Khabar Dabali Logo
  October 30, Fri

सेनालाई हेलिकप्टर बेच्न रुस र युक्रेनको लबिइङ

काठमाडौँ । नेपाली सेनाले रसियाबाट खरिद गर्न लागेको थप दुई एमआई–१७ (भी–५) हेलिकप्टरको विकल्प भन्दै युक्रेन सरकारको स्वामित्वको कम्पनीले काठमाडौंसम्म आएर चर्को लबिइङ थालेको छ । कूटनीतिक, राजनीतिक र बिचौलिया (केही व्यापारीहरू)मार्फत युक्रेनले पहल थालेको हो ।

अाजकाे कान्तिपुरमा खबर छ-युक्रेन हेलिकप्टर एभिएसनको लबिइङपछि नेपाली सेना र सरकारमा कुन प्रकारको हेलिकप्टर खरिद गर्ने भन्ने बहस सुरु भएको छ । सेनाले यसअघि एमआई–१७ खरिदगर्ने जनाइसकेको छ । उक्त कम्पनीलेनेपालमा रहेका पूर्वप्रहरी अधिकारीसमेतको कम्पनीमार्फत त्यस्तो लबिइङ थालेको सैन्य उच्च स्रोतले बतायो ।

उनीहरूले अमेरिकी निकट मानिने केही व्यापारीहरूलाई समेत प्रभावमा पारेर लबिइङ थालेको अधिकारीहरूले बताए । रुससँग अमेरिकाको सम्बन्ध नराम्रो रहेको अवस्था र अमेरिकासँग नेपाली सेनाको राम्रो सम्बन्ध रहेको कारण त्यो बाटो पनि उनीहरूले उपयोग गर्न खोजेको बुझाइ सेनाका अधिकारीहरूको छ । सत्तामा रहेका राजनीतिक दलका निकटस्थहरूले युक्रेनमा बनेको एमआई–८ लाई एमआई १७ को विकल्प दिन थालेपछि प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षत्रीले रक्षामन्त्रीलाई भेटेर रसियाबाट खरिद गर्ने विषयमा समस्या नभएको स्पष्ट सन्देश दिएका थिए । उनीहरूबीच गत मंगलबार यो विषयमा पुन: छलफल भएको हो ।

सेनाले खरिद गर्ने हेलिकप्टर रुसले तत्काल उपलब्ध गराउन नसक्ने तर युक्रेनले त्यही स्तरको हेलिकप्टर तत्काल र निकै सस्तोमा उपलब्ध गराउने जानकारी समेत दिएको छ । यस्तो जानकारीपछि यसमा राजनीतिक दल र सेनाबीच केही मतभेदसमेत देखिएको एक अधिकारीले बताए । उनीहरूले उक्त हेलिकप्टर पनि एमआई १७ जस्तै हुने भन्दै आफूहरू रसिया कम्पनीसँगै खरिद गरेर ‘एसेम्बल’ गरेको बताएको युक्रेनी कम्पनीको प्रस्तुति बैठकमा सहभागीले बताए । नेपाली सेनाले युक्रेनको हेलिकप्टर कम्पनी पनि उत्तिकै राम्रो रहेको भए पनि उनीहरूले रसियन कम्पनीसँग खरिद गरेर एसेम्बल गरेको र केही समयदेखि रसियनले युक्रेनलाई ‘बडी’ उपलब्ध नगराएको सैन्य अधिकारीहरू बताउँछन् ।

उनीहरूलाई रसियन कम्पनीले ‘बडी’ उपलब्ध नगराएपछि पुराना एमआई–१७ को
‘बडी’ उपयोग गरेर नयाँ एमआई–१७ जस्तो नभए पनि त्यत्तिकै बराबरको रहेको भन्दै बिक्रीमा पहल गरिरहेका हुन् । तर, यो एमआई १७ नै जस्तो भने होइन भन्ने बुझाइ सेनाको छ । सेनालाई भूकम्पपछि विपत् व्यवस्थापनका लागि तीन हेलिकप्टर र अन्य आवश्यक सामग्री खरिद गर्न सरकारले स्वीकृत गरेपछि प्रक्रिया अघि बढेको हो । सेनासँग तीनवटा एमआई १७ हेलिकप्टर चालु हालतमा छन् । सेनाले आफ्ना सातै प्रदेशमा रहेका पृतना र उपत्यकामा गरी आठ हेलिकप्टर राख्ने योजना छ । त्यहीअनुरूप सेनाले तत्कालीन पाँच विकास क्षेत्रलाई पुग्ने गरी खरिद प्रक्रिया अघि बढाए पनि थप गर्दै जाने बताइसकेको छ ।

