अन्तरिम सरकारः दयामायाको उपहार होइन, जेनजीको बलले बनेको हाेः डा बाबुराम भट्टराई

काठमाडौँ । कहिले–कहिँ राजनीतिक शक्ति ‘दयामाया’ र ‘कृपा’को बहानामा व्याख्या गरिन्छ। तर पूर्वप्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईका अनुसार, अहिलेको सुशीला कार्की नेतृत्वको अन्तरिम सरकार त्यस्तै दयामाया र कृपाको उपहार होइन। यो सरकार जेनजी आन्दोलनको ऐतिहासिक आवश्यकताबाट उत्पन्न भएको हो।

भट्टराईले विश्लेषण गर्दै भनेका छन्, “सफलताका सयजना पिता हुन्छन्; असफलता टुहुरो हुन्छ। तर यहाँ त माछा देखे भित्र हात, सर्प देखे बाहिर हात जस्तो अवस्था छ। अझैसम्म आन्दोलनको वास्तविक नतिजा प्रस्ट छैन।”

उनका अनुसार, भदौ २३ गते सुरु भएको जेनजी आन्दोलनमा सडकमा नेतृत्व गरेको समूह मुख्य प्रतिनिधि मानिनु पर्छ। पछि सहयोग गर्ने वा घुसपैठ गर्नेहरूलाई सहायक वा बाह्य घटकको रूपमा हेर्नु उचित हुन्छ। “यदि पटक–पटक सत्ता र आन्दोलन दुवैमा गलत हर्कत गरेका व्यक्ति अहिले साखुल्ले भएर सार्वजनिक रूपमा आफूलाई पीडित देखाउँदै अघि आए भने सतर्क रहनैपर्छ,” भट्टराईले चेतावनी दिए।

उनले चारवटा प्रमुख सन्देश दिएः

१. अन्तरिम सरकारको गठन ऐतिहासिक आवश्यकताबाट भएको हो, दयामायाले होइन। यसले आन्दोलनकारीप्रति आफ्नो निष्ठा प्रस्ट पार्दै, प्राप्त कार्यादेश पूरा गर्नेतर्फ दत्तचित्त भएर लाग्नुपर्छ।

२. भित्री–बाहिरी डरको प्रभावमा नपर्ने। सरकारले आफ्नो काम प्रभावकारी तर निष्पक्ष रूपमा गर्नु पर्छ। “सत्कर्मको मूल्य इतिहासले अवश्य दिन्छ,” उनले जोड दिए।

३. राज्यका अन्य अंगहरूले पनि सहयोग गर्नुपर्छ। स्थायी कर्मचारीतन्त्र, न्यायालय, सुरक्षा अंग, संवैधानिक आयोगहरू, प्रदेश र स्थानीय सरकारहरूले परिवर्तनको महत्त्वलाई आत्मसात् गर्दै कुनै अवरोध नगर्नुपर्छ। असहयोग वा अन्तरध्वंश भने स्वीकार्य छैन।

४. नागरिक समाजको भूमिका महत्त्वपूर्ण। गैर–राज्य क्षेत्रका उद्यमी–व्यवसायी, सार्वजनिक बौद्धिक र आम नागरिकहरूले पनि अन्तरिम कालमा जिम्मेवारीपूर्वक, सक्रियतासाथ भूमिका निर्वाह गर्नु आवश्यक छ।

भट्टराईका अनुसार, “जेनजी आन्दोलन केवल सडकको आवाज होइन, यो देशको रूपान्तरणको आन्दोलन हो। त्यसैले सरकार, नागरिक र स्थायी संस्थाहरूले मिलेर यसलाई सार्थक बनाउनु पर्छ।”

यो टिप्पणीसँगै स्पष्ट हुन्छ । अन्तरिम सरकार कसैको कृपा र दयामा नभई, आन्दोलनको बल र ऐतिहासिक आवश्यकता अनुसार बनेको छ। आगामी दिनमा यसले आफ्नो जिम्मेवारी कति प्रभावकारी रूपमा निर्वाह गर्छ, त्यो नै जेनजी आन्दोलनको वास्तविक सफलता तय गर्ने आधार हुनेछ।