निजगढ विमानस्थल प्रभावितलाई मुआब्जा नपाउने डर

मुलुकमा एउटा मात्र अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हुँदा उत्पन्न हुनसक्ने अप्ठ्यारो निरुपणका लागि मात्र हैन तराईको विकास र त्यहाँको औद्योगिक तथा व्यावसायिक विकासका लागि निकै महत्वपूर्ण हुने ठानिएको बाराको निजगढमा प्रस्तावित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणको कुरा जति अघि बढेको छ । काम त्यति अघि सरेको छैन । २०५१ सालमा पहिलो पटक सम्भाव्यता अध्ययन भएको बाराको निजगढस्थित अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माणको प्रक्रिया सुरु भयो भनिए पनि अहिलेसम्म वातावरणीय प्रभाव मूल्यांकन मात्र प्रतिवेदन स्वीकृत भएर निर्माण मोडालिटी टुंगो लागेको छ । ग्राउन्ड क्लियरेन्सका लागि मुआब्जा वितरण भइरहेको छ । बाँकी जग्गाको बाँकी छ । तराईको लाइफलाइन भनिएको यो विमानस्थलको चार किल्ला पहिचान गरी कंक्रिट डिमार्केसनको काम सकिसकेको छ । पछिल्लो समय रुख कटानले विवाद सिर्जना भएको छ । यद्यपि विमानस्थल निर्माण गर्ने सम्बन्धमा गत वर्ष मन्त्रिपरिषद्ले उक्त विमानस्थलको सडक निर्माण तथा विमानस्थल क्षेत्रको रुख कटान सम्बन्धी कार्यका लागि नेपाली सेनालाई जिम्मा दिने निर्णय गरेअनुरुप नेपाली सेना र प्राधिकरणबीच समझदारीपत्रमा हस्ताक्षर सम्पन्न भएको छ । यस सम्बन्धमा स्वीकृत वातावरणीय प्रभाव मूल्याङकन प्रतिवेदनअनुसार प्रथम चरणमा निर्माण गरिने क्षेत्रभित्रका रुख कटान आदेशका लागि प्रक्रिया अगाडि बढेको बताइन्छ । विमानस्थल निर्माणको मोडालिटी टुंगो लागे पनि कसले बनाउने भन्ने आधिकारिक सूचना बाहिर आएको छैन । तापनि यो आयोजनामा कतार सरकारको चासो रहेको बताइन्छ । विमानस्थल निर्माणका लागि सरकारले कतारलाई प्रस्ताव गर्दै विस्तृत विवरण कतारलाई पठाएको समाचारहरु पनि बाहिर आएका छन् । निजगढ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल पहिलो चरणमा ३ हजार ६०० मिटर लम्बाई र ४५ मिटर चौडा धावनमार्ग बन्ने छ। १९ वटा विमान पार्किङ बे र २ कार्गो पार्किङ बे हुनेछन्। विमानस्थलकालागि आवश्यक कन्ट्रोलटावर २ हजार वर्ग मिटरमा निर्माण हुनेछ। विमानस्थलमा ७५ हजार ५ सय वर्ग मिटरको अन्तर्राट्रिय टर्मिनल भवन र आन्तरिक टर्मिनल भवन १५ सय वर्ग मिटरको बन्नेछ। कार्गोका लागि भने ५ हजार वर्ग किलो मिटरको टर्मिनल भवन आवश्यक रहेको प्राधिकरणले जनाएको छ। एयर्पोट रिसोर्स एण्ड फाएरफाइटिङ १५ सय वर्ग मिटरमा बन्ने छ ।यी त भए आधिकारिकता पुष्टि नभएका कुरा । अब विमानस्थल क्षेत्रको कुरा गरौं । अहिले विमानस्थलले चर्चने जमिनमा बस्ती बढ्दै पैसा पाइन्छ भनेर घर बनाउन लगाएको बताएका छन् । विमानस्थल निर्माणका लागि आवश्यक ११ हजार ७ सय ७५ विगाह जग्गामध्ये ७ सय ५० विगाह जग्गामा १ हजार ४ सय घरधुरी भने सुकुम्बासी बस्ती छ भने १ सय १० विगाह क्षेत्रफलको जग्गा व्याक्तिको नाममा छन् । बाँकी १० हजार ९ सय १५ विगाह क्षेत्रफलमा घना जंगल छ । हरेक वर्ष बजेट विनियोजन हुने तर काम केही नहुने गर्दा स्थानीयबासी आक्रोशित छन् ।स्थानीयबासीले अहिलेसम्म बजेट पचाउने काम मात्रै भएको आरोप लगाइरहनु र केही आर्थिक वर्षयता निजगढमा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल निर्माण गर्न भनेर रकम विनियोजन हुँदै आउनु तर खर्च कहाँ गर्ने भन्ने अन्योलले काम त्यसै रोकिएको छ ।