारेको छ ।
• अपाङ्गता भएकालाई सहयोग :  मतपत्रमा ब्रेल लिपिको व्यवस्था नभएकाले दृष्टिसम्बन्धी अपाङ्गता भएका व्यक्तिले आफ्नो परिवारको विश्वासिलो व्यक्तिलाई साथमा लिएर मतदान गर्न पाउनेछन् ।

आयोगले निर्वाचनसम्बन्धी कुनै पनि जिज्ञासा भएमा ११०२ मा कल गर्न वा आयोगको वेबसाइट www.election.gov.np मा गएर विवरण हेर्न सबैमा अनुरोध गरेको छ ।