अर्घाखाँचीमा सबै दलका नयाँ अनुहार, कसले मार्ला बाजी?

अर्घाखाँची । प्रतिनिधिसभा सदस्यका लागि फागुन २१ गते हुने निर्वाचन नजिकिँदै जाँदा अर्घाखाँचीमा चुनावी सरगर्मी बढेको छ। एउटा मात्रै प्रतिनिधिसभा निर्वाचन क्षेत्र रहेको यस जिल्लामा यस पटकको चुनाव विशेष बनेको छ, किनकि पछिल्ला चार निर्वाचनमा लगातार विजयी हुँदै आएका टोपबहादुर रायमाझी प्रतिस्पर्धामा छैनन्।

नक्कली भुटानी शरणार्थी प्रकरणमा पक्राउ परेपछि रायमाझी ३३ महिनादेखि हिरासत र कारागारमा छन्। २०६४, २०७०, २०७४ र २०७९ सालका निर्वाचनमा अर्घाखाँचीबाट निर्वाचित भएका रायमाझीको अनुपस्थितिले यस पटक जिल्लाको चुनावी समीकरण फेरिएको छ।

यस पटक नेकपा एमाले, नेपाली कांग्रेस, नेकपा र राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का नयाँ उम्मेदवारबीच मुख्य प्रतिस्पर्धा हुने देखिएको छ।

एमालेले पीताम्बर भुसाललाई उम्मेदवार बनाएको छ। दुई कार्यकाल जिल्ला अध्यक्ष रहेका भुसाल २०७९ को निर्वाचनमा चुनावी कमान्डर थिए। स्थानीय तहदेखि जिल्ला तहसम्म संगठन निर्माणमा सक्रिय भुसाललाई एमालेभित्र कुशल संगठकका रूपमा चिनिन्छ।

नेपाली कांग्रेसले विष्णुप्रसाद खनाल ‘मुस्कान’लाई उम्मेदवार बनाएको छ। कांग्रेसको विद्यार्थी संगठनबाट राजनीति सुरु गरेका मुस्कान पूर्व जिल्ला सभापति तथा हाल लुम्बिनी प्रदेश सहमहामन्त्री हुन्। शिक्षक पेशा छाडेर राजनीतिमा होमिएका उनी लामो समयदेखि जिल्लाको संगठनमा सक्रिय छन्।

रास्वपाले हरि प्रसाद भुसाललाई उम्मेदवार बनाएको छ। २०७९ को निर्वाचनमा पनि उम्मेदवार बनेका भुसालले ३ हजार ५ सय मत प्राप्त गरेका थिए। व्यवसायीसमेत रहेका उनी अर्घाखाँची चेम्बर अफ कमर्सका महासचिव हुन्।

नेकपाबाट रामबहादुर चौहान उम्मेदवार बनेका छन्। एमाले विद्यार्थी राजनीतिबाट सुरु गरेका चौहान पार्टी विभाजनपछि एकीकृत समाजवादी हुँदै हाल नेकपामा सक्रिय छन्। विभिन्न सामाजिक र संस्थागत भूमिकामा काम गरेको अनुभव उनको पक्षमा देखिन्छ।

अर्घाखाँचीको चुनावी इतिहास हेर्दा बहुदल स्थापनापछि नेपाली कांग्रेस, एमाले र माओवादी केन्द्रले समान रूपमा दुई–दुई पटक निर्वाचन जितेका छन्। तर पछिल्ला चार निर्वाचन भने रायमाझीले जित्दै आएका थिए।

२०७९ सालको निर्वाचनमा रायमाझीले ४२ हजार ६ सय ७५ मत ल्याउँदा कांग्रेसकी पुष्पा भुसालले ४० हजार ९ सय ४५ मत प्राप्त गरेकी थिइन्। अन्तर मात्र १ हजार ७३० थियो। तर समानुपातिकतर्फ एमालेले कांग्रेसभन्दा करिब साढे १० हजार बढी मत पाएको थियो।

गत स्थानीय तह निर्वाचनमा ६ पालिका र ६१ वडामध्ये एमालेले ३ प्रमुख, ५ उपप्रमुख र ३१ वडा अध्यक्ष जितेको छ भने कांग्रेसले २ प्रमुख र २३ वडा अध्यक्ष जितेको छ। अन्य दलको उपस्थिति सीमित छ।

जिल्लामा १ सय २ मतदान स्थल, २ सय ९ मतदान केन्द्र र १ लाख ७१ हजार ६ सय ५२ मतदाता छन्।

रायमाझीको अनुपस्थितिमा पहिलो पटक अर्घाखाँचीका मतदाता नयाँ अनुहारबीचबाट प्रतिनिधि छान्ने अवस्थामा पुगेका छन्। मुख्य दलहरू आफ्नो संगठनात्मक बल र पुरानो मत जोगाउने रणनीतिमा छन् भने रास्वपाले मत परिवर्तनको नारासहित अभियान चलाइरहेको छ।

यस पटक अर्घाखाँचीमा चुनाव व्यक्तिभन्दा बढी संगठन, पुरानो आधार र मत सर्ने–नसर्ने गणितमा निर्भर देखिएको छ।