दशैंको टीका कता फर्किएर लगाउने ?

खबरडबली संवाददाता

काठमाडौं । आज देशभर दशैंको मुख्य दिन विजयादशमीको अवसरमा मान्यजनको हातबाट टीका र जमरा ग्रहण गरी पर्व मनाइँदै छ। नेपाल पञ्चाङ्ग निर्णायक विकास समितिका अनुसार यस वर्ष टीका लगाउने उत्तम साइत बिहान ११ बजेर ५३ मिनेटमा रहेको छ।

तर, टीका लगाउँदा कुन दिशातर्फ फर्कनु पर्छ भन्नेबारे धेरैलाई प्रष्ट थाहा नहुने गर्छ।

समितिका सदस्य प्रा.डा. देवमणी भट्टराईका अनुसार परम्पराअनुसार टीका थाप्ने व्यक्ति पूर्वतर्फ फर्किनुपर्छ भने टीका लगाइदिने मान्यजन पश्चिम फर्किनुपर्छ। "पूर्व–पश्चिम नै हाम्रो पुरानो परम्परा हो," उनले बताए।

कतिपय ठाउँमा दक्षिण फर्किएर टीका लगाउने चलन पनि पाइन्छ। तर भट्टराईका अनुसार दक्षिण पितृकर्मको दिशा भएकाले दशैंमा त्यस्तो गर्नु उचित मानिँदैन।

उनले भने, "कतिपयले चन्द्रमा हेरेर साइतअनुसार दिशा निर्धारण गर्ने चलन पनि छ। तर सामान्यतया दशैंको टीकामा पूर्व र पश्चिम दिशालाई नै मानिन्छ।"

यस वर्ष देवी विसर्जनको साइत बिहान ९ बजेर २३ मिनेटमा रहेको समितिले जनाएको छ। तर काम विशेषले टाढा जानुपर्नेहरूले झुल्के घाममै देवी विसर्जन गरेलगत्तै टीका लगाउन सक्ने प्रचलन छ। किनभने टीका–जमरा देवीदुर्गाको पूजाको प्रसाद भएकाले प्रसाद ग्रहण गर्न साइत पर्खिरहनुपर्ने हुँदैन।