यसरी हुँदैछ विप्लवलाई उचालेर प्रचण्डलाई खतरामा पार्ने षडयन्त्र

काठमाडौं । वामपन्थीहरुको दुई तिहाई सरकार गठन भएपछि त्यसबाट अत्तालिएकाहरुले कम्युनिष्टहरुलाई नै एक अर्कासँग लडाउने षडयन्त्र गर्न थालेका छन् । ओली सरकार गठनपछि विप्लव नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टीमाथि दमन गर्ने वातावरण तयार पार्न बिभिन्न तत्वहरु सक्रिय भएका हुन । स्वयम् विप्लवकै पार्टीभित्रबाट समेत सत्ता नेतृत्वलाई उत्तेजित पार्ने काम पछिल्लो दिनमा भएको देखिन्छ । केही समयअघि एउटा सार्वजनिक कार्यक्रममा नेकपा (माओवादी केन्द्र)का अध्यक्ष प्रचण्डले कम्युनिष्ट आन्दोलनभित्रकै केही तत्वहरुलाई उपयोग गरेर भयानक हत्याकाण्ड मच्चाउन देशी विदेशी प्रतिक्रियावादीहरु सक्रिय भएको अभिव्यक्ति दिएका थिए । प्रचण्डको अभिव्यक्तिलाई त्यतिखेर सामान्यरुपमा लिइएपनि त्यसयता देखिएका केही घटनाक्रमले राज्यसंयन्त्रलाई उचाल्ने र विप्लवभित्रका समेत केही नेता र कार्यकर्तालाई उत्तेजित पारेर भीडन्तको स्थितिमा पुर्याउने कसरत भएको देखिन्छ ।

बाटो फरक भएको दावी गरेपनि माओवादी केन्द्र र विप्लव पक्ष दुबैको मुख्य उद्देश्य न्यायपूर्ण नेपालको निर्माण हो । वैचारिकरुपमा एकले तत्कालमा लोकतान्त्रिक चरणहरु पार गर्दै समाजवादमा जाने कुरा गरेको छ भने अर्कोले नयाँ जनवादी क्रान्तिका कार्यभार पुरा गर्दै समाजवादमा जाने भनेको छ । दुबैमा राजनीतिक इमान्दारित रित्तिएको छैन ।

यसको पछिल्लो कडीमा दुईवटा घटना करिब करिब एकै समयमा देखा परे । पहिलो, केन्द्रीय जन अदालतको नाममा प्रचण्डका नाममा सार्वजनिक विज्ञप्ती जारी गरेर तथाकथित ‘पूर्जि’ सार्वजनिक भयो । यो, पूर्जि माओवादी केन्द्र समर्थकलाई उत्तेजित पार्ने कदम थियो । केन्द्रीय जन अदालत विप्वल समर्थित हो या होइन भन्ने कुरा आधिकारिकरुपमा पार्टीले भनेको छैन । तर, यो पूर्जिको नौटंकी दुबै पक्षका माओवादीबीच झन अविश्वास र भीडन्त चर्काउने एउटा षडयन्त्रका रुपमा धेरैले बुझे । दोश्रो, यो पूर्जिको प्रचार गरिएकै बेला नेपालमा रहेका निर्माण व्यवसायीहरुलाई अगाडि सारेर विप्लव नेतृत्वको पार्टीका शीर्ष नेताहरुलाई भीडन्तमा मार्नुपर्ने आशयको समाचार सार्वजनिक भयो । यो समाचार, सोझोरुपमा विप्लव पक्षलाई झन भडकाउने र उत्तेजित पार्ने थियो । यसबाट उत्तेजित भएर निर्माण व्यवसायीविरुद्ध विप्लव पक्ष जाइलाग्ने अवस्था सिर्जना भएमा राज्यपक्षले निर्माण व्यवसायीलाई संरक्षण गर्न विप्लव पक्षमाथि दमन गर्नैपर्ने अवस्था उत्पन्न हुन सक्थ्यो । जबकि आधिकारिकरुपमा आएका धारणा अनुसार, न त निर्माण व्यवसायीले त्यसरी विप्लव पक्षलाई भौतिकरुपमा सिध्याउनुपर्ने वकालत गरेका थिए । न, विप्लव पक्षकै नीति पनि प्रचण्डलगायतलाई कारवाही गर्ने छ ।

