विविधता प्रोमोसन हुनेगरी काम गर्नुपर्छ : मन्त्री गुरुङ

काठमाडौं। सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री पृथ्वी सुब्बा गुरुङले नेपाली विविधताको प्रोमोशन (बढावा) हुनेगरी काम गर्न आदिवासी समुदायलाई आग्रह गरेको छन् । 

३१ औं विश्व आदिवासी दिवसको अवसरमा आदिवासी जनजाति आयोगले शनिबार यहाँ आयोजना गरेको ‘आदिवासी जनजाति कृत्रिम बौद्धिकता : अधिकारको रक्षा र भविष्यको निर्माण’ कार्यक्रममा उहाँले सो कुरा बताएको हो । 

मन्त्री गुरुङले भने, “संविधानले आदिवासीको संरक्षित क्षेत्र, स्वायत्त क्षेत्र र विशेष क्षेत्रको परिकल्पना गरेको छ, आदिवासी आयोगसहितका सङ्घ संस्थाले त्यसमा पनि ध्यान दिनुपर्छ । सरकारलाई त्यसमा झकझक्याइ राख्नुपर्छ ।”

आदिवासीको परम्परागत ज्ञान र रैथाने संस्कृतिको संरक्षणको खाँचो छ, आदिवासी आयोगसहितका आदिवासी जनजाति सम्बद्ध संघ संस्थाले यसमा ध्यान दिनुपर्छ उले भने, “आदिवासीको अधिकार सम्बोधन गराउन आदिवासी सांसदहरूले पनि ध्यान दिनुपर्छ । सामाजिक, आर्थिक विकास र देश निर्माणमा आदिवासीको महत्त्वपूर्ण योगदान छ ।”

अहिले प्रविधिको विकास भएको र कृत्रिम बौद्धिकता ९एआई० ले धेरै कामहरू सहज बनाएको चर्चा गर्दै उनले एआईको प्रयोग ठिक ढङ्गले गर्न आवश्यक रहेको बताए। समतामूलक समाज निर्माणका लागि समानुपातिक समावेशी सिद्धान्तमा देशको विकास हुन आवश्यक रहेको उनले बताए। 

आदिवासी जनजाति आयोगका अध्यक्ष रामबहादुर थापा मगरले अहिलेको राजनीतिक, सामाजिक व्यवस्था परिवर्तनमा आदिवासीको योगदान महत्त्वपूर्ण रहेकाले राज्यको संरचनामा आदिवासीको समानुपातिक प्रतिनिधित्वको खाँचो रहेको बताए। मुलुकमा रहेको १२४ भाषामध्ये ९३ भाषा आदिवासीको रहेको बताउँदै उनले भाषा जोगाउन राज्यको लगानी आवश्यक रहेको बताए। 

आदिवासी जनजाति आयोगले सिफारिस गरेको विषयलाई सरकारले १० प्रतिशत पनि सम्बोधन नगरेकाले उनले सरकारको ध्यानाकर्षण गराए। राजनीतिक परिवर्तनले मुलुकमा सङ्घीय व्यवस्था, समावेशीता र धर्मनिरपेक्षता उपलब्धीको रूपमा आएको बताए। 

कार्यक्रममा आयोगका सदस्य रीना रानाले समेत धारणा राखे। एआई विज्ञ दोभान राई, नवराज गुरुङले एआई र आदिवासीको अधिकार र भविष्य निर्माणका विषयमा प्रस्तुति गरेको थिए । सो अवसरमा आदिवासी सङ्घ संस्थाका नेतृत्व तथा विभिन्न आयोगका अध्यक्षसहित सदस्यहरूको सहभागिता थियो ।