च्यातिएको कपडा, सादा जीवन : हर्क साम्पाङको फरक पहिचान

काठमाडौं ।  सार्वजनिक जीवनमा रहेका व्यक्तिको पहिरन प्रायः उसको व्यक्तित्व र हैसियतसँग जोडेर हेरिन्छ। महँगा कपडा, आकर्षक जुत्ता र चिटिक्क परेको पहिरन राजनीतिक तथा सार्वजनिक व्यक्तित्वको सामान्य परिचयजस्तै बन्न थालेको छ। तर धरानका हर्क साम्पाङको जीवनशैली भने यो सामान्य चित्रभन्दा फरक देखिन्छ।

च्यातिएको कपडा लगाएर हिँडिरहेका साम्पाङको तस्बिर यतिबेला धेरैका लागि चासोको विषय बन्न सक्छ। कसैका लागि यो सामान्य पहिरन हो, कसैका लागि सादगीको उदाहरण। तर साम्पाङका लागि भने पहिरनभन्दा महत्वपूर्ण आफ्नो काम र जीवनप्रतिको दृष्टिकोण देखिन्छ।

सार्वजनिक पदमा पुगेपछि मानिसको जीवनशैली फेरिनुलाई सामान्य मानिन्छ। पदसँगै सुविधा बढ्छ, पहिरन बदलिन्छ, जीवनशैलीमा तामझाम थपिन्छ। तर साम्पाङ आफूलाई त्यही भीडबाट अलग राख्न खोज्ने व्यक्तिका रूपमा प्रस्तुत हुँदै आएका छन्।

उनको पहिरनमा देखिएको च्यातिएको कपडाले एउटा प्रश्न भने उठाउँछ—सार्वजनिक पदमा पुगेपछि व्यक्तिको पहिचान उसको कपडाले तय गर्ने हो कि उसको कामले ?

कपडा च्यातिएको छ, सोच होइन

साम्पाङको च्यातिएको कपडा देख्दा पहिलो नजरमा धेरैलाई असामान्य लाग्न सक्छ। तर कपडा पुरानो हुनु वा च्यातिनु आफैँमा गरिबीको प्रमाण होइन। कतिपयका लागि त्यो सादगीको रोजाइ पनि हुन सक्छ।

साम्पाङको सार्वजनिक छवि नै भड्किलो जीवनशैलीभन्दा श्रम, संघर्ष र सामान्य मानिससँगको निकटतासँग जोडिएको छ।

धरानको खानेपानीको मुद्दादेखि सार्वजनिक सरोकारका विभिन्न विषयमा उनले सडक र समुदायसँग जोडिएर काम गरेको छवि बनाएका छन्। यही कारण उनको पहिरन पनि उनका समर्थकका लागि एउटा फरक राजनीतिक सन्देश बन्न पुगेको छ।

‘म जनताभन्दा फरक होइन’ भन्ने भाव उसको जीवनशैलीमा देखिनुपर्ने तर्क गर्नेहरूका लागि च्यातिएको कपडा पनि त्यही सन्देशको एउटा हिस्सा हो।

राजनीतिमा बढ्दो तामझामबीच फरक दृश्य

नेपालको राजनीतिमा सार्वजनिक पदसँगै सुविधासम्पन्न जीवनशैली जोडिने गरेको आलोचना पुरानै हो। नेताहरूको महँगा गाडी, सुरक्षा घेरा, औपचारिक पोसाक र विलासी जीवनशैलीलाई लिएर प्रश्न उठ्ने गरेका छन्।

यस्तो परिवेशमा सामान्य कपडा लगाएर सार्वजनिक कार्यक्रममा देखिनु आफैँमा फरक दृश्य बन्न पुग्छ।

साम्पाङको हकमा यो दृश्य अझ चर्चित हुन्छ, किनभने उनको राजनीतिक यात्रा नै परम्परागत शैलीभन्दा फरक देखाउने प्रयासबाट अघि बढेको हो।

उनका समर्थकहरू उनको साधारण पहिरनलाई ‘जनतासँगको दूरी घटाउने शैली’का रूपमा व्याख्या गर्छन्। आलोचकहरू भने पहिरनभन्दा काम र परिणामलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने बताउँछन्।

