विभाजनको संघारमा कांग्रेसः महामन्त्रीद्वयद्वारा विशेष महाधिवेशनको औपचारिक आह्वान

काठमाडौं । प्रमुख विपक्षी दल नेपाली कांग्रेस औपचारिक विभाजनको संघारमा पुगेको संकेत देखिएको छ । पार्टीका महामन्त्रीद्वय गगनकुमार थापा र विश्वप्रकाश शर्माले विशेष महाधिवेशन आह्वान गर्दै सार्वजनिक रूपमा संस्थापन पक्षसँग टकरावको बाटो रोजेका छन् ।

बुधबार संयुक्त वक्तव्य जारी गर्दै महामन्त्रीद्वयले आगामी पुस २७ र २८ गते विशेष महाधिवेशन आयोजना गर्ने घोषणा गरेका हुन् । उनीहरूले विशेष महाधिवेशन बोलाउनु महाधिवेशन प्रतिनिधिको वैधानिक, संवैधानिक र राजनीतिक अधिकार भएको दाबी गरेका छन् ।

संयुक्त विज्ञप्तिमा भनिएको छ, ‘पौष २८ भित्र विशेष महाधिवेशन गर्नका लागि हस्ताक्षरकर्ता महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूको तर्फबाट गरिएको प्रयास महाधिवेशन प्रतिनिधिको वैधानिक अधिकार हो । पौष २७ र २८ का लागि तय भएको विशेष महाधिवेशन कानूनी र राजनीतिक रूपमा अपरिहार्य तथा बाध्यकारी भइसकेको छ ।’

महामन्त्रीद्वयले पार्टी विधानको पालना नगर्दै नेतृत्वले जिम्मेवारीविहीन व्यवहार देखाएको आरोपसमेत लगाएका छन् । विधानबमोजिम अनिवार्य रहेको विशेष महाधिवेशन नबोलाइनु, पार्टीको आन्तरिक लोकतन्त्र कुण्ठित हुनु र जिम्मेवारीअनुसार काम नगर्नु पार्टी विधान तथा राजनीतिक दलसम्बन्धी कानुनविपरीत भएको उनीहरूको ठहर छ ।

विज्ञप्तिमा भनिएको छ,‘विधानको धारा ३(१२) र धारा २७(१) को व्यवस्थालाई आत्मसात् गर्दै नेपाली कांग्रेसको विधानको धारा १७(२) अनुसार मिति २०८२ साल पौष २७ र २८ गते काठमाडौंको भृकुटीमण्डपमा आयोजना हुन गइरहेको विशेष महाधिवेशनमा सहभागी भई यसलाई व्यवस्थित, मर्यादित र भव्य रूपमा सम्पन्न गर्न सम्पूर्ण महाधिवेशन प्रतिनिधिहरूलाई हार्दिक आह्वान गर्दछौं ।’

महामन्त्रीद्वयका अनुसार विशेष महाधिवेशन अब केवल विकल्प मात्र नभई कानूनी र राजनीतिक बाध्यता बनिसकेको छ । पार्टीभित्र लामो समयदेखि देखिएको निर्णयहीनता, नेतृत्वको एकाधिकार प्रवृत्ति र संगठनात्मक जडताको अन्त्यका लागि विशेष महाधिवेशन आवश्यक भएको उनीहरूको तर्क छ ।

यता, कांग्रेसको संस्थापन पक्षले भने महामन्त्रीद्वयद्वारा आह्वान गरिएको विशेष महाधिवेशनलाई अस्वीकार गर्दै त्यसमा सहभागी नहुन पार्टी पङ्क्तिलाई निर्देशन दिइसकेको छ । संस्थापन पक्षको यस्तो निर्देशनपछि पार्टीभित्रको आन्तरिक विवाद झनै चर्किएको छ ।

विशेष महाधिवेशनलाई लिएर कांग्रेसभित्र दुई धार स्पष्ट रूपमा आमनेसामने उभिएका छन् । महामन्त्रीद्वयको कदमलाई सुधारवादी र विधानसम्मत पहल ठान्ने समूह एकातिर देखिएको छ भने यसलाई अनुशासनहीनता र विभाजनको आधार ठान्ने संस्थापन समूह अर्कोतिर उभिएको छ ।

विश्लेषकहरूका अनुसार यदि दुबै पक्षबीच सहमति नजुटे कांग्रेस औपचारिक विभाजनतर्फ उन्मुख हुने जोखिम उच्च छ । विशेष महाधिवेशन सफल वा असफल जे भए पनि त्यसले नेपाली कांग्रेसको आगामी राजनीतिक दिशा, नेतृत्व संरचना र संगठनात्मक भविष्यमा गहिरो प्रभाव पार्ने निश्चित देखिन्छ ।