उपेक्षमा पर्दै आयुर्वेदिक औषधालय

धनकुटा, १७ असार । वि.स. १९८६ सालमा धनकुटा सदरमुकामा स्थापित कोशी अञ्चल आयुर्वेदिक औषधालयमा बिरामीका चाप दिनानुदिन घद्दो अवस्थामा रहेका छन । स्थापना कालको लामो समयसम्म कोशी अञ्चलका सबै जिल्ला र मेची अञ्चलको ताप्लेजुङ जिल्लासम्मका बिरामीको भीड हुने औषधालय आजकाल सुनसान बन्न थालको छ । अञ्चल आयुर्वेदिक औषधालयमा पर्याप्त औषधि र उपकरण अभावमा विरामीले भरपर्दो सेवा पाउन नसकेका कारण विरामीको चापमा कमि आएको हो । पहिले–पहिले बिरामीको चाप थेगिनसक्नु हुने औषधालयमा अहिले मुस्किलले दैनिक १० देखि १५ जना बिरामी आउने गरेका छन् । आर्युवेद उपचारको प्रभाब ढिलो हुने भएकाले बढ्दो आधुनिकतासँगै आयुर्वेदिक क्षेत्रमा मानिसको मोह घटेसँगै यस्ता आयुर्वेदिक औषधालय धरापमा पर्ने गरेका छन । कोशी अञ्चल औषधालयमा आएका बिरामी प्राय गरी पेटको रोगी, बाथका रोगी आउने गरेको निमित्त प्रमुख कबिराज चन्द्र केलाल कर्ण ले बताए । कोशी अञ्चल आयुर्वेदिक औषधालय नाम मात्रै रहेको र अधिकार जिल्लाको रहेको निमित्त प्रमुख कर्णले बताए । उनले भने जिल्लामा भन्दा दरबन्दी पनि कम रहेको छ । जिल्लामा सात ओटा दरबन्दी हुन्छ तर अञ्चलमा छ ओटा मात्रै छ । आयुर्वेदिक उपचारको लागि ८५ किसिमको औषधिमध्ये लगभग ४० किसिमको औषधि सरकारले उपलब्ध गराउने गरेको र केही औषधि औषधालयले पनि बनाउने गरेको निमित्त प्रमुख कबिराज कर्णले बताए । आयुर्वेदिक औषधालयमा सबैभन्दा बढि धनकुटा बिरामी आउने गरेका र त्यसपछि संखुवासभा, भोजपुर, पाँचथर, सुनसरी, झापा, सिराहाका बिरामी आउने गरेका निमित्त प्रमुख कर्णले जानकारी दिए । निमित्त प्रमुख कर्णका अनुसार औषधालयमा केही मात्रामा संरचना रहेपनि अभाव रहेको छ । औषधालयले धनकुटाको छिन्ताङ गाविसमा पनि शाखा सञ्चालन गरेको जनाएको छ । निम्न आयस्रोत भएका बिरामीको सहजै पहुचँ पुग्ने तथा नि ःशुल्क उपचार हुने यस्ता औषधालयको महत्व र यसको प्रभावको बारेमा प्रचारप्रसार गरि जनस्तर पुर्याउन सम्बन्धित निकायले बेलैमा सोच्नु जरुरी छ । नत्र यस्ता औषधालय इतिहासमा मात्रैै सिमित हुने देखिएको छ ।