यो नेपाली माओवादी धारको एउटा विशिष्ट पक्ष पनि हो । तर यसलाई समाप्त पार्न र माओवादी र माओवादीबीच नै शत्रुतापूर्ण अवस्था सिर्जना गरेर एकबाट अर्कोलाई निषेध गर्ने षडयन्त्र अहिले तीब्र बनेको छ ।

यी घटनाक्रमहरुले विप्लव पक्ष र राज्यपक्ष, विप्लव पक्ष र प्रचण्ड नेतृत्वको माओवादी पक्षबीच भीडन्तको अवस्था सिर्जना गर्ने षडयन्त्र भइरहेको स्पष्ट देखिन्छ । यतिखेर वामपन्थी एकीकरणसँगै हिजो माओवादी आन्दोलनमा रहेका केही समूह र वामपन्थीहरुको वर्चश्व देख्न नचाहने प्रतिक्रियावादी समूहको निशाना प्रचण्ड बनेका छन् । प्रचण्ड यसकारण निशाना बनेका छन्, किनभने नेपालको राजनीति उनले डोर्याएका एजेण्डा वरिपरि विगत २५ वर्षदेखि घुमेको छ । साथै अहिले प्रचण्ड नभई राजनीतिक गतिरोध अन्त्य हुन सक्दैन भन्ने स्थापित भएको छ । शान्ति प्रक्रियामा अवतरण हुँदा रणनीतिकरुपमा कमजोर बनेको माओवादी त्यसपछिको राजनीतिमा एजेण्डाका हिसाबले प्रधान अवस्थामा पुग्ने कुरा प्रचण्डकै कारण सम्भ बनेको तथ्य नकार्न मिल्दैन । अर्कोतर्फ, राजतन्त्रको अन्त्यको कल्पना पनि गर्न नसक्ने, समानुपातिक, समावेशी संघीयताको कुरा पनि गर्न नरुचाउने शक्तिहरुलाई संघीय लोकतान्त्रिक गणतन्त्रमार्फत समाजवादी यात्रामा डोर्याउने कुरा पनि प्रचण्डकै कारण सम्भव भएको तथ्य समेत बिर्सिन मिल्दैन । प्रचण्ड यसरी स्थापित हुन कतिपयका लागि टाउको दुखाईको विषय बनेको छ र उनीहरुले यसलाई यो वा त्योरुपमा भताभुंग पार्न षडयन्त्र बुन्न थालेका छन् । यसका लागि सबैभन्दा सजिलो उपाय भनेको विप्लव पक्षलाई उचाल्ने नै उनीहरुले देखेका छन् । विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनमा समेत यसप्रकारका विद्रोही समूहरुलाई सिध्याउने र खासगरी जनताका जनपक्षीय आन्दोलनलाई समाप्त पार्ने सबैभन्दा बढी प्रचलित रणनीति नै आन्दोलनभित्रकै बिभिन्न पक्षलाई एक आपसमा लडाउने नै हो । तर, नेपालमा विप्लव, वैद्य जस्ता नेताहरु प्रचण्डबाट अलग भएपनि त्यहाँ आजसम्म शत्रुतापूर्ण सम्बन्धको विकास भएको छैन । माओवादी धारका यी बिभिन्न खेमाबीच सैद्धान्तिक र वैचारिक विमती जति नै भएपनि उनीहरु असभ्य, अनैतिक र शत्रुतापूर्ण अन्तरविरोध र गालीगलौजमा उत्रेका छैनन् । न त उनीहरुबीच भौतिक आक्रमण नै हुने गरेको छ । यो नेपाली माओवादी धारको एउटा विशिष्ट पक्ष पनि हो । तर यसलाई समाप्त पार्न र माओवादी र माओवादीबीच नै शत्रुतापूर्ण अवस्था सिर्जना गरेर एकबाट अर्कोलाई निषेध गर्ने षडयन्त्र अहिले तीब्र बनेको छ । यो अभ्यास सबैभन्दा बढी पश्चिम बंगाल र छिमेकी राज्यमा भारतीय सत्तापक्षले गरेको अभ्यास हो । जहाँ भारतीय नक्सलाईट माओवादीविरुद्ध माक्र्सवादी कम्युनिष्ट पार्टीलाई उनीहरुले उपयोग गर्दै आएका छन् । अवस्था यस्तो हुन्छ कि जनताको पक्षमा उभिएको दावी गर्ने शक्तिहरु बीच नै भीडन्त हुन्छ, एकले अर्कोलाई सिध्याउँन कोशिस गर्छन् । र, पर डीलमा उभिएर प्रतिक्रियावादी, जनविरोधी शक्तिहरु हाँसिरहेका हुन्छन् । अहिले त्यही अभ्यास नेपालमा पनि हुन खोजेको देखिन्छ ।

