आज विश्वकर्माको पूजा गरिँदै, आजैदेखि सोह्र श्राद्ध शुरु

काठमाडौं, १ असोज । आज विश्वकर्माको पूजा, उद्योग, कलकारखाना, यन्त्र तथा फलामका औजारहरुको पूजा गरी हिन्दु धर्मावलम्बीहरु विश्वकर्मा बाबाको पूजा गरिरहेका छन् । हरेक वर्ष आश्विन १ गते आजको दिन हिन्दु धर्मावलम्बीहरु विश्वकर्माको पूजा–अर्चना गर्ने गर्दछन् । सवारी भएकाहरु आफ्ना सवारी साधनको पूरा गर्ने गर्दछन् । फलामको काम गर्ने उद्योग कलकारखानाहरुमा विश्वकर्मा पूजा उत्सवकै रुपमा मनाउने गर्दछन् । विश्वकर्मालाई इन्धन, साधन, कलाकारिता तथा औजारका देवताका रूपमा हेर्ने र पूजा गर्ने चलन छ । हिन्दु धर्मको ग्रन्थ वेदका अष्टवसुमध्ये प्रभाव वसुका पुत्र भगवान् विश्वकर्मा प्रथमतः वेदज्ञ, ज्योतिषज्ञ, वास्तुविद् तथा हरेक शास्त्रहरूका ज्ञाता भएकाले सर्वज्ञ मानिएको छ भने शिल्पकला, वास्तुकला, मूर्तिकला, हस्तकला, काष्ठकला आदिका प्रवर्तक नै मानिन्छन् । वास्तुशास्त्रका अठार उपदेशकमध्ये विश्वकर्मा प्रमुख मानिन्छन् । विश्वकर्माले ब्रह्माको आज्ञाबाट बसोबास योग्य भवन स्थलहरू निर्माण गरी मानवजातिलाई व्यवस्थित गरेको विश्वासमा विश्वकर्माको पूजा गर्ने गरिएको छ । विश्वकर्माकै देनले गर्दा यन्त्रको विकास भएको तथा विश्वकर्माद्वारा नै विश्वको अर्थात् सम्पूर्ण संसारको सिर्जना भएको विश्वास गरिन्छ । विश्वकर्माद्वारा नै सूर्यको गोलाकार, ताप पृथ्वीमा झर्ने दिशा, सूर्य रहने, घुम्ने दिशा, सूर्यको आकार–प्रकार आदि सबै निर्णय भएको धार्मिक विश्वास छ । यस्तै, हिन्दू परम्पराअनुसार आजदेखि सोह्रश्राद्ध अर्थात पितृपक्ष सुरु भएको छ । आश्विन कृष्ण प्रतिपदादेखि औंशी तिथिसम्म कायम रहने पितृपक्षमा आफ्ना दिवङ्गत पितृको तिथिमा तर्पण, सिदादान तथा पिण्डदान गरिन्छ । सोह्र वटा तिथिमा पितृप्रति श्रद्धासाथ पितृकार्य गरिने हुनाले नेपाली समाजमा सोह्रश्राद्धको नामले परिचित छ । यस अवधिमा छोरा छोरीहरुले आफ्ना दिवंगत पितृको श्राद्ध तथा तर्पण गर्ने गर्दछन् । घर, नजिकका तीर्थ तथा ताल, कुण्डमा गई स्नान गरी वैदिक विधिअनुसार पितृहरुलाई पिण्डदान र तर्पण गर्ने गरिन्छ । काठमाडौंको पशुपति, गोकर्ण, जनकपुरको गंगासागर, कालीगण्डकी किनारका विभिन्न तीर्थस्थलहरु लगायतका नदी किनारमा बिहानैदेखि श्राद्ध गर्नेहरुको भीड लागेको छ ।