गायक सुगम पोखरेलकाे बाल्यकालकाे दशैं

काठमाडौँ । दसैं भन्ने बित्तिकै खसीको मासु याद आउँछ । त्यो पनि छाताको डन्डीको झिर बनाएर पोलेको मासु  अहिले पनि म त्यो स्वाद सम्झन्छु । बीचमा म साकाहारी बनेको थिएँ । तर, दसैंमा एकपल्ट घर जाँदा त्यही देखेर म मांसहारी बनेको थिएँ । छाताको करङमा मासु पोलेको सम्झना अहिले पनि आइरहन्छ । 

सायद, कक्षा १ मा पढ्दा होला, पहिलो पटक दसैंमा जिन्स सिलाएको थिएँ । त्यो बेला लुगा छेकाउने भन्ने चलन हुन्थ्यो । मद्रासी दाइको पसलमा जिन्स नापेर सिलाएको थिएँ । त्यो जिन्स अहिले पनि याद छ । त्यो मेरो जीवनकै पहिलो जिन्स हो । सानै उमेरमा लगाएको जिन्स भएकाले त्यो लुगाको खुबै याद आउँछ ।

घरको कान्छो छोरा, म । छोरा भइसकेपछि दसैंमा खुट्टा मात्र ढोग्नुपर्छ, पैसा कहीँ पनि पाइँदैन । पैसा मामाघरमा मात्र पाउने हो । मामाघर पुग्न १र२ दिनपछि मात्र पुग्नुपर्ने हुन्छ । कान्छो भएकै कारण दसैंमा टिका थाप्ने पालो पनि निकै पर्खनुपर्छ । जब मपछि अरु भाइहरु आउन थाले, अनि बल्ल चाँडो पालो आउन थाल्यो ।

चङ्गा काठमाडौं आइसकेपछि मात्रै उडाउन पाएँ । त्यसैले मलाई चङ्गा उडाउन त्यत्ति चाख लाग्दैन । खासमा मलाई चङ्गा उडाउनै आउँदैन । अरुले उडाइरहेको बेला लट्टा चलाउन आउने हो । विराटनगरतिर त्यत्ति साह्रो उडाइएन । त्यसकारण काठमाडौं आइसकेपछि नै चङ्गासँग जोडिएँ ।

मामाघर गइसकेपछि हातमा परेको खाम कत्तिखेर खोलौं भन्ने जुन खुलदुली हुन्थ्यो, त्यो याद आउँछ । हामीकहाँ छोरालाई दक्षिणा दिने चलन छैन । त्यसैले बल्ल तल्ल मामाघरमा पाएको त्यो खाम सम्झँदा अहिले पनि रमाइलो लाग्छ । टिका लगाएर खाम पाउने बित्तिकै बाथरुमतिर गएर हेर्नु पर्थ्यो । म बिराटनगरको रंगेलीमा हुर्कें, दसैंमा त्यता मेला पनि लाग्थ्यो । एकदम भीड हुन्थ्यो ।

सामान्यतया कार्यक्रमको सिलसिलामा विदेशमा पुग्छु । तर, दसैंमै कुनै ठाउँ विशेषमा घुम्न पुगेको छैन । दसैं त परिवारसँगै समय बिताएर मनाऔं भन्ने लाग्छ । त्यसैले दसैंको बेला घुमफिर रुचाउँदिन ।

दसैंलाई भव्य र सभ्य तरिकाले मनाउनु होला । कतिपय कुराहरु परिवर्तन भइसकेका छन् । परिवारसँग दसैं मनाउनु होला, वर्षको एकपटक आउने चाड हो । आफ्नो गक्ष अनुसार मनाउनुहोला ।