ठेक्काविनै अर्जुनधारामा अवैध उत्खनन

काठमाडाैँ । अर्जुनधारा नगरपालिकामा नदीजन्य सामग्री उत्खनन गर्न खोला ठेक्का लागेको छैन । खोला ठेक्का लगाउन नगरपालिकाले प्रारम्भिक वातावरण परीक्षणसहितका सबै प्रक्रिया पूरा गरेर तीनपटक ठेक्का आह्वान गरिसक्यो । तर, अहिलेसम्म कसैले पनि प्रस्ताव पेस गरेका छैनन् । ठेक्का नलागे पनि स्थानीय खोलाबाट नदीजन्य पदार्थको अवैध उत्खनन भने भइरहेको छ । व्यवसायीले ढुक्कसँग दिनहुँ खोलाबाट ढुंगा, गिट्टी र बालुवाको उत्खनन गरिरहेका छन् । अर्जुनधारा क्षेत्रका खोलाबाट दैनिक सयभन्दा बढी टिपर र ट्र्याक्टरले नदीजन्य पदार्थ उत्खनन गर्दै आएका छन् । ठेक्का नै नलागी खोला उत्खनन भइरहँदा पनि नगरपालिकाका जनप्रतिनिधि भने मूकदर्शक छन् । व्यवसायीले अर्जुनधारा क्षेत्रको बिरिङ, टांटिङलगायत खोलामा ट्याक्टर तथा टिपरको लाइन लगाएर नदीजन्य पदार्थको तस्करी गर्दै आएका छन् ।

बोल्न डराउँछन् स्थानीय
आजको नयाँ पत्रिका दैनिकमा खबर छ - टांटिङ खोलाको माथिल्लो क्षेत्रमा पर्ने गाँजाबारीमा दिनहुँ दुईवटा स्काभेटरले नदी उत्खनन गर्दै आएका स्थानीय बताउँछन् । नदी उत्खननले गाउँमा प्रत्यक्ष असर परे पनि ढुंगा, बालुवा तस्करको धम्कीका कारण स्थानीय बोल्न सकेका छैनन् । ‘यहाँबाट तस्करले दैनिक एक सय जति टिपरमा ढुंगा लैजान्छन् । खोलामै रहेका दुईवटा स्काभेटरले एकैछिनमा लोड गरिदिन्छ,’ अर्जुनधारा २ का रमेश तामाङ भन्छन्, ‘हामीले केही भन्योैँ भने उल्टै धम्की दिन्छन् । बोल्न सक्ने अवस्था छैन ।’

नगरपालिकाका जनप्रतिनिधिले नदीजन्य पदार्थको तस्करी नियन्त्रणमा चासो नदेखाएको स्थानीयको आरोप छ । ‘केही समयअघि नगरपालिकाका मेयरसहितको छलफलमा स्विकृतिविपरीतका उत्खनन ठप्पै पार्ने सहमति भएको थियो,’ अर्जुनधारा १ का एक स्थानीयले भने, ‘तर, त्यसको भोलिपल्टदेखि त झन् राति पनि उत्खनन गर्न थाले । गाउँमा ढुंगा, बालुवा र गिट्टी थुपारेर पहाड बनाएका छन् ।’ अर्जुनधारा नगरपालिकाले भने खोला ठेक्का नलागेको समयमा भएको उत्खनन अवैध भएको जनाएको छ ।

मेयर हरि रानाले संक्रमणकालीन अवस्थामा स्पष्ट नीति नहुँदा नदी नियन्त्रणमा समस्या भएको दाबी गरे । ‘अहिले संक्रमणकालीन अवस्थामा नीतिहरूको पनि अभाव छ,’ उनले भने, ‘हाम्रो नगरपालिकामा खोला ठेक्का नलागेकाले तत्कालका लागि खोला उत्खननमा रोक लगाएका छौँ ।’ मेयर रानाले रोक लगाएको दाबी गरे पनि स्थानीय खोलामा भने दिनहुँ उत्खनन भइरहेको गुनासो स्थानीयले गरेका छन् । जिल्ला समन्वय समिति झापाका प्रमुख सोमनाथ पोर्तेलले खोला उत्खननको अनुगमन गर्ने जिम्मेवारी सम्बन्धित स्थानीय तहको भएको बताए ।