/  Fri, November 16, 2018

फूलानी : सरल कथाहरूको लयवद्द उडान

नेपाली फिल्मलाइ कसैले कागबेनी कसैले लुट त कसैले पशुपति प्रसाद सग जोडेर समृद्ध भएको बहस गर्छ्न । नेपाली सिनेमामा मौलिकताको स्वाद पस्क्ने र हिरोइज्मलाइ माथ खुवाउने चलचित्र पशुपति प्रसाद पनि हो । जुन चलचित्रलाई प्राण भर्ने काम खगेन्द्र लामिछानेले गरे ।  गाउँका रेडियोहरुमा रात्रिकालीन समयमा बज्ने नाटक कथा मिठो सारङ्गीको सुनेर निदाउने एउटा बर्ग नै नेपालमा छ । त्यस बर्गले खगेन्द्रलाई रेडियो मार्फत चिन्यो । फिल्म मार्फत उनको खास पहिचान नै बनिसकेको छ । आम मान्छेका लागी उनी एक सफल एक्टर हुन । अब कुनै पनि फिल्म नखेलेपनी नेपाली समाजमा खगेन्द्र राम्रो एक्टर हुन भन्ने इतिहास बनिसक्यो । खगेन्द्रलाई रङ्गिन पर्दाको हिरो बनाउने काम काठमाडौंका नाटक घरहरूले गरेका हुन ।

मलाई चाहिँ खगेन्द्र राम्रो कथाकार हुन भन्ने कुरा उनको पुस्तक फूलानी पढेपछि ज्ञात भयो । फूलानी मैले उति चासो दिएको कथा सङ्ग्रह थिएन । रङ्गकर्मी आशान्त शर्माले खगेन्द्रको दातको डोव कथाको कहानी नबताएको भए म यो किताब पढने थिइन होला ।  समकालीन कथा जगतमा सरल बिम्ब र भाषामा यति लयवद्द किताब सायद ठघ साल वरिपरि निस्केको छ जस्तो लाग्दैन ।

फूलानीका कथाहरु सरल छन । कथाका पात्रहरु साधारण छन । कथाको क्यानभास फराकिलो छ । कतिपय कथाहरुको बुनोटमा स्थानीय स्याङ्जा बाग्लुङ र त्यस वरिपरि प्रयोग हुने जन भाषाको प्रयोग घच्ची तरिकाले गरिएको छ। यो कारण यो कथा सङ्ग्रह क्लिस्ट कोठे साहित्य हुनबाट जोगिएको छ । घनघसे स डाँडामाथिको प्रेम सबाउसापको साइकल जस्ता कथामा स्थानीय जनजीवनको रोचक भाशिका प्रयोग भएका छ्न । कथाहरुलाइ उकृश्ठ बनाउने काम यस्ता भाशिकाको प्रयोगले गरेका छ्न । कथा पढ्दा कतै झर्को र झन्झट लाग्दैन ।

नेपाली कथामा आफ्नुपन नहुनु भाषागत शैलीको अभाव पनि हो ।खगेन्द्रको विशेषता भनेको सरल भाषा र शैली पनि रहेको देखिन्छ । अधिकाम्स कथाहरुमा वाक्य गठन प्रक्रिया एकदम सरल छ चुस्त छ ।छोटो वाक्यबाट पनि भावको तिव्र बिस्तार गरिएको छ । उनको कथाको केन्द्रिय विशेषता बियोग पनि हो । उनको कथाको टुङ्याउनी दुस्खद दुर्घटना जस्तो भएको छ । मिलन भन्दा बिछोड उनको लेखनी पहिचान नै बनेको छ । फूलानी राम्रो प्रेम कथा हो । तर बिछोडको रङले रङ्गिएको ।

धेरै कथाहरुको शैली फिल्मी पनि छ । प्रत्येक कथा फिल्मको लागि उपयुक्त पनि छन । यश सङ्ग्रहको एकाध कथामा त फिल्म पनि बनिसकेको छ । खगेन्द्ले कतै कसैले फिल्मको पटकथा खोजे भनेपनि फिल्मको लागी पनि होस भनेर यो लौरो नभाची साप मार्ने काम गरेका हुन जस्तो पनि लाग्छ। तर उनले कथाको मर्म र साहित्यिक ओजलाई मर्न दिएका छैनन् । समकालीन पुजी बजार आएको भोगवादी सोचलाई प्रहार गरिएको प्राध्यापकको कार बियोग एक घच्ची कथा हो ।यो सङ्ग्रह सबैभन्दा उत्कृष्ट कथा पनि हो । आजको बजारले मानिसलाई कसरी उपभोक्ताकरण गर्छ रु आफ्नु सपना भन्दा मानिस बजारिया समान लाई किन धेरै प्रेम गर्छ ।कथाको पात्र सुश्री र नन्दप्रसाद बहुत यसको राम्रो उदाहरण हुन ।कला चिन्तनको मृत्यु कसरी हुँदैछ । कथामा रोचक बर्णन छ ।कथाले कलाको सिण्डिकेटको पर्दाफास गरेको देखिन्छ । प्रोपेसरहरु यो कथा पढ्दा उहाँहरुको पेसर बढन पनि सक्छ ।

