झलनाथको सम्झनामा सहपाठी सुवास : पार्टी मिलाउने प्रयास अधुरै रह्यो !

काठमाडाैं । अचानक ढंगले हृदयघातले सुवास नेम्वाङको निधन भएको खवरले स्तब्ध र चिन्तित भएको छु । उहाँको परिवारजनमा गहिरो समवेदना व्यक्त गर्न चाहन्छु । सुवास नेम्वाङ सहपाठी साथी पनि हो । हामी २०१९ साल देखि हामीसंगै पढेको हौ । इलामको आदर्श माविमा ७ देखि १० संगै पढेका हौ । बढो मिलनसार हुनुहुन्थ्यो हामी भन्दा कम उमेर भएपनि । त्रिचन्द्र कलेजमा हामीले संगै आइएस्सी सकेको थियौ । पछि उहाँ कानुन पढ्न लाग्नुभयो ।

विएस्सी पढेर म राजनीतिमा आए । फेरी पनि राजनीतिक मैदानमा हाम्रो भेट भयो । एउटै धारमा अगाडी बढ्दै आउने शिलशिलामा त्रिवि अन्र्तगत विएको परिक्षा इलामको मरब क्याम्पसमा संगै पास गरेको हौ । २०२६ सालमा म पूर्वतिर आउँदा नेम्वाङ इलाममै हुनुहुँदो रहेछ । त्यो बेलामा हाम्रो भेटघाट भयो । मैले धेरै लामो कुराकानी गरेँ, जतिबेलासम्म उहाँ प्रगतिशील राजनीतिमा आइसक्नुभएको थिएन ।

उहाँ प्रगतिशील राजनीतिमा लागेपछि मैले इलामको महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पसको विद्यार्थी युनियनको अध्यक्षमा उठाएँ, जतिबेला उहाँ बीए पढ्न थाल्नुभएको थियो । त्यहीबेला उहाँ महेन्द्ररत्न क्याम्पसको स्ववियुको अध्यक्ष पनि बन्नुभयो । म २०२३ सालदेखि नै राजनीतिमा लागिसकेको थिएँ । २६ सालदेखि २८ सालसम्म मैले उहाँसँग राजनीतिबारे लामो कुराकानी गरेँ । त्यसपछि उहाँ २०२९ सालबाट प्रगतिशील राजनीतिमा आउनुभयो ।

उहाँ प्रगतिशील राजनीतिमा लागेपछि मैले इलामको महेन्द्ररत्न बहुमुखी क्याम्पसको विद्यार्थी युनियनको अध्यक्षमा उठाएँ, जतिबेला उहाँ बीए पढ्न थाल्नुभएको थियो । त्यहीबेला उहाँ महेन्द्ररत्न क्याम्पसको स्ववियुको अध्यक्ष पनि बन्नुभयो । त्यही कालखण्डबाट उहाँ प्रगतिशील राजनीतिमा पूर्णरुपमा होमिनुभयो । तर म इलाम जिल्ला कमिटी बनाउँदै कोअर्डिनेशन केन्द्रतर्फ अगाडि बढेँ ।

त्यसपछि उहाँ काठमाडौँ आएर कानुन पढ्नुभयो । कानुन पढ्दा पनि विद्यार्थी आन्दोलनलाई सँगसँगै लैजानुभयो । हामीले कोअर्डिनेशन बनायौँ । त्यो कोअर्डिनेशन बनाउने, माले बनाउने अनि एमालेसम्म आउने कुरामा हाम्रै धारबाट उहाँ अगाडि बढ्नुभयो ।

खासगरी २०४६ को परिवर्तनपछि हामीलाई संसद्मा वकिल, कानुन जानेको मान्छे पनि चाहिएको थियो । त्यो भएकाले हामीले नेम्वाङलाई राष्ट्रिय सभाको सांसद बनायौँ । राष्ट्रिय सभामा उहाँ सांसद भएको बेला धेरै राम्रो भूमिका पनि खेल्नुभयो । जसले हामीलाई कानुन बनाउन धेरै सहज पनि भएको थियो ।

त्यसपछि पार्टीमा सल्लाह गरेर उहाँलाई इलामबाटै चुनाव लडाउने कुरा भयो । उहाँलाई इलाम क्षेत्र नम्बर २ बाट चुनाव लडाउने र म क्षेत्र नम्बर १ बाट चुनाव लडेँ । २०५१ सालपछि उहाँ इलाम क्षेत्र नम्बर २ बाट लगातार र म क्षेत्र नम्बर १ बाट लगातार चुनाव लड्दै आयौँ । र, पछि शाहीकालमा राजा ज्ञानेन्द्रले संसद् विघटन गरेपछि हामी त्यो कदमविरुद्ध लड्नुपर्ने अवस्था आयो । त्यतिबेला पनि सँगै नै लड्यौँ ।

इलामको मुहार परिर्वतन गर्ने कुरामा हामीले भुमिका खेलेका हौ । सुवास नेम्वाङले सांसदको हैसियतले संसदमा भुमिका खेल्नु भएको हो । पटक पटक उहाँ सभामुख समेत हुनुभयो । सभामुखको हिसावले महत्वपुर्ण भुमिका खेल्नुभयो । पछिल्लो अवधिमा संविधानसभाको अध्यक्ष हुनुभयो । इलामबाट प्रतिनिधित्व गर्ने क्रममा म देशको ३४ औ प्रधानमन्त्री निर्वाचित भए र सुवास नेम्वाङ संविधानसभाको अध्यक्षको रुपमा निर्वाचित हुनुभयो ।

संयोग २ जनाको जिवनमा सुखद संयोगको लामो इतिहास छ । एउटै पार्टीबाट प्रतिनिधित्वको क्रममा तत्कालिन नेकपा एमाले विभाजित हुँदा विद्रोह गरेर नयाँ पार्टी बनायौ । फरक फरक पार्टीमा रहँदा पनि हामी २ विचको सम्बन्धमा असर परेन् । राम्रो सम्पर्क रहन्थ्यो । विभाजित पार्टीलाई कसरी मिलाएर लग्न सकिन्छ भन्ने बारेमा लगातार कुरा भइरहन्थ्यो ।

नेकपा एमाले भित्रमा रहेर पनि उहाँले कम्युनिष्ट आन्दोलनलाई निकट ल्याउने कुराहरुको सोच महत्वपुर्ण लाग्थ्यो । गर्नुपर्ने कामहरु अधुरो छाडेर सुवास नेम्वाङको निधनले देशलाई अपुरर्णीय क्षति पुगेको छ । नेपाली राजनीतिकका कुशल वामपन्थी नेतालाई आज देशले गुमाएको छ । अन्तमा सुवास नेम्वाङ प्रति हार्दिक श्रद्धासुमन