मोहनजोदारो सभ्यताका १२ रोचक तथ्यहरु

इतिहासकारहरुका अनुसार भारतमा सिन्धु घाटीको सभ्यता विकास हुनुभन्दा अगाडि उक्त स्थानमा मोहनजोदारो र हडप्पाको सभ्यता अस्थित्वमा थियो । घुमन्ते जीवन शैलीका आर्यहरु इरान हुँदै गंगा र सिन्धुनदी आसपास बिकास भएको उक्त सभ्यतालाई नष्ट गरि नयाँ दैविक आर्य सभ्यताको विकास गरे । तिनै आर्यहरुद्धारा नष्ट गरिएका मोहनजोदारो सभ्यताका केही रोचक तथ्यहरु यहाँ प्रस्तुत गरिएको छ : १.उक्त सभ्यताको नाम खासमा ‘मोहनजोडारो’ नभई ‘मोयन जो दाडो’ थियो भनिन्छ । यसको अर्थ लासको पहाड भन्ने हुन्छ । २.उक्त सभ्यताको आरम्भ ईसा पूर्व २६ सय वर्ष अथवा आजभन्दा करिब ४ हजार ६ सय वर्ष अघि भएको मानिन्छ । ३. उक्त सभ्यताको केन्द्रीय स्थानमा नै सिन्धु घाटी सभ्यताले पनि आफ्नो केन्द्रीय स्थान बनाएको मानिन्छ । त्यही सभ्यताको जगमा आर्यहरुले नयाँ सभ्यताको सुरुवात गरेको बताइन्छ । त्यसको अन्वेषण भारतीय पुरातत्व विभागले सन् १९२२ मा गरेको थियो । ४. अनुसन्धानबाट उक्त स्थानमा ७ फिट गहिरो, २३ फिट चौडाई र ३० फिट लम्बाई भएको इनार भेटिएको थियो । उक्त इनारमा ‘वाटरप्रुफ’ र्इंटा लगाइएको छ । सो इनार नुहाउनका लागि गरिन्थ्यो भन्ने अनुमान गरिएको छ । उक्त इनारलाई अहिले विश्वकैसबैभन्दा पुरानो प्राचीनतम स्थानघर मानिन्छ । ५. हडप्पा निवासीहरु घरसँगसँगै फराकिलो सडक र धेरै इनारहरु निर्माण गर्थे । ६.त्यसबेला धातुको मुर्ती र धातुका पैसाहरु चलनमा थियो । अनुसन्धानबाट धातुकै नर्तकीको मुत्र्तिसमेत पुरातत्वविदहरुले फेला पारेका छन् । ७. उनीहरुले माटोको बैलगाडा र खेलौनाहरु, तामाका भाँडाहरु, ढुंगाको हतियार, ढुंगा र तामाको ऐना, माटोको कंकडहरु प्रयोग गर्ने गरेको अनुसन्धानमा संलग्न विद्धानहरुले बताएका छन् । ८.उनीहरु खेतीपाति र पशुपालन गर्थे । त्यसबेला हलोको विकास भइसकेको थियो । ९. उक्त सभ्यतामा मानिसहरु ‘शतरंज’ (Chess)खेल लेख्थे । १०. अनुसन्धानविद्हरुका अनुसार उनीहरुको सहर २ सय हेक्टर क्षेत्रफलमा फैलिएको थियो । ११. मोहनजोदारो निवासीहरु तामाको बारेमा जानकार थिए, तर फलामको बारेमा भने जानकार थिएनन् । १२. इतिहासकारहरु मोहनजोदारो सभ्यता सिंघु घाटी सभ्यताको पूर्व संस्कृतिभएको बताउँछन् । आज देखिएको इनार खन्ने प्रचलन त्यतिबेला नै बिकास भएको थियो । मोहनजोदारो सभ्यता विकास भएको स्थानमा मात्र करीब सात सय वटा इनारहरु थिए ।