विद्यार्थी संगठन जाँड पार्टीमा : कसरी हुन्छ समयमा स्ववियु निर्वाचन ?

राजनैतिक पार्टीहरु प्रतिबन्धित भएको अवस्थामा स्थापित भएको स्वतन्त्र विद्यार्थी यूनियन (स्ववियु) आज करिब करिब अस्तित्व विहिन अवस्थामा पुगेको छ । विधानतः हरेक २/२ वर्षमा निर्वाचन गरि स्ववियुको गठन गर्नु पर्ने प्रावधान छ तर विगत ८ वर्ष देखि निर्वाचन हुन नसक्नुले स्ववियु विघटन त हुने होईन ? भन्ने आशङ्काहरु पनि सिर्जना भएका छन् । स्ववियु निर्वाचन घोषणा र स्थगन वर्षेनि हुने गरेको छ । त्रिभुवन विश्वविद्यालयले निर्वाचन घोषणाको औपचारिकता पूरा गर्ने र निर्वाचन स्थगनको दोष विद्यार्थी संगठनहरुलाई दिएर आफू पानी माथिको ओभानो बन्ने काम गरिरहेको छ । विद्यार्थी संगठनहरुको स्ववियु सम्बन्धि आ–आफ्नै मान्यताहरु छन्, जसलाई अस्वभाविक रुपमा लिनु हुदैन । स्ववियुले नै संगठनहरुको आकार निर्धारण गर्ने परम्परागत विधि भएको हुनाले पनि संगठनहरुले आफू अनुकुल हुने गरि निर्वाचन गराउन खोज्नुलाई नकारात्मक रुपमा लिनु हुदैन । तर समस्या यही नेर छ जब स्ववियुलाई मिनि पाल्र्यामेन्ट निर्वाचनको रुपमा बुझ्न थालियो र स्ववियुमा जित्ने संगठनहरुले अन्य संगठनहरुको अस्तित्व नस्विकार्ने सस्कार बस्न गयो त्यहीबाट स्ववियुका मान्यताहरु भत्किएका छन् । त्यसकारण नयाँ अवधारणा अनुरुप स्ववियुको विकास गर्दै नयाँ ढंगले परिभाषित स्ववियुको निर्वाचन गर्नु आवश्यक छ । [caption id=\"attachment_71591\" align=\"alignleft\" width=\"150\"] लेखक[/caption] आज परिस्थिति फेरिएको छ । हिजोकै प्रकृयाबाट अगाडि बढ्न सम्भव छैन । नयाँ राजनैतिक कोर्सहरु पार गरिसकेको अवस्थामा पन्चायतकालीन विधि र प्रक्रियामा निर्वाचन गर्नु सान्दर्भिक हुँदैन । वहुदलको पक्षमा जनमत सिर्जना गरेको स्ववियुले गणतन्त्र प्राप्तिसम्म आउँदा पनि उहीँ पुरानो प्रक्रियामा अल्झनु समयको गतिशीलता रोक्ने मुर्ख्याइँ गर्नु हो । त्यसैले आफूलाई युग परिवर्तनको वाहक भन्न रुचाउने विद्यार्थी संगठन र तिनका नेताहरुले समय सान्दर्भिक स्ववियु वारे निर्णायक छलफल गर्नु आवश्यक छ भने ०३६ देखि ०६५ सम्मको स्ववियुको वस्तुनिष्ठ समिक्षा गर्नुपर्ने देखिन्छ जसले मात्रै स्ववियुको ऐतिहासिकताको रक्षा र विद्यार्थी आन्दोलनको नयाँ संलेषण गर्न सकिन्छ । त्रिभुवन विश्वविद्यालय थोत्रिएको पद्धति र प्रक्रियाबाट चलिरहेको छ ।विद्यार्थीका आवश्यकताहरु एकातिर छन, संगठनहरु अर्कोतिर फर्किएका छन् । जसले गर्दा समय अनुकुल शैक्षिक जनशक्ति निर्माण हुन सकिरहेको छैन । विश्वविद्यालयले उपलब्ध गराउनु पर्ने न्युनतम आवश्यक शैक्षिक सामाग्री समेत उपलब्ध गराउन सक्दैन । विज्ञान र प्रविधिले फड्को मारिरहँदा हामी अनभिज्ञ भईराखेका छौं । खोज र अनुसन्धानमा विश्वविद्यालयको जोड छैन । नियमित क्याम्पस आउ, हाजिर गर ,शिक्षकले पढाएको घोक, परिक्षा देउ र ब्( ग्रेड प्राप्त गर भन्ने भन्दा अरु विश्वविद्यालयले सिकाउदैन । अनि विश्वविद्यालयबाट प्राप्त डिग्रीको सर्टि्फिकेट टिनको बाकसमा थन्क्याएर विदेशिनुको अर्को विकल्प विद्यर्थीसँग बाँकी रहदैन । त्यसकारण राष्ट्रको विकासको निम्ति विश्वविद्यालय एक जिम्मेवार सस्था हो । विद्यार्थी सङ्ठनहरु क्याटालिष्ट हुन सक्छन् । आवश्यकता शैक्षिक सुधारको होइन, शैक्षिक विकासको हो । त्यसकारण अवको स्ववियु वक्तित्वकला , हाजिरीजवाफ, डान्स पार्टी , स्वागत कार्यक्रम आदि गर्ने, क्याम्पस प्रशासनबाट पैसा निकाल्ने र बेलुका जाँड पार्टी गर्ने विकृत सस्ंकार ०४६ पछि विकास भएको थियो र त्यो आजपनि छ । त्यस प्रकारको संस्कार खारेज गर्दै राष्ट्रको विकासमा टेवा पुर्याउने, शैक्षिक विकासमा नयाँ खोज र अनुसन्धान गर्ने, बेरोजगार विद्यार्थीलाई रोजगारको निम्ति विश्वविद्यालय र सरकारसँग पुलको काम गर्ने र सघर्ष गर्ने खालको स्ववियु आजको आवश्यकता हो । तसर्थ विद्यार्थी संगठनका नेताहरुले घोत्लिएर सोच्नु पर्ने बेला आएको छ । क्याम्पसहरुलाई घृणित राजनीतिको अखडा होइन सम्भावना सहितको आशा लाग्दो प्राज्ञिक स्थल बनाएर र सोही अनुरुपको स्ववियु निर्माण गरेर युवा जमातमा देखिएको राजनीति प्रतिको वितृष्णा हटाउन सके गिरेको विद्यार्थी संगठन र स्ववियुको औचित्य पुर्नस्थापित गर्न सकिएला ।