कोशीको माथिल्लो सदनमा नयाँ पुस्ता: विरासत, संघर्ष र समावेशिताको तीन कथा

काठमाडाैं । राष्ट्रिय सभालाई प्रायः ‘अनुभवी’ वा ‘अवकाशप्राप्त’ नेताहरूको थलो मानिँदै आएको छ। तर कोशी प्रदेशबाट निर्वाचित भएका तीन नयाँ सदस्यले यो बुझाइलाई अलिकति हल्लाइदिएका छन्। विरासत बोकेका नेता, दलित आन्दोलनबाट उठेका संगठक र अल्पसंख्यक समुदायकी युवा नेतृ—यी तीन फरक पृष्ठभूमिका पात्र अब एउटै सदनमा भेटिँदैछन्।

नेपाली कांग्रेसका सुनिलबहादुर थापा, नेकपा एमालेका सोम पोर्तेल र रोशनी मेचे ६ वर्षे कार्यकालका लागि राष्ट्रिय सभामा पुगेका छन्। गठबन्धनको कारण उनीहरूको जित अपेक्षित भए पनि, उनीहरूले बोकेका राजनीतिक सन्देश भने फरक–फरक छन्।

विरासतबाट संसदसम्म: सुनिल थापा

कोशीबाट निर्विरोध राष्ट्रिय सभा पुगेका सुनिलबहादुर थापा नेपाली राजनीतिमा ‘विरासत’को प्रतिनिधि नाम हुन्। पूर्वप्रधानमन्त्री सूर्यबहादुर थापाका छोरा थापा राजनीतिमा ढिलो प्रवेश गरेनन्, तर सजिलो यात्राबाट पनि आएका होइनन्।

संयुक्त राष्ट्रसंघको जागिर छोडेर राजनीतिमा होमिएका थापाले राप्रपा हुँदै कांग्रेससम्मको यात्रा तय गरेका छन्। २०७० मा संविधान सभाबाट निर्वाचित, २०७४ मा मन्त्री, अनि अहिले राष्ट्रिय सभा—थापाको राजनीतिक जीवन अनुभव र सत्ताको संयोजन हो। कोशीबाट उनी निर्विरोध भए पनि माथिल्लो सदनमा उनको परीक्षा अब सुरु हुँदैछ।

जरा जमेको राजनीति: सोम पोर्तेल

सोम पोर्तेलको कथा चम्किलो भन्दा पनि जमिनसँग जोडिएको छ। दलित आन्दोलन, विद्यार्थी राजनीति र स्थानीय शासन हुँदै राष्ट्रिय सभासम्म पुगेका पोर्तेल ‘तलबाट माथि’ उठेको नेतृत्वका उदाहरण हुन्।

झापा जिल्ला समन्वय समितिको प्रमुखका रूपमा पाँच वर्ष काम गरेका पोर्तेल नीति बनाउने तहमा पुगेका छन्। उनी राष्ट्रिय सभालाई ‘रिटायर्ड क्लब’ होइन, सक्रिय नीति मन्थनको थलो बनाउनुपर्ने धारणा राख्छन्। स्थानीय विकासको अनुभव बोकेर माथिल्लो सदन पुगेका पोर्तेल दलित प्रतिनिधित्वभन्दा अगाडि गएर प्रभावकारी आवाज बन्ने तयारीमा छन्।

अल्पसंख्यक आवाजको नयाँ प्रवेश: रोशनी मेचे

रोशनी मेचे राष्ट्रिय सभामा केवल महिला वा एमालेको प्रतिनिधि मात्र होइनन्, उनी अल्पसंख्यक मेचे समुदायको पहिचान बोकेर पुगेकी छन्। झापाकी युवा नेतृ मेचे पछिल्ला वर्षमा राजनीतिक वृत्तमा कम देखिइन्, तर पार्टीभित्र उनको भूमिकालाई रणनीतिक रूपमा हेरिँदै आएको थियो।

पूर्वप्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीको सचिवालयमा काम गरेको अनुभव, आदिवासी जनजाति महासंघमा सक्रियता र समुदायसँगको निरन्तर सम्बन्ध—यी सबै उनको राजनीतिक पूँजी हुन्। राष्ट्रिय सभामा पुगेसँगै उनी लोपोन्मुख र अल्पसंख्यक समुदायको आवाज संस्थागत गर्ने लक्ष्यमा छिन्।

तीन पात्र, एक सदन

कोशी प्रदेशबाट राष्ट्रिय सभामा पुगेका यी तीन अनुहारले माथिल्लो सदनको चरित्र कता मोडिन्छ भन्ने प्रश्न उठाएका छन्। विरासत, संगठन र समावेशिता—तीनवटै धार अब एउटै सदनमा ठोक्किनेछन्।

राष्ट्रिय सभा औपचारिकतामा सीमित हुन्छ कि नीति निर्माणको प्रभावशाली थलो बन्छ, यसको उत्तर यी नयाँ अनुहारहरूको भूमिकाले नै दिनेछ।