समानुपातिक सिट बाँडफाँट : कुन दलबाट कति महिला सांसद ?

काठमाडौं । प्रतिनिधिसभा निर्वाचनअन्तर्गत समानुपातिक मतगणना अन्तिम चरणमा पुगेको छ । निर्वाचन आयोग का अनुसार मंगलबार अबेरसम्म मतगणना सकिने अनुमान छ । हालसम्म एक करोड ९ लाख मत खसेकोमा एक करोड पाँच लाखभन्दा बढी मतगणना भइसकेको छ ।

दलगत समानुपातिक सिटको सम्भावित अवस्था

हालसम्मको मतपरिणामका आधारमा समानुपातिक सिटको सम्भावित बाँडफाँट यसप्रकार देखिएको छः

राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी – ५८ सिट

नेपाली कांग्रेस – १९ सिट

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (एमाले) – १६ सिट (सम्भावित)

नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी – ९ सिट

श्रम संस्कृति पार्टी – ४ सिट

राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी – ४ सिट

३३ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व कसरी पुग्छ ?

संघीय संसद्‌मा कम्तीमा ३३ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व अनिवार्य छ । प्रत्यक्षतर्फ हाल १४ जना महिला निर्वाचित भएका छन् । अब समानुपातिकबाट दलहरूले आवश्यक संख्या पूरा गर्नुपर्ने हुन्छ । राष्ट्रियसभामा रहेका सदस्यसमेत जोडेर हिसाब गरिन्छ ।

रास्वपा

प्रत्यक्षतर्फ १२५ सिट जित्दा १३ महिला निर्वाचित भएका छन् । समानुपातिकमा ५८ सिट पाए कुल १८३ सिट पुग्छ । ३३ प्रतिशत महिला प्रतिनिधित्व पुर्‍याउन समानुपातिकबाट ४८ महिला चयन गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

कांग्रेस

राष्ट्रियसभामा २४, प्रत्यक्षमा १८ सिट छ । समानुपातिकमा १९ सिट पाए कुल ६१ सिट हुन्छ । ३३ प्रतिशत पुर्‍याउन समानुपातिकबाट १५ महिला आवश्यक पर्ने देखिन्छ ।

एमाले

राष्ट्रियसभामा १० (७ महिला), प्रत्यक्षमा ९ सिट । समानुपातिकमा १६ सिट पाए कुल ३५ सिट हुन्छ । ३३ प्रतिशत पुर्‍याउन ५ महिला समानुपातिकबाट ल्याउनुपर्ने हुन्छ ।

नेकपा

राष्ट्रियसभामा १७ (८ महिला), प्रत्यक्षमा ८ सिट । समानुपातिकमा ९ सिट पाए कुल ३४ सिट हुन्छ । ३३ प्रतिशत पुर्‍याउन ४ महिला समानुपातिकबाट आवश्यक पर्नेछ ।

श्रम संस्कृति पार्टी

प्रत्यक्षमा ३ सिट । समानुपातिकमा ४ सिट पाए ७ सिट पुग्छ । ३३ प्रतिशतअनुसार कम्तीमा ३ महिला चयन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

राप्रपा

प्रत्यक्षमा १ सिट । समानुपातिकमा ४ सिट पाए ५ सिट पुग्छ । ३३ प्रतिशत पुर्‍याउन २ महिला चयन गर्नुपर्ने हुन्छ ।

अबको प्रक्रिया

आयोगले दलहरूलाई समानुपातिक सिट संख्या औपचारिक रूपमा जानकारी गराएपछि बन्दसूचीभित्रबाट क्लस्टरअनुसार नाम सिफारिस गर्न पत्राचार गर्नेछ । दलहरूले पठाएको नाम समावेशी मापदण्डअनुसार मिलान गरी अन्तिम सूची प्रकाशन गरिनेछ ।

समानुपातिक सांसदको नाम एकिन भएपछि प्रमाणपत्र वितरण गरिनेछ र अन्तिम मतपरिणामको प्रतिवेदन राष्ट्रपतिसमक्ष बुझाइने तयारी छ । आयोगले चैतको पहिलो साताभित्र सम्पूर्ण प्रक्रिया टुंग्याउने लक्ष्य लिएको जनाएको छ ।