तर, नेपालमा विप्लव, वैद्य जस्ता नेताहरु प्रचण्डबाट अलग भएपनि त्यहाँ आजसम्म शत्रुतापूर्ण सम्बन्धको विकास भएको छैन ।

पछिल्ला घटनामा माओवादी केन्द्र र विप्लव नेतृत्वको नेकपाले गम्भीर समीक्षा गर्नु जरुरी छ । प्रचण्डको नाममा उर्दी जारी गर्ने काम विप्लव पक्षलाई सुहाउँदैन । यस्तो प्रचार गर्नेमाथि पार्टीभित्रबाट कार्वाही गर्ने प्रक्रियामा विप्लवहरु अघि बढ्नुपर्छ । अर्कोतर्फ विप्लवमाथि दमन गर्न सत्ताको उपयोग गर्न खोज्ने तत्वहरुविरुद्ध माओवादी केन्द्रले सजगता अपनाउनु जरुरी रहेको छ । बाटो फरक भएको दावी गरेपनि माओवादी केन्द्र र विप्लव पक्ष दुबैको मुख्य उद्देश्य न्यायपूर्ण नेपालको निर्माण हो । वैचारिकरुपमा एकले तत्कालमा लोकतान्त्रिक चरणहरु पार गर्दै समाजवादमा जाने कुरा गरेको छ भने अर्कोले नयाँ जनवादी क्रान्तिका कार्यभार पुरा गर्दै समाजवादमा जाने भनेको छ । दुबैमा राजनीतिक इमान्दारित रित्तिएको छैन । त्यो स्थितिमा दुबै पक्षले कार्यनीतिक मुद्दाहरुमा एक ठाउँमा आउन सक्ने बाटो खोज्दै अघि बढ्नु पर्छ । तर दुबै पक्षबीच एकले अर्कालाई निषेध गर्न खोज्नेहरु हावी भएपनि यसको सबैभन्दा गम्भीर परिणाम नेपालको जनपक्षीय आन्दोलनले नै बेहोर्नु परेको हुन्छ । यो विषयमा सबैभन्दा बढी सजगता विप्लव पक्षले नै देखाउनुपर्ने देखिन्छ । अहिलेको राज्यसत्ताको चरित्र जतिसुकै बुर्जवा भएपनि यो ठ्याक्कै हिजो जनयुद्दको क्रममा रहेको राज्यसत्ता नै भने कदापी होइन भन्ने कुरा उनीहरुले बुझ्नु पर्छ । यसरी जान सकिएन भने यदु वंशमा एकले अर्कोलाई सिध्याएर वंश नै समाप्त भएजस्तै नेपालको कम्युनिष्ट आन्दोलनमा जनपक्षीय शक्ति नै विलोप हुने खतरालाई दुबै पक्षले बुझ्न जरुरी छ ।