यस्तो अवस्थामा युक्रेनले हेलिकप्टर बेच्न पहल थाल्नु स्वाभाविक भएको एक अधिकारीले बताए । युक्रेनको सस्तो भए पनि नयाँ हेलिकप्टर भन्न नमिल्ने तर्क पनि नेपाली सेनाको छ । ‘इन्जिन नयाँ हो तर ‘बडी’ होइन,’ सेनाको उच्च स्रोतले भन्यो । पुरानो ‘बडी’ हुँदा पछि मर्मतमा समस्या पर्ने दाबी सेनाको छ । सरकारले एउटा हेलिकप्टर र दुइटा जहाज खरिद गर्न नेपाली सेनालाई रकम निकासा गरिसकेको छ भने थप दुई एमआई १७ (भी–५) हेलिकप्टर खरिद गर्न समेत स्वीकृति दिएको हो ।

कजान हेलिकप्टरले उत्पादन गर्ने एमआई–१७ खरिद गर्न सेनाले रक्षा मन्त्रालयमा प्रस्ताव पठाइसकेको जनएको छ । मन्त्रिपरिषदबाट स्वीकृत भएपछि रुसको सरकारी स्वामित्वको रोसोबोरोनेक्सपोर्टसँग दुईवटा एमआई–१७ खरिद सम्झौता गर्ने तयारी नेपाली सेनाको छ । तर युक्रेनले नेपालमा नै आएर गत महिना एक प्रस्तुति दिएपछि विकल्पबारे बहस सुरु भएको हो । ‘मैले पनि युक्रेनको हेलिकप्टरको प्रस्तुति उनीहरूबाटै सुनें । त्यो पनि एमआई १७ जस्तै रहेको उनीहरूको दाबी छ । रसियाबाट ल्याउन नसक्ने अवस्था हो भने सस्तोमा उस्तै हेलिकप्टर आउने हुनाले अर्को विकल्प पनि खुला गर्न आवश्यक छ,’ रक्षामन्त्री भीमसेनदास प्रधानले भने, ‘खरिद गर्दा हामीले विकल्पबारे पनि सोच्नुपर्छ । कुरा सुन्दैमा बिग्रँदैन, मैले नेपाली एजेन्ट चिनेको छैन । तर, उतैबाट आएका टोलीले यहाँ प्रस्तुति गरेका थिए । बसेर सुनें । उनीहरूले दिएको दुई कम्पनीको तुलना पनि अध्ययन गरें ।’

सेनाले एमआई–१७ हेलिकप्टर किन्ने विषय पुरानै हो भन्दै रक्षामन्त्री प्रधानले भने, ‘खरिदको प्रस्ताव मैले पाएको छैन । हेलिकप्टर खरिद गर्दा विक्रेतालाई पैसा पठाउन कठिन छ । छलफलका लागि रुसी टिम नेपाल आउने पनि सुनेको छु । मसँग रुसी टिमले कुरा गरेको छैन, सायद सेनासँग छलफल भइरहेको होला ।’ छलफलपछि अन्तिम टुंगोमा पुगिने उनले बताउँदै भने, ‘यो सरकारबाट नभए अर्को सरकारले गर्छ । ‘जीटुजी’ (गभर्मेन्ट टु गभर्मेन्ट) प्रक्रियामार्फत रुससँग थप दुई थान एमआई–१७ हेलिकप्टर खरिद गर्न लागेको हो ।’

यस्ता हेलिकप्टरको मूल्य एक अर्ब ७० करोड पर्ने बताइए पनि केही सस्तो हुन सक्ने भन्दै सरकारी सम्झौतामा नै आउने हुनाले यसमा मूल्य घटाउन सरकारी स्तरमा छलफल गरे सहज हुने अधिकारीहरूले बताए ।

‘सेनाले खरिद गर्ने हेलिकप्टर ‘मल्टिप्रपोजको हुनेछ । दुर्गममा खाद्यान्न बोक्नदेखि विपत् व्यवस्थापन, भीआईपीलाई बोक्न समेत उपयोग गरिनेछ,’ सेनाको जनसम्पर्क निर्देशनालयले जनाएको छ, ‘यसअघिका पनि त्यही तवरबाट उपयोग भइरहेका छन् । एउटा एमआई १७ बिग्रेको थियो, बनेपछि हाल तीन चालु अवस्थामा छन् ।’

सेनाले खरिद गर्ने हेलिकप्टर दुई सरकारबीच हुने सम्झौताबाट आउने हुनाले धेरै आशंका पाल्न नपर्ने जानकारी प्रधानसेनापति राजेन्द्र क्षत्रीले राजनीतिक नेतालाई जानकारी दिएको छलफलमा सहभागीले उनलाई उद्धृत गर्दै भने, ‘एमआई १७ हाम्रा लागि उपयुक्त हेलिकप्टर हो । अर्कोबारे नेपाली सेनाले ध्यान दिएको छैन । रसियाबाट अमेरिकाले पनि यस्ता हेलिकप्टर खरिद गरेको छ । यसमा दुईपक्षीय सम्बन्ध जोड्ने काम एजेन्टहरूले गरेका होलान्, हामीलाई थाहा छैन ।’

