एमालेमा एक्लिँदै ओली, आफैंले बनाएकाे जालोमा आफैं फसे

काठमाडौं । नेकपा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली अहिले आफ्नै बनाएको शक्ति संरचनाभित्रै घेराबन्दीमा परेका छन् । गुन्डुस्थित निवासमा तीन दिनसम्म चलेको सचिवालय बैठकमा अधिकांश पदाधिकारीले ओलीलाई नेतृत्वबाट मार्ग प्रशस्त गर्न खुला दबाब दिएका छन् ।

सबैभन्दा ठूलो झट्का ओलीले आफ्नै भरपर्दा सहयात्रीहरूबाट पाए । उपाध्यक्ष विष्णुप्रसाद पौडेल र महासचिव शंकर पोखरेल ले अब पुरानै शैलीमा पार्टी चल्न नसक्ने सन्देश दिएपछि ओली पहिलोपटक सचिवालयमै स्पष्ट अल्पमतमा देखिएका छन् ।

बैठकअघि ओलीले पुनर्गठनको बहस नगर्न चेतावनी दिएका थिए । तर उपाध्यक्ष पृथ्वीसुब्बा गुरुङ ले प्रतिवाद गर्दै एमाले निजी कम्पनी नभएको जवाफ फर्काए । त्यसपछि बैठकको माहोल ओलीका लागि असहज बन्दै गयो ।

पाँच उपाध्यक्षमध्ये रामबहादुर थापा बाहेक अधिकांश नेताले नेतृत्व परिवर्तनको पक्षमा धारणा राखे । उपमहासचिव योगेश भट्टराई र उपाध्यक्ष गोकर्ण बिष्ट ले समेत पुनर्गठनका लागि ओलीले बाटो खोल्नुपर्ने अडान राखेका छन् ।

एमालेभित्र अहिले उठेको असन्तुष्टि केवल व्यक्तिविरोध होइन, ओली शैलीविरुद्धको विद्रोहका रूपमा हेरिएको छ । वर्षौंदेखि फरक मतलाई कारबाही, निष्कासन र दबाबमार्फत दबाउँदै आएका ओलीमाथि अहिले आफ्नै शैली उल्टिएको छ ।

२०७१ सालमा अध्यक्ष बनेपछि ओलीले पार्टीका सबै संरचना आफूअनुकूल बनाउँदै लगे । फरक मत राख्ने नेता क्रमशः किनारामा पारिए । माधवकुमार नेपाल, झलनाथ खनाल, भीम रावल र घनश्याम भूसाल जस्ता नेताहरू पार्टीबाट अलग भए ।

ओलीलाई ‘बा’, ‘राजनेता’ र ‘युगपुरुष’ बनाउने अभियान चलाइयो । पार्टीभित्र उनका तस्वीरबाहेक अरू नेता नराख्न निर्देशनसम्म जारी भयो । मदननगर बल्खुमा बन्ने भनिएको पार्टी मुख्यालयलाई व्यवसायीको दानसँग जोडेर ‘ओलीनगर’ बनाउनेसम्मको चर्चा भयो ।

फरक मत राख्नेहरूमाथि कारबाहीको श्रृंखला पनि निरन्तर चल्यो । विन्दा पाण्डे र उषाकिरण तिम्सेना निलम्बनमा परे भने भीम रावल निष्कासित भए ।

यति मात्रै होइन, पूर्वराष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारी सक्रिय राजनीतिमा फर्किने संकेत दिएपछि उनको सदस्यता नवीकरणसमेत रोकियो । मदन भण्डारीबारे ओलीले दिएका विवादास्पद अभिव्यक्तिले समेत पार्टीभित्र असन्तोष चर्काएको थियो ।

ओलीका लागि अहिलेको संकटको अर्को कारण विधान संशोधन पनि बनेको छ । दुई कार्यकाल र ७० वर्षे उमेर हद हटाएर ओलीलाई तेस्रोपटक अध्यक्ष बनाइएको निर्णय अहिले धेरै नेताले ‘ऐतिहासिक गल्ती’ भन्न थालेका छन् । त्यही निर्णयका मुख्य समर्थकहरू अहिले पुनर्गठनको मागमा उभिएका छन् ।

विशेषगरी २१ फागुनको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा एमालेले बेहोरेको निराशाजनक परिणामपछि पार्टीभित्र असन्तोष विस्फोट भएको हो । नेताहरूको निष्कर्ष छ— एमाले अब पुरानै शैलीमा अघि बढ्न सक्दैन ।

तर ओली अझै झुक्ने संकेतमा छैनन् । उनी पुनर्गठनको प्रस्तावलाई औपचारिक एजेन्डा बनाउनसमेत तयार छैनन् । उल्टै, केन्द्रीय कमिटीमा बहुमत आफ्नो पक्षमा रहेको दाबी गर्दै नेताहरूलाई फकाउने प्रयासमा छन् ।

एमालेभित्र अहिले प्रश्न एउटै उठेको छ— वर्षौंदेखि अरूलाई किनारामा पार्दै आएका ओली यसपटक आफ्नै बनाएको किल्लाभित्र टिक्न सक्लान् कि सक्दैनन् ?