होर्मुज स्ट्रेट खोल्न इरानलाई ४८ घण्टे अल्टिमेटम दिएका ट्रम्पको बेलायतका प्रधानमन्त्रीलाई फोन

काठमाडौं । डोनाल्ड ट्रम्पले ऊर्जा ढुवानीका लागि अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण जलमार्ग स्ट्रेट अफ होर्मुज खोल्न इरानलाई ४८ घण्टाको अल्टिमेटम दिएका छन्। यसैबीच उनले बेलायतका प्रधानमन्त्री क‍िअर स्टार्मर सँग टेलिफोन वार्ता गरेका छन्।

डाउनिङ स्ट्रिटका प्रवक्ताका अनुसार दुई नेताबीच मध्यपूर्वको पछिल्लो अवस्था र विश्वव्यापी ढुवानी पुनः सञ्चालन गर्न होर्मुज स्ट्रेट खोल्नुपर्ने विषयमा केन्द्रित छलफल भएको थियो। दुवैले ऊर्जा बजारको स्थिरताका लागि उक्त जलमार्ग खुला हुनु आवश्यक रहेकोमा सहमति जनाएका छन्।

प्रवक्ताले निकट भविष्यमै ट्रम्प र स्टार्मरबीच पुनः संवाद हुने पनि बताएका छन्।

ट्रम्पले आइतबार बिहान इरानलाई चेतावनी दिँदै तोकिएको समयभित्र स्ट्रेट नखोले ऊर्जा पूर्वाधारमा कडा आक्रमण गरिने बताएका थिए। अहिले उक्त अल्टिमेटम सकिन करिब एक दिन मात्र बाँकी छ।

उता इरानले भने आफ्नो ऊर्जा संरचनामाथि आक्रमण भए कडा प्रतिकार गर्ने चेतावनी दिइरहेको छ।

स्ट्रेट अफ होर्मुज किन महत्त्वपूर्ण?

अरब खाडीलाई ओमानको खाडी हुँदै अरब सागरसँग जोड्ने स्ट्रेट अफ होर्मुज विश्वकै सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण ऊर्जामार्गमध्ये एक हो। यो एकातिर ओमान र यूएई तथा अर्कोतिर इरानको बीचमा अवस्थित छ।

विश्वभर प्रयोग हुने कच्चा तेलको करिब पाँचौँ हिस्सा यही जलमार्गबाट ओसारपसार हुन्छ। साथै, एलएनजी (तरलीकृत प्राकृतिक ग्यास) व्यापारमा पनि यसको ठूलो योगदान छ।

अमेरिकी ऊर्जा सूचना प्रशासन (ईआईए)का अनुसार यहाँबाट जाने अधिकांश तेल एसियाली देशहरू—चीन, भारत, जापान र दक्षिण कोरियातर्फ जाने गर्छ, जसले करिब ७० प्रतिशत हिस्सा ओगट्छ। युरोपको झण्डै ३० प्रतिशत जेट इन्धन पनि यही मार्गबाट आपूर्ति हुन्छ।

अमेरिका-इजरायल र इरानबीचको तनावले यो रणनीतिक जलमार्गसम्म असर पारेको छ, जसका कारण अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा तेलको मूल्य तीव्र रूपमा बढेको छ।

इरानी सरकारी सञ्चारमाध्यमका अनुसार स्ट्रेट बन्द गर्ने अन्तिम निर्णय सर्वोच्च राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले गर्छ, जसलाई सरकारबाट अनुमोदन गर्नुपर्ने हुन्छ।