तर दुवै पक्षबीच एउटा कुरा समान छ—साम्पाङको पहिरनले चर्चा भने पाएको छ।

देखावटीभन्दा व्यवहार

सार्वजनिक जीवनमा लोकप्रियता पाउनका लागि पहिरन, भाषण र प्रस्तुतिलाई पनि महत्वपूर्ण मानिन्छ। तर साम्पाङको शैलीमा भने देखावटीभन्दा व्यवहारलाई प्राथमिकता दिने प्रयास देखिन्छ।

च्यातिएको कपडा लगाएर हिँड्नु उनको व्यक्तिगत रोजाइ हो भने त्यसले एउटा सन्देश दिन्छ—मानिसको मूल्य उसको कपडाको मूल्यले निर्धारण गर्दैन।

एउटा महँगो पोसाकले व्यक्तिलाई असल बनाउँदैन र एउटा पुरानो कपडाले कसैलाई कमजोर बनाउँदैन। अन्ततः व्यक्तिको मूल्य उसको काम, इमानदारी र जनताप्रतिको उत्तरदायित्वले निर्धारण गर्छ।

यही कारण उनको तस्बिरलाई केवल ‘च्यातिएको कपडा लगाएको नेता’का रूपमा मात्र हेर्नुभन्दा त्यसपछाडिको जीवनशैली र सोचसँग जोडेर हेर्न सकिन्छ।

सामान्य बन्ने प्रयास कि राजनीतिक सन्देश ?

साम्पाङको सादा जीवनशैलीलाई लिएर अर्को प्रश्न पनि उठ्छ—यो उनको स्वाभाविक जीवनशैली हो कि राजनीतिक सन्देश ?

राजनीतिमा कुनै पनि दृश्य आफैँमा सन्देश बन्न सक्छ। नेताको पहिरन, हिँडाइ, बोलाइ र जनतासँगको व्यवहारसम्मलाई राजनीतिक अर्थमा व्याख्या गरिन्छ।

साम्पाङले भने आफूलाई सामान्य नागरिककै रूपमा प्रस्तुत गर्ने शैली अपनाउँदै आएका छन्। त्यसैले उनको च्यातिएको कपडा पनि त्यही निरन्तरताको एउटा दृश्य हुन सक्छ।

तर सामाजिक सञ्जालको समयमा एउटा तस्बिरले हजारौँ शब्दभन्दा बढी अर्थ बोकेको हुन्छ। च्यातिएको कपडाको एउटा तस्बिरले पनि कसैलाई सादगी देखाउँछ, कसैलाई प्रचार, कसैलाई जनतासँगको सम्बन्ध र कसैलाई राजनीतिक शैली।

सादगीको अर्थ

सादा जीवन बिताउनु भनेको आवश्यकताभन्दा बढी प्रदर्शन नगर्नु हो। सार्वजनिक पदमा रहेका व्यक्तिका लागि यो अझ महत्वपूर्ण सन्देश हुन सक्छ।

तर सादगी केवल कपडाबाट प्रमाणित हुँदैन। सादगी व्यवहारमा देखिनुपर्छ। जनतासँगको सम्बन्धमा देखिनुपर्छ। सार्वजनिक स्रोतको प्रयोगमा देखिनुपर्छ। निर्णय प्रक्रियामा देखिनुपर्छ।

त्यसैले हर्क साम्पाङको च्यातिएको कपडा एउटा प्रतीक हुन सक्छ, तर उनको सादगीको वास्तविक परीक्षा उनको काम र सार्वजनिक जिम्मेवारीमै हुनेछ।

अन्ततः कपडा च्यातिन सक्छ, पुरानो हुन सक्छ, फेरिन सक्छ। तर सार्वजनिक जीवनमा व्यक्तिले बनाएको विश्वास भने उसको कामले तय गर्छ।

साम्पाङको च्यातिएको कपडाले अहिले त्यही बहसलाई फेरि सतहमा ल्याएको छ । राजनीतिमा ठूलो देखिन महँगो कपडा चाहिन्छ कि ठूलो काम ?

सायद यसको उत्तर पहिरनले होइन, समयले दिनेछ।