विपत् व्यवस्थापनका लागि सेनाले माग गरेको रकम अपुग भएमा सरकारले थपेर समेत दिने गरेको छ । अमेरिकाले रुसी सरकारी स्वामित्वमा रहेको हेलिकप्टर विक्रेता एजेन्सी रोसोबोरोनेक्सपोर्टमाथि प्रतिबन्ध लगाएका कारण रकम भुक्तानी गर्न कठिनाइ हुन सक्ने भन्दै छलफलका लागि रुसी टिम पनि नेपाल आएर छलफल भइरहेको बताइएको छ । रोसोबोरोनेक्सपोर्ट विश्वकै दोस्रो ठूलो सैन्य सामग्री निर्यातकर्ता हो । विश्व बजारको पाँच भागको एक भाग यही कम्पनीको वर्चस्व छ ।

पुस २३ गते, २०७४ - ०७:३६ मा प्रकाशित

यो नेपाली भाषाको अनलाइन समाचार संस्था हो । हामी तपाईहरुमा देशविदेशका समाचार र विचार पस्कने गर्छौ । तपाईको आलोचनात्मक सुझाव हाम्रा लागी सधै ग्रह्य छ । हामीलाई पछ्याउनुभएकोमा धन्यवाद । हामीबाट थप पढ्न तल क्लिक गर्नुहोस् ।

ओलीले यस्तो सम्म गर्न खोजे, प्रचण्डले भने –मन लागेको गर्नु !

ओलीले यस्तो सम्म गर्न खोजे, प्रचण्डले भने –मन लागेको गर्नु !

काठमाडौं । एकिकृत र विशाल कम्युनिष्ट पार्टीको परिकल्पनामा एमालेसँग एकता गरेका जनयुद्धका सुप्रिमो...   

अविश्वास प्रस्तावको हल्ला चलाएर बहुमतका लागी हस्ताक्षर जुटाउँदै ओली पक्ष

काठमाडौं । सत्तारुढ दल नेकपाभित्रैबाट प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीविरुद्ध अविश्वास प्रस्ताव दर्ता...   
पूर्वसभामुख महरा पत्नीलाई हेलिकप्टरबाट काठमाडौं ल्याईयो

पूर्वसभामुख महरा पत्नीलाई हेलिकप्टरबाट काठमाडौं ल्याईयो

दाङ । श्वासप्रश्वासमा समस्या देखिएपछि पूर्वसभामुख कृष्णबहादुर महराको श्रीमती सीतालाई थप उपचारका...   

राष्ट्रिय फुटबल टोलीका चार खेलाडीलाई कोरोना

काठमाडौं । नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीका चार खेलाडी कोरोना भाइरसबाट सङ्क्रमित भएका छन् । अखिल नेपाल...   
मुकेश चौराशिया हत्याको मुद्दा सरकारी वकिल कार्यलयमार्फत दर्ता

मुकेश चौराशिया हत्याको मुद्दा सरकारी वकिल कार्यलयमार्फत दर्ता

पर्सा । जिल्ला सरकारी वकिलको कार्यालय मार्फत मुकेश चौराशियाको हत्यासम्बन्धि मुद्दा दर्ता भएको छ...   

कोरोनाबारे स्वास्थ्य मन्त्रालयको दैनिक प्रेस ब्रिफिङ् नहुने, दैनिक अपडेट यसरी हेर्न सकिन्छ

काठमाडौं । स्वास्थ्य मन्त्रालयले कोरोना भाईरस संक्रमणबारे गर्ने गरेको दैनिक प्रेस ब्रिफिङ् भोलीबाट...   
केकेआरविरुद्ध पञ्जाबको शानदार जित

केकेआरविरुद्ध पञ्जाबको शानदार जित

काठमाडौं । यूएईमा जारी १३ औँ सिजनको आईपीएलअन्तर्गत कोलकाता नाइट राइडर्स (केकेआर)विरुद्ध किंग्स इलावेन...   
हुम्लीको दशैँ आम नेपालीकोभन्दा महँगो

हुम्लीको दशैँ आम नेपालीकोभन्दा महँगो

हुम्ला । सात गाउँपालिका र ४४ वडा रहेको हुम्लामा यो वर्षको दशैँ महँगो बनेको छ । कोरोना कहरले चीनसँगको...   
प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा धर्मपत्नी शाक्यलाई टीका

प्रधानमन्त्री ओलीद्वारा धर्मपत्नी शाक्यलाई टीका

काठमाडौं । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले विजयादशमीका अवसरमा आज धर्मपत्नी राधिका शाक्यलाई टीका...   
यसरी छान्छ चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले नेता, यसरी गरिन्छ मुल्याकंन

यसरी छान्छ चिनियाँ कम्युनिष्ट पार्टीले नेता, यसरी गरिन्छ मुल्याकंन

राजनीतिले राष्ट्रको नेतृत्व गर्छ। यसैले राजनीतिक नेतृत्व राष्ट्र र जनताको हितमा निरन्तर क्रियाशील...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top