सन् १९५० को सन्धि पुनरावलोकन प्रस्ताव गर्ने नेपालको तयारी

काठमाडौं, १८ असोज । नेपाल–भारत प्रबुद्ध समूह (ईपीजी)को मंगलबारदेखि शुरु हुने दोस्रो बैठकमा नेपालले सन् १९५० को सन्धि पुनरावलोकन प्रस्ताव गर्ने तयारी गरेको छ । सन्धिमा सुधार गर्नुपर्ने बिषयबारे नेपाली पक्षले यो बैठकमा स्पष्ट प्रस्ताव राख्ने तयारी गरेको छ । बिशेषगरी हतियार र अन्य सैन्य सामाग्री खरिद गर्दा नेपालले भारतको सहमति लिनुपर्ने, प्राकृतिक स्रोत साधनमा भारतलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने तथा गोर्खा भर्ति लगायतका बिषयमा नेपाली पक्षले संशोधन गर्न चाहेको छ । तीन महिनाअघि काठमाडौमा प्रबुद्ध समूहको बैठक बसेको थियो । काठमाडौंमा बसेको पहिलो बैठक भने औपचारिकतामा मात्रै सीमित भएको थियो । नेपाल–भारतबीच भएको सन् १९५० लगायतका पुराना सन्धि सम्झौताहरु पुनरावलोकन गर्ने सम्बन्धमा दुई देशलाई सुझाव दिन भन्दै दुई देशको प्रवुद्ध समूह गठन गरिएको थियो । पहिलो बैठकमा तीन महिनापछि दिल्लीमा दोस्रो बैठक बस्ने र त्यतिञ्जेल अध्ययन गरेर दुवै देशको प्रवुद्ध समूहले एजेण्डा पेश गर्ने समझदारी गरेका थिए । मधेस आन्दोलनका बाहनामा भारतले नाकाबन्दी लगाएकै बेला काठमाडौंमा प्रबुद्ध समूहको बैठक बसेको थियो । बैठकमा नेपालको तर्फबाट पूर्वपरराष्ट्र मन्त्री डा. भेषबहादुर थापा संयोजक छन् भने पूर्वमन्त्री नीलाम्बर आचार्य, सांसद राजन भट्टराई र पूर्वसचिव तथा अख्तियार दुरुपयोग अनुसन्धान आयोगका पूर्व प्रमुख आयुक्त सूर्यनाथ उपाध्याय सहभागी हुँदैछन् । त्यस्तै भारतका तर्फबाट प्रबुद्ध समूहमा सांसद भगतसिंह कोसियारीको संयोजकत्वमा पूर्वराजदूत जयन्तप्रसाद, प्राध्यापक बिसी उप्रेती र प्राध्यापक महेन्द्र पी लामा सदस्य छन् । एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली प्रधानमन्त्री भएकाबेला दिल्ली भ्रमणमा भारतीय समकक्षी नरेन्द्र मोदीसँगको औपचारिक वार्तापछि भारतले प्रबुद्ध समूहका आफ्ना तर्फबाट नाम सार्वजनिक गरेको थियो । तत्कालीन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईको ०६८ कार्तिकमा भारत भ्रमणका क्रममा १९५० को सन्धि लगायतका विषयहरूमा छलफल गरी निष्कर्शमा पुग्न विज्ञ समूह (ईपीजी) गठन गर्ने सहमति भएको थियो ।