मौरीसहित घार पाएपछि किसानहरुले मह बिक्री गर्न थाले

जाजरकोट, २५ मंसिर । जिल्लाको डाडाँगाउँ गाविसको पाली र कल्पतका किसानहरुले परापुर्वकाल देखि उत्पादन गर्दै आएको मह बिक्री गर्नु कुनै नौलो कुरा त होइन तर, हालसम्म घरमा एक घार मौरी नभएका किसानहरु पनि पाली र कल्पतमै थिए । जिल्लाको पाली, कल्पत र मैदे गाउँलाई अर्गानिक महको राजधानी भन्ने गरिएको छ । महको राजधानी मानिएको पाली र कल्पतमा बसोबास गरेता पनि हालसम्म घरमा मह उत्पादन नगरेका किसानहरु पनि यिनै गाउँमा थिए । घरमा एक घार मौरी नभएका किसानहरुले पहाडी कृषि पारस्थितिकीय प्रणालीमा पोषण परियोजनाको आर्थिक सहयोग र हिमालय समाज बिकास केन्द्र जाजरकोटको प्राविधिक सहयोगमा मौरी सहितका घार पाएपछि यस बर्षदेखि नै किसानहरुले घरमै मह बिक्री गर्न थालेका छन् । यसै बर्षदेखि घरबाट मह बिक्री गर्न सुरु गर्ने किसानहरुमा पालीका लक्ष्मी पुन, बिनिता पुन, धनिकला थापा, किरण घर्ती, टेकबहादुर राना, हरि घर्ती, तारा पुन, औशी पनु लगाएतका १६ जना किसानहरु रहेका छन् भने, कल्पतमा हरिबहादुर पुन, रत्नबहादुर पुन, प्रकाश पुन, कृतिमान शाही, सन्तोष पुन, गिता पुन, हरिकला परियार, भविलाल पुन, शान्तबहादुर पुन लगायतका १६ जना किसान रहेका छन् । गत असोज महिनाको अन्तिम सातातिर पहाडी कृषि पारस्थितिकीय प्रणालीमा पोषण परियोजनाको आर्थिक सहयोगमा बितरण गरिएका मौरी सहितका घारवाट मह उत्पादन गरेर घरबाटै मह बिक्री गरिसकेको किसानहरुले वताएका छन् । परियोजनावाट प्राप्त गरेका मौरी सहितको घारवाट ३ किलो ७ सय ५० ग्राम देखि १७ किलो ५ सय ग्राम सम्म मह उत्पादन गरि सकेको किसानहरुले वताएका छन् । ३ किलो ७ सय ५० ग्राम मह उत्पादन गर्ने किसानमा कल्पतका भविलाल पुन रहेका छन् । पहिलो पटक मौरी पालन सुरु गरेका भविलालले नयाँ घारमा नयाँ मौरी भएको हुदा अरुको तुलनामा मह कम उत्पादन भएको वताए । पहिलो पटक आफ्नो घरमा उत्पादन भएको मह बिक्री नगरेर घरमै खाएको भविलालले जानकारी दिए । त्यसैगरि १७ किलो ५ सय ग्राम मह उत्पादन गर्ने किसानमा कल्पतकै हरिबहादुर पुन रहेका छन् । २२ बर्षको कलिलो उम्मेरमा मौरी पालन ब्यबसायमा लाग्ने उत्कट चाहाना राखेका हरिबहादुर पुनले परियोजनाले दिएको मौरी सहितको घारवाट उत्पादन गरेको १७ किलो ५ सय ग्राम मह घरवाटै बिक्री गरेर ८ हजार ४ सय रुपैया आम्दानी गरि सकेको जानकारी दिए । त्यसै गरि पालीकि बिनिता पुनले ५ किलो मह उत्पादन गरेकि छन् भने, लक्ष्मी पुनले १२ किलो ५ सय ग्राम मह उत्पादन गरेको जानकारी दिएकि छन् । परियोजनावाट मौरी सहितका घार पाउने पाली र कल्पतका ३२ जना किसानहरुमा अधिकांश किसानहरुले ५ किलो देखि ७ किलो ५ सय ग्राम सम्म मह उत्पादन गरेको बताएका छन् । घरमा पहिलो पटक उत्पादन भएको महलाई बिक्री गरेर आम्दानी लिई सकेको किसानहरुले जानकारी दिएका छन् । –दीपबहादुर घर्तीबाट