हिमालय क्षेत्रमा सञ्चार साझेदारी र सामाजिक विकासमा जोड: काठमाडौंमा तेस्रो परा-हिमालय संगोष्ठी सम्पन्न

काठमाडौं । हिमालय क्षेत्रका देशहरूमा प्रभावकारी सञ्चार र सामाजिक विकासका उपायहरूमा छलफल गर्न तेस्रो परा-हिमालय सञ्चार तथा सामाजिक संगोष्ठी काठमाडौंमा सम्पन्न भएको छ।

संगोष्ठीको आयोजनामा त्रिभुवन विश्वविद्यालयको पत्रकारिता विभाग र चीनको युनिभर्सिटी अफ इलेक्ट्रोनिक्स साइन्स एण्ड टेक्नोलोजी (UESTC) को पब्लिक एडमिनिस्ट्रेसन स्कूल संयुक्त रूपमा सहभागी भएका थिए। कार्यक्रममा हिमालय आसपासका देशका विज्ञ, शिक्षाविद्, संचारकर्मी र शैक्षिक संस्थाका प्रतिनिधिहरूले प्रभावकारी सञ्चार र सामाजिक विकासका लागि साझा प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

दुई दिनसम्म चलेको संगोष्ठीमा वक्ताहरूले हिमालय क्षेत्रको विकासमा विभाजनभन्दा साझा प्रयासमा जोड दिनुपर्नेमा बल दिएका थिए।

युनिभर्सिटी अफ टेक्ससका प्राध्यापक अरविन्द सिङ्गलले भने, “हिमालय क्षेत्रका देशहरू साझा संस्कृतिले जोडिनुपर्छ। साझा समस्यासँग जुध्दै, सञ्चार माध्यमले साझा कथा प्रस्तुत गर्नुपर्छ। सञ्चारका प्रस्तुतीहरूले समस्या समाधानको आवाज बन्नुपर्छ।”

त्यस्तै, कुमाउ विश्वविद्यालयकी प्राध्यापक दीपिका पन्तले पहाडी महिलाहरू यस क्षेत्रका समावेशी आवाज भएको बताउँदै, “पहाडी महिलाहरूको संघर्ष र जीवनशैली हिमालय क्षेत्रको प्रभावकारी सञ्चारको उदाहरण हो। भाषा र संस्कृति लोप हुँदै गर्दा पूरा इतिहास पनि मेटिने खतरा छ,” भनिन्।

भुटानको सूचनासूचना तथा मिडिया विभागका संस्थापक दाबा पेन्जोरले भने, “हिमालय क्षेत्रका देशहरूले आफ्नो सांस्कृतिक पहिचान जोगाउँदै आधुनिक प्रविधि अंगीकार गर्नुपर्छ।”

साथै, युनिभर्सिटी अफ पञ्जाबकी प्राध्यापक अविधा अस्रफले जलवायु परिवर्तन र प्राकृतिक प्रकोपका कारण हिमालय क्षेत्र संकटमा रहेको भन्दै, “साझा समस्या समाधानका लागि साझा प्रयास आवश्यक छन्। सीमा रेखाले प्राकृतिक प्रकोप रोकेन, सञ्चारका सिग्नल पनि रोकिनुहुँदैन,” उल्लेख गरिन्।

पान हिमालय कम्युनिकेशन रिसर्च सेन्टरका निर्देशक हान होङले हिमालय आसपासका देशबीचको सञ्चार साझेदारीले क्षेत्रको सामूहिक विकास, शान्ति र स्थायित्वमा योगदान पुर्याउने बताए।

संगोष्ठीमा ९ देशका १५० बढी विज्ञहरूको सहभागिता रहेको थियो। सम्मेलनमा समानान्तर पाँच सत्रमा ६० कार्यपत्र प्रस्तुत भएका थिए।

यसै संगोष्ठीको क्रममा त्रिभुवन विश्वविद्यालय र UESTC को जनप्रशासन विभागले संयुक्त रूपमा ‘रिसर्च सेन्टर फर डिजिटल एण्ड इन्टिलिजेन्ट पब्लिक गभर्नेन्स इन पान हिमालय रिजन’ स्थापना गरेको घोषणा पनि गरियो।