नेपाली कथा क्षेत्रले यश किसिमको कथा सङ्ग्रह पाउनु सुखद छ । बधाई खगेन्द्र लामिछाने जी ।

कात्तिक १० गते, २०७५ - ०९:५६ मा प्रकाशित

चिनीमा दिइएको अनुदानप्रति अस्ट्रेलियाको आपत्ति

सिड्नी। अस्ट्रेलियाले चिनीमा भारतले दिइआएको अनुदानका विरुद्धमा विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्लुटिओ) मा...   

बसभित्र राखिएको ग्यास सिलिन्डर विस्फोट हुँदा दुर्घटना, ४२ जनाको मृत्यु

हरारे। जिम्बाबेमा शुक्रबार भएको सडक दुर्घटनामा परी कम्तीमा ४२ जनाको मृत्यु भएको छ । जिम्बाबेका प्रहरी...   
इँटाभट्टा सञ्चालनमा रोक

इँटाभट्टा सञ्चालनमा रोक

काभे्रपलाञ्चोक। नमोबुद्ध नगरपालिकाले आफ्नो क्षेत्रमा इँटा उद्योग सञ्चालनमा रोक लगाएको छ । यसअघि...   

कोलम्बो प्रोसेसः संयुक्त नेतृत्व र साझा जिम्मेवारी आवश्यक

काठमाडौँ। श्रम, रोजगार तथा सामाजिक सुरक्षामन्त्री गोकर्णराज विष्टले ‘कोलम्बो प्रोसेस’को उद्देश्य...   
शासनकालका दुईजना उच्च नेताहरु जातीय नरसंहारमा दोषी ठहर

शासनकालका दुईजना उच्च नेताहरु जातीय नरसंहारमा दोषी ठहर

नोमपेन्ह। कम्बोडियाका खमेर रुज शासनकालका दुईजना उच्च नेताहरु जातीय नरसंहारमा दोषी भेटिएको छ । कम्बोडियाको...   

बसको ठक्करबाट टंकबहादुर गुरुङको घटनास्थलमै मृत्यु

लमजुङ। बेंसीशहर नगरपालिका–१ उदिपुरको खहरे खोलामा स्कुल बसको ठक्करबाट आज बिहान एक पैदल यात्रुको मृत्यु...   
शनिबारदेखि ‘हट एयर’ बेलुनमा उडेर पोखरा घुम्न पाइने

शनिबारदेखि ‘हट एयर’ बेलुनमा उडेर पोखरा घुम्न पाइने

काठमाडौँ। ‘हट एयर’ बेलुनमा उडेर अब पर्यटकीय नगरी पोखराको मनोरम दृश्यावलोकन गर्न पाइने भएको छ । बेलुन...   

पत्रकार देवकोटालाई घाइते बनाएको घटनाप्रति महासङ्द्वारा भत्र्सना

काठमाडौँ। नेपाल पत्रकार महासङ्घले महासङ्घका सभासद् एवं रेडियो थाहा सञ्चारमा कार्यरत् पत्रकार देवीराम...   

प्रचण्ड गएर नुहाएपछि ‘मेडिकल टुरिजम’को रूपमा चिनियो तातोपानी कुण्ड

बेनी। बेनी नगरपालिका–४ मा अवस्थित प्राकृतिक तातोपानीको कुण्ड ‘मेडिकल टुरिजम’ अर्थात् स्वास्थ्य...   
आइएमईको दशैंमा बिस लाख योजनाको पहिलो विजेता घोषणा

आइएमईको दशैंमा बिस लाख योजनाको पहिलो विजेता घोषणा

काठमाडौं ।नेपालको नेतृत्वदायी रेमिटेन्स सेवा प्रदायक कम्पनी आइएमईले २०७५ सालमा मनाइने पर्वहरू जस्तैः–...   
अरु धेरै

प्रतिकृया लेख्नुहोस्:

अन्य समाचारहरु:
Top