आजतकले लेख्यो– प्रचण्डको भारतयात्रा भारतकाे कुटनीतिक जीत

काठमाडौं, ३० भदौ । नेपालका प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डको भारत भ्रमण विहीबारदेखि शुुरु भएको छ । प्रधानमन्त्री बनेपछि प्रचण्डको यो पहिलो विदेश भ्रमण हो ।े पहिलो विदेश भ्रमण भारतलाई छानेर भारतसँग सम्बन्ध वृहत्त बनाउने उनको चाहना छ । चार दिनको यो भ्रमणमा भारत नेपालको रेलवे लाइन बनाउन मद्दत गर्ने सम्झौता गर्नसक्ने भएको छ । यो रेलवे लाइन पूर्वी नेपालको मेचीदेखि पश्चिम महाकालीसम्म जोडिन्छ । रेलवे लाइनका साथै नेपाललाई हाइड्रो इलेक्ट्रिक पावर प्लान्टको बारेमा पनि दुई पक्षबीच कुराकानी हुने भएको छ । गएको अगस्त ४ मा नेपालका प्रधानमन्त्रीको पदमा सपथ लिएका प्रचण्डको यो भ्रमण भारतका लागि पनि केही मानेमा महत्वपूर्ण छ । यस्ताे छ, अाजतककाे विश्लेषणः १) भारत तथा चीन नेपालमा आफ्नो दबदबा कायम राख्ने कोशिश गरिरहेका छन् । यसमा प्रचण्ड तथा यसअघिका प्रधानमन्त्री आफ्नो पहिलो विदेश भ्रमणका रुपमा भारतलाई छनोट गर्नु भारतको कुटनीतिक जीत हो । २) नेपालका पूर्व प्रधानमन्त्री केपी ओलीको कार्यकालको दौरान भारत–नेपालको सम्बन्ध चिसिएको थियो । ओलीले यस्तो सम्झौता गरेका थिए, जसमा भारतबाट नेपालको निर्भरता कम हुन सक्छ । ३) भारतका साथै नेपालमा चीनको सहयोगमा धेरै नै रोड तथा अस्पताल निर्माण भएका छन् । ती परियोजनाहरुमा नेपालमा चीनको एकतर्फी प्रभाव स्थापित गर्न नदिन भारतले कोशिश गर्ने गरेको छ । ४) ओलीको कार्यकालमा नेपालले चीनको तिब्बतबाट काठमाडौंसम्म रेल नेटवर्क स्थापित गर्नका लािग एक सम्झौता भएको थियो । यसका साथै पेट्रोलियम पदार्थ आयातका लागिपनि एक सम्झौता भएको थियो । यस घटनालाई लिएर भारत चिन्तित छ । ५) भारत अहिले पनि नेपालको सबैभन्दा बढी ब्यापार सझेदार हो । भारत नेपालका लागि सबै भन्दा ठूलो डोनर, सप्लायर तथा इन्धनको एकमात्र स्रोत हो । नेपालमा गत वर्ष आएको विनाशकारी भूकम्पमा ९ हजार भन्दा बढी नागरिकको मृत्यु भएको यिो भने ठूलो मात्रामा आर्थिक नोक्सान भएको थियो । यसका लागि पनि नेपाललाई भारतको बढी नै आवश्यकता छ । ६) नेपालको ओली सरकार पूर्ववर्ती सरकारको तुलनामा चीनको साथ बढी नजिक रहेको थियो । यो भारतका लागि चिन्ताजनक विषय थियो । अब प्रचण्डको यात्राले भारतको चीनमाथि कुटनीतिक जीत मिलेको छ । ७) नेपालका नयाँ प्रधानमन्त्री कम्युनिष्ट पार्टीको नेता भएपछि पनि चीनसँगको सम्बन्धमा त्यति धेरै ध्यान दिएका छैनन् । जबकि यसअघि सन् २००८ मा उनी पहिलो पटक नेपालको प्रधानमन्त्री बनेका थिए, त्यतिबेला पहिलो विदेश यात्राको रुपमा चीनलाई छानेका थिए ।